Avrupa’nın otomobil fabrikası: Kişi başına üretimde dünya lideri
Kia, VW, Stellantis ve Jaguar Land Rover gibi dev markalara ev sahipliği yapan Slovakya, yılda yaklaşık 1 milyon araç üretimiyle kişi başına en fazla otomobil üreten ülke oldu.
Güney Koreli otomobil üreticisi Kia’nın Slovakya’nın kuzeyindeki Zilina kentinde bulunan Avrupa üretim tesisi, ülkenin otomotiv endüstrisindeki rolünü güçlendirmeye devam ediyor. Şirket, tesis için toplam 2,5 milyar avro yatırım yapıldığını bildiriyor. Fabrikada kaynak işlemlerinin büyük bölümü robotlar tarafından yürütülürken, montaj ve bitiş süreçlerinde binlerce işçi görev alıyor.
Slovakya, Volkswagen, Stellantis, Jaguar, Land Rover ve 2027’de faaliyete geçmesi planlanan Volvo tesisleriyle birlikte yıllık yaklaşık 1 milyon araç üretimi gerçekleştiriyor. 5,4 milyon nüfuslu ülke, kişi başına otomobil üretiminde dünyada ilk sırada yer alıyor.
İŞGÜCÜ VE ÜCRETLER
Kia’nın Zilina tesisinde 3.700 kişi istihdam ediliyor. Şirket, tesisteki ortalama aylık ücretin 2.400 avro olduğunu belirtiyor. Bu tutar, Slovakya’nın 2023 yılında açıklanan ekonomi geneli ortalaması olan 1.403 avronun üzerinde; ancak AB ortalaması olan 3.417 avronun altında bulunuyor.
Fabrikada çalışanların tamamına yakını Slovak vatandaşlarından oluşurken, Koreli yöneticiler sınırlı sayıda ve üst yönetim seviyesinde görev yapıyor.
DÜŞÜK MALİYET, YÜKSEK VERİMLİLİK
Otomotiv sektörü danışmanı Peter Prokop, Slovakya’nın rekabet avantajının devam ettiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “İşçilik maliyetleri hala Batı Avrupa’nın yaklaşık yüzde 60’ı seviyesinde. Üretkenlik ise yüksek; bu nedenle Slovakya rekabetçi bir üretim pazarı olmaya devam ediyor.”
Slovakya’da otomotiv sektörüne parça üreten 360 tedarikçi firma faaliyet gösteriyor.
PAZARLAR VE ÜRETİM YAPISI
Kia Avrupa CEO’su Marc Hedrich, Slovakya’nın merkezî konumu nedeniyle Birleşik Krallık’ın tesis için en büyük pazar olduğunu söyledi. Şirketin diğer önemli pazarları İspanya, İtalya ve Almanya olarak sıralanıyor.
Hedrich’e göre Slovakya, düşük karbonlu enerji üretimi sayesinde elektrikli araç yatırımları için de avantaj sağlıyor. Ülkede hidroelektrik, nükleer ve yenilenebilir enerji kaynaklarının payı yüksek.
DEVLET TEŞVİKLERİ VE BÖLGESEL EKONOMİ
Kia, Slovak üretim hatlarını elektrikli araçlara uyarlamak üzere gerçekleştirdiği 108 milyon avroluk yatırım için 29 milyon avro vergi kredisi aldı. Zilina Belediye Başkanı Peter Fiabane, Kia ve tedarikçilerinin 20 binden fazla kişiye istihdam sağladığını, bunun bölgesel işsizlik üzerinde “kayda değer” bir etkisi olduğunu söyledi.
Zilina Teknik Okulu’nda 100 öğrenci, Kia’nın “dual eğitim programı” kapsamında hem okulda hem fabrikada eğitim görüyor. Zilina Üniversitesi ise her yıl 400 mezunu otomotiv sektörüne kazandırıyor.
DOĞU AVRUPA GENELİNDE BÜYÜME
Slovakya’nın yanı sıra Doğu Avrupa’daki diğer ülkeler de otomotiv yatırımlarını çekiyor:
• Çekya: Hyundai, Toyota, Volkswagen
• Polonya: Toyota, Stellantis, Volkswagen
• Macaristan: Audi, Mercedes-Benz, Suzuki
• Romanya: Ford, Renault
• Sırbistan: Ford
