• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Ayhan Demir
Ayhan Demir
TÜM YAZILARI

Kosova Türk siyaseti

03 Şubat 2021


Ayhan Demir İletişim: [email protected]

Kosova’daki Türk partileri, daha ziyade, azınlıkta olan “Türk” seçmene hitap etmeleri nedeniyle yüksek bir oy potansiyeline sahip değiller. Kosova Anayasası’nın azınlıklara tanıdığı haklar çerçevesinde, ülke parlamentosuna, en az iki milletvekili gönderiyorlar. İstisnaları olmak kaydıyla, kabinede, bir bakanlık da alıyorlar. 

Mahalli idarelerde ise Türklerin, Mamuşa dışında, kazandıkları hiçbir belediye başkanlığı bulunmuyor. Ancak Prizren ve Gilan belediyelerinde kendilerini temsil eden meclis üyeleri var. Bu listeye zaman zaman Priştine, Güney Mitroviça ve Vuçitırın’da birer temsilci de eklenebiliyor.

Buradan şuraya geçelim.

Eski Yugoslavya’da, çok partili hayata geçilmesiyle, Kosovalı Türkler de partileştiler. O günden bugüne, tam dört siyasi parti kuruldu. Sadece iki tanesi varlığını devam ettiriyor. İlk ve son kurulan.

Kosovalı Türkler, 19 Temmuz 1990 tarihinde kurulan, Türk Demokratik Birliği-TDB ile ilk kez siyaset sahnesindeki yerlerini aldılar. Keyfiyetten değil, mecburiyetten. 

Milliyetçiliğin gittikçe yükseldiği, huzur ve istikrarın bozulduğu, savaş tamtamlarının çalmaya başladığı, hızla bölünme uçurumuna doğru yol alındığı bir ortamda; Türk toplumunun sosyal, siyasal ve kültürel haklarını muhafaza etmenin yegâne yolu buydu. 

Ertesi yıl, Türk Halk Partisi-THP ismiyle bir parti daha kuruldu. Bu sefer mecburiyetten değil, keyfiyetten. 

Sezair Şaipi tarafından kurulan THP, her ne kadar isminde Türk ifadesine yer verse de Arnavut yanlısı bir politika izlemeyi tercih etti. Hal böyle olunca, Kosova Türk toplumu nezdinde pek teveccüh görmedi.

Bu arada TDB’nin, 2000 yılında gerçekleştirilen olağanüstü kongresi yapıldı. Bu kongrede, Mahir Yağcılar yeni genel başkan oldu. Aynı kongrede partinin ismi de Kosova Demokratik Türk Partisi-KDTP olarak değiştirildi. Mahir Yağcılar bu görevi 19 yıl boyunca devam ettirdi. Bu süre zarfında, birçok kez, Kosova hükümetlerinde bakanlık yaptı.

2019 yılında yapılan sekizinci olağan genel kurulda; Fikrim Damka, KDTP’nin yeni genel başkanı oldu. Halen bu görevi devam ettiriyor. 

KDTP, dokuz yıl boyunca, Kosova Türklerinin tek siyasal temsilcisi oldu. 2009 yılında Mamuşa’da Kosova Türk Birliği-KTB’nin kurmasıyla, bu yalnızlık son buldu. Daha önce TDB kurucu meclisi ve ilk yönetim kurulu üyeliği görevlerinde bulunan Reşit Hanadan, KTB’nin ilk genel başkanı oldu.

Hikâye ve romanlarıyla dikkat çeken ve Tan gazetesinin başarılı editörleri arasında yer alan Hanadan, edebiyat ve gazetecilik sahasındaki bu başarısını, siyasete yansıtamadı. 

KTB, beş yıl içerisinde; biri genel, diğeri de yerel olmak üzere iki kez seçmenin karşısına çıktı. Merkezi Mamuşa’da bulunan KTB’nin faaliyetleri, büyük ölçüde, bu şehirle sınırlı kaldı. 2013 yılındaki yerel seçimlere, Mamuşa dışında sadece Priştine’de katıldı. Onda da yalnızca bir belediye meclis üyeliği kazanabildi. Arzu edilen başarıyı yakalayamayınca, bu seçimlerin ardından, siyaset sahnesinden çekildi.

Aynı yıl Mamuşa’dan Arif Bütüç liderliğinde Kosova Türk Adalet Partisi-KTAP kuruldu. Parti kurucuları, ağırlıklı olarak, eski KDTP üyelerinden oluşuyordu. Uzun süre parti içi muhalefet yürüten bu üyeler, bir netice alamayınca, KDTP’den ayrılıp kendi partilerini kurdular. 

KTAP kurulduğu günden itibaren, her platformda, KDTP’nin politikalarını sert bir şekilde eleştirdi. Ancak KDTP’ye muhalefet etmekten, halk nezdinde, gerçek bir alternatif olmaya fırsat bulamadı. KTAP, iki yerel ve üç genel seçimde KDTP ile yarıştı. 2013 yılında girdiği ilk yerel seçimde dikkate değer bir oy oranı yakaladıysa da sonrasındaki seçimlerde, sürekli oy kaybı yaşadı. Hal böyle olunca, 2019 yılındaki yerel seçimlerin ardından, Arif Bütüç liderliğindeki KTAP siyaset sahnesinden çekildi.

Kosova’nın dördüncü Türk partisi ise Eylül 2020’de, Ertan Simitçi liderliğinde, Yenilikçi Türk Hareket Partisi-YTHP ismiyle kuruldu. Ertan Simitçi, daha önce KDTP’de siyaset yaptı. Prizren Belediyesi Maliye Müdürlüğü görevini yürüttü. 

Çiçeği burnunda YTHP, hızlı bir teşkilatlanma ile 14 Şubat erken genel seçimlerine katılmaya hak kazandı. Bir anlamda rüştlerini ispatlama imkânı bulacakları bu seçime oldukça sıkı hazırlanıyorlar. Kosova Türk toplumunda ve özellikle gençlerde, geniş bir teveccüh bulmuşa da benziyorlar. Ancak bu teveccühün sandığa yansıyıp yansımayacağını, 15 Şubat’ta göreceğiz.

Farkındayım, biraz uzun oldu. Daha fazla uzatmayalım ama devam edelim. 

Kosova siyasetinde yer alan Türk partilerinin kendi içlerinde ve aralarında, yıllardır devam eden, büyük bir kavga var. KTAP ve KDTP arasındaki çekişme bundan ibaretti. KDTP’yi yıllarca yöneten Mahir Yağcılar ve en sonunda onu genel başkanlıktan uzaklaştıran Fikrim Damka ve Müferra Şinik’in iki yıllık icraatları da bundan ibaret. 

Halbuki Kosovalı Türklerin, onlardan beklentisi çok şey değil: Sağlık, eğitim ve ekonomi sahasındaki sorunlarının dile getirilmesi ve çözülmesi. İstihdam sağlanması, dil ve kültür meseleleriyle ilgilenilmesi.

Siyasetçilerin beklentileri ve gündemleri ise bambaşka. Öncelikle, bir koltuk sahibi olabilmek ve mümkünse, ölünceye kadar bu koltuktan kalkmamak. Ardından: Halkın taleplerinin değil, rakiplerinin açıklarının peşine düşmek. Halkın sorunlarını değil, kendi dertlerini çözüme kavuşturmak. Halkın cüzdanını değil, kendi imkânlarını rahatlatmak.

Şöyle noktalayalım: Umarım Ertan Simitçi liderliğindeki YTHP, geçmişten ders alır, aynı hataları tekrarlamaz. Siyasi rakipleri ve yol arkadaşlarıyla uğraşmak yerine halkın gündemine, dertlerine odaklanır. Böyle olursa, siyaset sahnesindeki yolculukları uzun soluklu olacaktır.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Mustafa

Srabenitza katliamını dünyanın gözüne sokmadık Türkiye in birinci politikası olmalı. Avrupa nın göbeğinde ki srabenitza katliamı iyi anlatmak
  • Yanıtla

Kasabalı

Ayhan abi Kosovada Türk siyasetimi kaldı? Hepsi menfat peşinde. Para en büyük motivasyon.
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23