• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Ayhan Demir
Ayhan Demir
TÜM YAZILARI

Bulgaristan’ın sayımı

22 Eylül 2021


Ayhan Demir İletişim: [email protected]

Osmanlı hâkimiyetinden bağımsızlığını kazanan Balkan devletleri, yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan Türk ve Müslüman nüfusun sürülüp atılması için büyük gayret sarf ettiler. Balkan Savaşları’ndan önce Bosna, Bulgaristan ve Doğu Trakya’da; savaşın ardından Makedonya ile Edirne vilayetinde tam bir etnik temizlik süreci yaşandı.

Şehirler, kasabalar, köyler yakılıp yıkıldı, yağmalandı. Zorla boşaltılan yerleşim yerlerindeki, yüz binlerce insan yollara düştü. İki milyondan fazla insan yer değiştirmek zorunda kaldı. Kafileler halinde yollara düşen muhacirler, dağları ve vadileri aşarak, yol üstündeki kentlerden süzülerek geçtiler.

Balkan Harbi ile başlayıp Birinci Dünya Savaşıyla biten o korkunç dönemde, Osmanlı Avrupası’nda yaşayan Müslüman nüfusun yüzde 27’si hayatını kaybetti. Kabaca söyleyecek olursak, çoluk çocuk demeden, her dört Müslüman’dan biri düşman tarafından şehit edildi. 

Bunu ben değil, Justin McCarthy’nin araştırıp ortaya koyduğu, rakamlar söylüyor. Üstelik bu neticeye önümüze seren verilerin birçoğu resmi rakamdır.

Meselenin daha iyi anlaşılması adına, bir örnek daha verelim.

Dönemin İngiltere adına Sofya Büyükelçisi, İngiliz Dışişleri Bakanı Edward Grey’e 2 Ağustos 1910’da bir rapor gönderiyor. Raporda, Bulgaristan ve çevresindeki karışıklıklar, cinayetler, yağma ve kaçırmalar var. Rapordaki şu cümlelerde tüm hakikati gözler önüne seriyor: “Gerçekte Bulgarların şikâyete hiç hakları yok. Bütün vahşeti yapan kendileri.” (Türkiye’nin Parçalanması ve İngiliz Politikası, Sayfa 133)

Özetle: Etnik temizlik hareketleri sonucunda Türkler, Balkanlardan tart edildi. Geride küçük ve unutulmuş bir azınlık, içli Rumeli türküleri, hazin anılar ve tüyler ürperten hikâyeler kaldı. Rumeli’den Anadolu’ya göç etmiş olanlar, bu hikâyeleri mutlaka büyüklerinden dinlemişlerdir.

Yahya Kemal Beyatlı, “1918” isimli şiirinde, bu korkunç günleri şöyle anlatmaktadır: “Ölenler öldü, kalanlarla muzdarip kaldık / Vatanda hor görülen bir cemaatiz artık / Ölenler en sonu kurtuldular bu dağdağadan / Ve göz kapaklarının arkasında eski vatan / Bizim diyâr olarak kaldı tâ kıyâmete dek.”

Savaşlar bitti, fakat Balkan Türklerinin dertleri bitmedi. Özellikle Batı Trakya ve Bulgaristan’da yaşayan Türkler, anadil, etnik kimlik, eğitim ve din gibi temel insani haklara dâhil olan konularda bile birçok sorun yaşadı, yaşıyor. 

Mesela…

1923-1949 yılları arasında, yaklaşık 220 bin kişi Bulgaristan’dan ayrılmak zorunda kaldı. Aynı şekilde 1989 Zorunlu Göçü, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, kıta Avrupası’nda gerçekleşen en büyük kitlesel göç hareketi yaşandı. 

Haziran-Ağustos 1989 döneminde yoğunlaşan göç trafiği ile bir yıllık bir süreçte, 345 bin 960 kişi Türkiye’ye geldi. Ertesi yılın ikinci yarısında ise yaklaşık 360 bin soydaşımız Bulgaristan’dan ülkemize geldi.

Yaşanan bütün bu göçlere rağmen: Bulgaristan Türkleri, nüfus itibariyle, Balkanlardaki diğer Türklerin iki katından daha fazladır. Bu açıdan, Bulgaristan’da yaşanan her gelişme bizim için oldukça önemlidir. Bu ülkede olan bitenler, yakından takip edilmelidir.

Buradan şuraya geçelim.

Bulgaristan’da geçtiğimiz Nisan ve Temmuz aylarında genel seçim gerçekleştirildi. Ancak her iki seçimin ardından hiçbir parti hükümeti kuramadı. 14 Kasım’da bir kez daha sandık başına gidilecek. Bu sefer erken genel seçimle birlikte, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu da yapılacak. 

Seçim sürecini ve sonuçları ilerleyen günlerde ayrıntılı ele alacağız. Ancak yazı boyunca gelmek istediğim asıl yer şurasıdır: Bulgaristan’da, 7 Eylül’de başlayan ve 3 Ekim’e kadar devam edecek olan, bir nüfus sayımı süreci var. 

Başlangıçta, nüfus sayımının ilk on gününde, isteyen herkesin elektronik portal üzerinden sayıma katılabileceği duyurulmuştur. Ancak sayım süresinde yaşanan bazı sorunlar sebebiyle bu süre 30 Eylül’e kadar uzatıldı. 18 Eylül’den itibaren de klasik usulle nüfus sayımına geçildi. 

Bu nüfus sayımında, Bulgaristan vatandaşı olsun veya olmasın, ülke sınırlarında ikamet eden herkes kayıt altına alınacak. 7 Eylül tarihi itibariyle, bir yıldan daha az bir süredir, Bulgaristan dışında bulunanlar da sayıma tabi olacaklar.

Avrupa Birliği’nin en yoksul üyesi Bulgaristan’ın nüfusu komünist rejimin sona erdiği 1989 yılında 9 milyon civarındaydı. Bulgaristan Ulusal İstatistik Kurumu uzmanlarına göre; o günden bugüne, ülke nüfusu 1.5 milyonun üzerinde geriledi. Bu gerilemenin zorunlu göçler, düşük doğum ve yüksek ölüm oranları ile daha iyi eğitim ve daha iyi gelir seviyesine ulaşma arzusuyla diğer AB ülkelerine taşınmaya kadar birçok sebebi var.

Buraya kadar bahsettiklerimiz genel olarak Bulgaristan’daki Bulgarları ilgilendiren meseleler idi. Bizi ilgilendiren ise bu ülkede yaşayan Müslüman ve Türklerin kendilerini ifade etme şansı yakalamalarıdır. 

On yılda bir yapılan bu nüfus sayımı Müslüman ve Türkler için dini ve etnik aidiyetlerini açıkça ve yüksek sesle ifade etme ve kimliklerini toplumsal seviyede muhafaza etme imkânı sunmaktadır. Dini ve etnik mensubiyetini dile getirmemek; en temel insani hakları olan kimliğini, kültürünü, örfünü ve geleneklerini asimilasyon politikalarına kurban etmek demektir.

Uzun sözün kısası: Bulgaristan’da yaşayan her Türk, mutlaka, nüfus sayımına katılmalıdır. Din, etnik köken ve anadil hanelerine “Türküm, Müslümanım, anadilim Türkçedir” demelidir. Aksi halde hiç kimsenin, yaşananlardan ve yaşanacaklardan şikâyet etme hakkı olmayacaktır.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Hayrettin

Son seçimlerde oy kullanma oranı %48. Tüm Türkler fire vermeden oylarını kullansa idiler ve tek partiyi desteklese idiler 1. parti gelecekti. Bunu fırsata çeviremedik. 14 Kasımda bu fırsatı yakalamalıyız.
  • Yanıtla

Adnan

Hükümetin Bulgaristan'a ilgisi çok çok az. Bosna ve Makedonya kadar ilgilenilmiyor. Sanırım HÖH'ün AK Parti karşıtı duruşu buna sebep oluyor.
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23