Müslüman yılbaşı kutlar mı?
Müslüman yılbaşı kutlar mı?
MUSTAFA ARMAĞAN
Sevgili Çağlar Cilara ile Ensonhaber youtube sayfası için yılbaşı üzerine bir saate yakın bir video yayını gerçekleştirdik. Mutlaka bulup seyredin.
Çağlar kardeşim sordu, ben cevapladım. Mesela dedi ki:
Müslüman yılbaşı kutlamalı mı?
Gayet tabii ‘Hayır, kutlamamalı’ dedim.
Neden? diye sordu. Dedim ki:
Senin ne dininde, ne örfünde ve ne de adetinde böyle bir kutlama var. Kaldı ki yılbaşı kutlamaları Hıristiyan dünyasının bir organizasyonu. Bakın, dedim ayrıca, İsrail’de Noel çamını bahçene, kapının önüne vs. yani kamusal alana dikmek yasaktır. Geçen yıl bir enternasyonal otelin kapısının önüne çam ağacını dikmesiyle kaldırması bir oldu, Yahudiler tepki verince kaldırdı apar topar.
Muhafazakâr isek muhafaza edilecek bir şeylerimiz olmalıdır. Değerlerimizi modernizmin sunağına kurban olarak yatıracaksak o zaman bizi “Müslüman” olarak ayırt edecek kıstas ne olacak? Unutmayalım ki, Aliya İzzetbegoviç’in dediği gibi savaşı meydanda düşmana yenildiğinde değil, düşmanına benzediğin zaman kaybedersin.
Maalesef geldiğimiz nokta hiç iç açıcı değil ve nevzuhur yılbaşı kutlamaları Özgür Özel ‘hoca’nın sözümona ‘Anadolu irfanı’ diye cılkını çıkardığı bir kavram bulamacı doğrultusunda meşrulaşmaktadır.
Peki Noel nedir?
25 Aralık tarihi Hazret-i İsa’nın doğduğu farz edilen tarihtir ki tarihen alakası yoktur. Bırakın doğum gününü, yılını dahi bilmiyoruz. Hz. İsa bundan iki yıl önce de doğmuş olabilir iki yıl sonra da. Ama Milattan yani Hz. İsa’nın doğumundan sonraki 4. asırda Hıristiyanlar bu tarihi benimseyip oruç tutar ve o gün oruçlarını açarak birbirlerini tebrik ederdi. İyi de senin bu kutlamayla ne alakan var?
Öte yandan bu kutlama Hıristiyanlara mahsus olsa neyse, aslında pagan yani putperest Avrupa’da asırlar öncesinden itibaren bir de 25 Aralık’a denk gelen bir Saturnalia festivali kutlanırdı.
Bir gezegene de Avrupalıların isim olarak koydukları Satürn, tarım tanrısıydı ve 25 Aralık her yıl mahsulün verimli olması için festival olarak kutlanırdı. Bu sırada birbirlerine hediyeler verir, içki içer, hatta ormandaki yaşlı bir kütüğü bulup sürükleyerek evlerine getirip ocağın yanına bırakırlardı. İşte modern dönemde putperestlerin adeti olan kütük getirme zamanla ağaç, özellikle de çam ağacı kesip getirmeye dönüşmüştür.
Fakat uyanık Hıristiyan papazlar 25 Aralıkta Noel’i kutlarken putperestlerin Saturnalia fevtivalini kutlamaları karşısında şöyle bir hareket hattı izlediler: Dediler ki, biz Saturnalia’yı Noel’in içine dahil edelim, biz de onlar gibi hediyeleşelim, böylece putperestler de bizim ayinlerimize katılsın, halkamız genişlesin.
İşte Noel, bu putperest adetini içselleştirdi, yani Hıristiyan örfüne ithal ederek oluştu.
İyi de Noel 25 Aralık’ta, çam ağacı adeti bu kutlamalara ait. Yılbaşında çam ağacı dikilmesi neyin nesi?
O görgüsüzlükten ve cahillikten. Yabancı bir bayramı aldınız mı ister istemez hatlar kaçak yapacaktır.
Yılbaşı nedir peki?
Hıristiyanlar 6. asırda bir Hıristiyan takvimi yapmak istedi. Papaz Bodur Denis, Roma İmparatoru Jül Sezar’ın zaman okundan sapmış olan Jülyen takvimini yeniden düzenledi ve yıl başlangıcını Mart’tan Ocak’a aldı, Ocak’ın 1’ini de 1 yılının ilk günü ilan etti. Böylece Hz. İsa’nın doğduğu varsayılan 25 Aralık ile yeni yılın ilk günü olan 1 Ocak arasında alışverişler başlamış oldu.
Lakin kutlanan neticede Noel’di ve tarihi 25 Aralık’tı (bazı mezheplerde bu tarih değişebilmekte). Bugünkü yılbaşı kutlamalarının ancak bu tarihten bin yıl sonra, Almanya’da başladığını söyleyelim. Yılbaşı kutlamaları müteakip asırlarda yayılacak, kapitalizmin etkisiyle bir tüketim ve eğlence endüstrisi olmaya yönelecek, Avrupa/Batı toplumlarında yayılan adet zamanla bizim gibi Batı dışı toplumlara da sirayet ederek günümüzde küreselleşmesini yakalayacaktır. (Bizde 1926 yılında takvim başı 1 Ocak oldu, ilk yılbaşı tebrikleşmeleri ise 1927 Ocak’ında başladı.)
Sözün özü: Yılbaşı çamı diye bir şey yoktur. Dikilen Noel çamıdır. Bakın Grok efendi ne cevap veriyor:
“Asıl geleneksel zaman Noel’dir (24-25 Aralık), yılbaşı (31 Aralık) değil. Yılbaşında ağaç Noelde dikildiği için zaten orada duruyor ve yeni yıl kutlamalarının parçası oluyor. Türkiye’deki gibi seküler yılbaşı çamı alışkanlığı Avrupa’da da var ama kökeni Noel’dir.”
Mesele anlaşıldı mı?