Kur’an’da devlet ilkeleri 

Bir zamanlar, liberalistlerin “Kur’an’da devlet ilkeleri yoktur” iddiaları vardı. Bu tür iddialar dayanaksızdır ve cehalet belirtisidir. Karşıt şartlanma ve itibarsızlaştırmadır.

Aksine Kur’an’da devlet ilkeleri vardır. Üstelik bu ilkeler, karşıt şartlanma müptelası olanların idrakleri fevkinde niteliktedirler. Başka hiçbir devlet sisteminde olmayan ilkeler vardır, her alanda hayatî ilkelerdir. Kullarının ihtiyaçlarını en iyi bilen Allah Teâlâ’dır. Düsturu Kur’an’dır, mübelliği Hazreti Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem’dir. Onu en yüce dava İslam’ın temsilcisi yapan Rabbimizdir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem tebliğ görevi ile memurdur. Ey Resûlum, Rabbinden sana vahyedileni tebliğ et. Eğer bunu yapmazsan tebliğ görevini ifa etmiş olmazsın. Allah seni insanlardan koruyacaktır. Şüphesiz ki Allah kâfirler kavmini hidayete kavuşturmaz. (Maide:5/67) Ayet mealinde görüldüğü gibi riyaset var, bu sorumluluğu yüklenmiş bir lider var ve tüm görevlerinin gereklerini yapma faziletini taşıyan bir önder vardır. İşte bu lider bir kişi olarak başlattığı davasını, kurumlarıyla sistemleştirdi. Allah Teâlâ’dan savaş izni geldikten sonra savaş yaparak, egemenlik alanını genişletmeye başladı. Devletin temel kurallarını düzenledi.

Sizden, insanları hayra çağıracak, marufu emredecek, makul ve meşru olmayandan yasaklayıp men edecek bir ümmet olsun. İşte onlar, felaha erenlerdir. (Âli İmran:3/104) Kamuya ait bu hayra çağrı, marufu emir ve makul ve meşru olmayandan yasaklayıp men etmek gibi üç büyük hizmeti yapacak ümmet, ancak ve ancak lider ve lider kadrodur. Lider ve lider kadronun çalışma sistemi şûra iledir. Şûra’nın çalışması sistemi meşverettir. 

Öncelikle Cenab-ı Hak, Resûlüne, danışma meclisi yani şûra ile meşveret etmeyi emretmiştir. Uhud savaşında sen, Allah’tan gelen bir merhamet ile onlara yumuşak davrandın. Eğer sen kaba, katı yürekli olsaydın, muhakkak onlar etrafından dağılıp giderlerdi. Artık onları bağışla ve kendilerine Allah’tan mağfiret dile. Yönetim hakkında onlarla müşavere et. Müşavereden sonra da bir şeyi yapmağa karar verdin mi, artık Allah’a tevekkül et. Allah tevekkül edenleri sever. (Âli İmran:3/159) Bilindiği gibi Uhud savaşı birçok yönü ile tam dönüm noktası sayılır. Meşveret meclisi öylesine ciddi ve önemli bir kurumdur ki, verilen karar illaki uygulanır. Bu savaşta, tecrübeli olan sahabeler şehri içeriden koruma taraftarı idiler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem de bu kanaatteydi.

 Fakat Meşveret meclisinin verdiği kararı Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem icraata koydu. Çünkü bu da Allah Teâlâ’nın emridir. “Müşavereden sonra da bir şeyi yapmağa karar verdin mi, artık Allah’a tevekkül et.” Yani artık verilen kararı uygula ve yerine getir. Böylesi bir vaziyette toplantıdan sonra dışarı çıkan sahabeden yaşlı ve tecrübeli olanlar, genç ve çoğunlukta olan insanları ikna ettiler. Gençler içeri girip Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’den özür dilediler. Ya Resûlullah şimdi sizin görüşünüzü kabul ediyoruz, dediler. Fakat Efendimiz onlara dolayısı ile kıyamete kadar gelecek Müslümanlara müthiş bir ders verdi ve “Nefsim kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki zırhımı giydikten sonra savaşmadıkça onu çıkarmam” buyurdu. Elbette bunların her biri devlet ilkeleridir. Ancak devlet ilkeleri bunlardan ibaret değildir. Öncelik ve özellikle devlet ilkelerinin başında evrensel itaat vardır. Ey müminler! Allah’a itaat edin. Peygambere ve sizden olan ulu’l emir idarecilere de itaat edin. Sonra bir şey hakkında çekişirseniz, hemen onu Allah’a ve Resûlüne arz ediniz; eğer Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsanız... Bu müracaat, hem hayırlı, hem de netice bakımından daha güzeldir. (Nisa:4/59) Başka sistemlerde olmayan muhteşem bir birlik ve bütünlük bu ayette sergilenmektedir. Hem bu vahyi sistemidir, şeriattır ve asıl devlet sistemi ilkeleridir. Evet, Kur’an’da insanlık için gereken her şey vardır.

Toprak bütünlüğü, düşmanlara karşı güç hazırlama emri, fütuhat, arazi hukuku, aile hukuku, mülkiyet hukuku, miras hukuku, ticaret hukuku, borçlar hukuku, vergi toplama sistemi, insan hakları, medeniyet ilkeleri, ekonomik sistem infak sistemi, beslenme, savaş ve barış, adalet, kıst, eğitim, faiz yasağı ve daha nice ilke vardır. İnşaellah bunları haftaya devam edelim! Yüzeysel düşünenlere duyuralım. Esselamu aleyküm.