IŞİD bahanesiyle bölgesel mezhep savaşına doğru
ABD liderliğinde IŞİD’e karşı oluşturulmaya çalışılan koalisyon, 2001 Afganistan ve 2003 Irak işgallerini hatırlatıyor. ABD o zamanlar oluşturduğu koalisyonlarla, El Kaide ile mücadelede, onu bitirmek ve cezalandırmak için yola çıkmıştı. Bir müddet sonra Irak’ı terkedip gitmek zorunda kaldı. ABD, 13 yıl sonra tekrar geri dönmenin hazırlığı içinde üç parçaya bölünmesine sebep olduğu Irak’ı ve Suriye’yi IŞİD’den kurtaracağını vadediyor.
Obama, “Bu savaş Afganistan ve Irak’taki gibi olmayacak. Yemen ve Somali’deki gibi olacak” diyor.
Yani “ABD ve Batı askerlerini sahada kullanmayacağız” diyor. Asıl işi yerel bölgenin askerleri yapacak. Zavallı Ortadoğu’nun mazlum çocukları askerler; Kürt, Arap, Türkmen, Şii ve Sünnilerden olacak.
Çekirdek koalisyonda da, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, Danimarka, Avustralya, Kanada ve Türkiye var. Batı dünyası, lojistik, askeri eğitim ve insansız hava uçakları desteğini verecek.
Suud, Katar, Bahreyn, Ürdün, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri, üsleri ve limanları ile parasal desteklerini verecek.
Türkiye başından beri Irak’ta Maliki yönetiminin baskıcı ve mezhepçi politikasının en temel problem olduğunu bağıra bağıra anlatmış idi.
Aynı problemin Suriye’de yaşandığını, temel problemin IŞİD değil, IŞİD’in doğuşuna sebep ana probleme işaret etmiş idi.
Gelinen noktada IŞİD’e operasyon yapacak, gözle görünen, elle tutulan gerçek koalisyonda Irak Ordusu, Şii Milisler, Kürt Peşmergeler ve İran var.
Amerika bütün yardım ve askeri danışmanlarından oluşan harekat merkezini Bağdat ve Erbil’de oluşturmuş bulunuyor.
ABD oluşturduğu bu tablo ile aslında ilk kez geniş bir ittifak gerçekleştirdiği algısını işliyor.
Amerika’nın IŞİD’i yok etme stratejisi netleşmiş görünüyor. Irak Kürt Bölgesi ve Suriye’de olmak üzere 22 farklı noktadan hava destekli kara operasyonu düzenleyerek, Kürtler ve Şii grupların desteğini almayı planlıyor.
IŞİD operasyonları gerçekleşirken, bölgede yaşanacak hava ve kara saldırılarındaki sivil kayıplar ve Şii milislerin Sünni bölgelerinden ilerlemesinin ileride provoke edileceği, aşiretlerde öfke patlamasının yaşanacağı ve gruplar arasında mezhep çatışmasının kaçınılmaz olacağını düşünmek gerekiyor.
Irak’ta Maliki yönetiminin oluşturduğu mevcut mezhepsel ayrılıkçı, baskıcı politikaların, Irak’ı getirdiği nokta ortadayken, bu kez sahada oluşan koalisyonun algısı Irak ve Suriye’yi adeta Somali ve Yemen’deki kardeş ve mezhep çatışması gibi yapacaktır.
Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) kurucusu olan Riyad Esad’ın ise IŞİD’le mücadelede, ABD ile işbirliği yapmayacaklarını açıklaması çok önemliydi.
Devrimin başından beri sürekli, “Ilımlı muhalifleri destekliyoruz” diyen ABD, rejim güçlerinin ilerlemesi için muhalifleri bölmekten başka hiçbir şey yapmadığını ve ABD’nin tıpkı Irak’ta olduğu gibi çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini vurguladı.
ABD’nin her zaman İsrail’in yanında yer aldığını ve halkların özgürleşmesine karşı durduğunu ifade ederken, IŞİD’den önce Suriye rejiminin katliamlar yaptığını ve kimyasal silah kullandığını, bunun için neden harekete geçilmediğini hatırlattı.
Irak’ta Maliki’ye bağlı çetelerin on binlerce insanı katlederken harekete geçmeyen Obama’nın ABD’li gazetecilerin öldürülmesi ve stratejik ortak olarak gördüğü Şii ve Kürt yönetimleri tehdit altında kalınca insanlık vicdanlarının uyandığını kaydeden Esad’ın, kızgınlığını dile getirmesi çok önemli bir durum değerlendirmesidir.
IŞİD’e karşı oluşturulan koalisyonun ana gövdesi ve saha aktörlerinin bölgenin yerel, etnik ve mezhepsel dinamikleri oluşu, bölgeyi yeni bir mezhep ve etnik çatışmanın içine doğru sürüklemektedir.
Düne kadar mezhep eksenli Şii–Sünni-Selefi çatışması provoke edilirken, bugün etnik, Sünni-Kürt ile Sünni-Arap çatışmasının temelleri atılmaya çalışılıyor.
Dün sahada Batılı Hristiyan askerlerle çatışan bölge insanı bugün dindaşı ile çatışmanın arefesindedir. IŞİD bahanesiyle oluşturulmaya çalışılan koalisyon, İslam içi bir çatışmadır. Ortadoğu topraklarını gerçek sahiplerine bırakıp adaleti tesis etmedikçe dün El Kaide bugün IŞİD, yarın başka bir olgu ile savaş koalisyonları kurulacaktır.
