ABD’nin öngörülemezleşen politikaları küresel ticaret dengelerini değiştirirken, Çin yeni anlaşmalarla “istikrarlı ortak” olarak öne çıkıyor. Doların sert değer kaybı ve altındaki rekor yükseliş ise gözleri Fed’in kritik kararına çeviriyor.
ABD’nin öngörülemezleşen politikaları küresel ticaret dengelerini değiştirirken, Çin yeni anlaşmalarla “istikrarlı ortak” olarak öne çıkıyor. Doların sert değer kaybı ve altındaki rekor yükseliş ise gözleri Fed’in kritik kararına çeviriyor.
ABD Başkanı Trump bir yıl önce "Önce Amerika" gündemiyle göreve geldiğinde, birçok kişi Çin'in durgun ekonomisi için sorun görmüştü, ancak Pekin diğer ticaret ortaklarıyla soğuk ilişkilerini yumuşatarak rekor bir ticaret fazlası elde etti. Trump'ın politikaları ABD'nin geleneksel müttefikleriyle ilişkilerini gerginleştirirken, Çin de Kanada ve Hindistan dahil olmak üzere kilit ortaklarıyla bağlarını geliştirmeye odaklandı. 20 trilyon dolarlık ekonomisi ve 45 trilyon dolarlık hisse senedi ve tahvil piyasalarıyla desteklenen Çin birçok ülke için "istikrarlı bir ortak" olarak ortaya çıkıyor.
Kanada ve Çin, Cuma günü elektrikli araçlar ve kanola üzerindeki gümrük vergilerini düşürecek bir ön ticaret anlaşması imzalamıştı. Eski Başbakan Trudeau'nun 2024 yılında benzer ABD yaptırımlarını takiben Çin elektrikli araçlarına uyguladığı %100'lük gümrük vergisi, Çin'den ithal edilecek 49.000 adede kadar elektrikli araca, en çok tercih edilen ülke (MFN) şartları çerçevesinde %6,1'lik bir gümrük vergisiyle izin verecek. Kanada, Çin'in kanola tohumuna uyguladığı gümrük vergilerini 1 Mart'a kadar mevcut %84'lük orandan yaklaşık %15'e düşürmesini, ayrıca Kanada'nın, kanola küspesi, ıstakoz, yengeç ve bezelye ürünlerindeki ayrımcılık karşıtı gümrük vergilerinin 1 Mart'tan itibaren en az yıl sonuna kadar kaldırılmasını bekliyor. Başbakan Carney, bu anlaşmaların Kanadalı çiftçiler, balık avcıları ve işleyicileri için yaklaşık 3 milyar dolarlık ihracat siparişinin önünü açacağını, Çin'i "daha öngörülebilir ve güvenilir bir ortak" olarak tanımlamıştı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın, son zamanlarda gerginleşen iş ilişkilerini yeniden canlandırmak umuduyla dün Çin'e iniş yapmasıyla birlikte , Pekin'in küresel siyasi ve ekonomik etkisini daha da genişletmesi beklenmekte. Daha önce Çin'e dostane yaklaşmayan birçok ülke şimdi Çin'e yöneliyor, çünkü Amerika Birleşik Devletleri çok daha tahmin edilemez hale geliyor ve de ABD ile anlaşmak ne kadar zorlaşırsa, Çin'e o kadar çok açılıyor denmekte. Ancak Çin, ABD'den kaynaklanan riskleri azaltmak için yeni ticaret anlaşmaları arayan tek ülke değil. Hindistan ve Avrupa Birliği, dün uzun zamandır geciken bir ticaret anlaşmasına vardılar. AB'nin açıklamasına göre, anlaşmanın, ticareti yapılan malların değer bazında %96,6'sında gümrük vergilerini ortadan kaldırarak veya azaltarak, 2032 yılına kadar AB'nin Hindistan'a ihracatını ikiye katlaması ve Avrupalı şirketler için 4 milyar euro (4,75 milyar dolar) gümrük vergisi tasarrufu sağlaması bekleniyor. Hindistan Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, AB, yedi yıl içinde Hindistan'dan ithal edilen malların %99,5'ine uygulanan gümrük vergilerini düşürecek; Hint denizcilik ürünleri, deri ve tekstil ürünleri, kimyasallar, kauçuk, baz metaller ile değerli taşlar ve mücevherat üzerindeki gümrük vergileri ise sıfıra indirilecek.
Altın, dün %3'ün üzerinde yükseldikten sonra Çarşamba günü ilk kez 5.200 doları aştı. Bu yükseliş, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası kararı öncesinde devam eden jeopolitik endişeler nedeniyle doların yaklaşık dört yılın en düşük seviyesine gerilemesiyle gerçekleşti. Altının yükselişi dolar ile olan çok güçlü dolaylı korelasyondan kaynaklanıyor ve dünkü ABD seansındaki altın fiyatındaki artış, Trump'ın dolarla ilgili sıradan bir soruya verdiği cevaptan kaynaklanıyordu. Soru mu neydi? doların değerinin çok fazla düşüp düşmediğiydi. Trump yanıt olarak, doların değerinin "harika" olduğunu söyledi. Bu cevap, Beyaz Saray içinde gelecekte daha zayıf bir dolara sahip olma konusunda geniş tabanlı bir fikir birliği olduğu anlamına geliyordu. Altı büyük para biriminden oluşan bir sepete karşı doların gücünü ölçen dolar endeksindeki kayıplar , Trump'ın açıklamalarının ardından hızlanarak 95.566 ile seansın en düşük seviyesine ve Şubat 2022'den bu yana en düşük seviyesine geriledi ve euroyu 2021'den bu yana ilk kez 1,2 Dolar seviyesinin üzerine çıkardı.
Doların düşüşü, yatırımcıların ABD ekonomisinin gücü hakkındaki endişelerini yansıtırken ve ithalat maliyetlerindeki artış nedeniyle enflasyon baskısına yol açabilecekken, bazı işletmelere de fayda sağlayabilir. Daha zayıf bir dolar, çok uluslu şirketlerin yabancı karlarını dolara çevirmesini daha ucuz hale getirirken, aynı zamanda ABD ihracatçılarının ürünlerinin rekabet gücünü de artırır. ABD dolarının zayıflaması, dolar cinsinden borçları olan yabancı ülkeler ve şirketler için de yükü hafifletir, çünkü borçlarını ödemek için daha az yerel para birimine ihtiyaç duyarlar.
Yatırımcıların odağı, FED'in politika kararına çevrilecek; merkez bankasının, yatırımcıların ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell'ın Mart ve Nisan aylarındaki son toplantılarından sonra da devam edeceğini düşündüğü bir duraklama kararı alması bekleniyor. Powell'ın yerine geçebilecek potansiyel ismin Mayıs ayında aday gösterilmesi, Fed Başkanı Lisa Cook'un görevden alınması girişimi ve Trump yönetiminin merkez bankası başkanı hakkında yürüttüğü soruşturma, toplantının gündemini gölgeliyor. Trump'ın stratejisi basit olduğu konusunda piyasa hemfikir. Ara seçimlere kadar ekonomiyi yüksek faiz oranlarıyla yönetmek ve ABD dolarının değer kaybetmesine izin vererek, faiz indirimine yanaşmayan Fed'in önüne geçmek.
