• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Ayhan Demir
Ayhan Demir
TÜM YAZILARI

Bosna Hersek’in seçimi…

18 Kasım 2020


Ayhan Demir İletişim: [email protected]

Bosna Hersek, hikâyesi zor bir yerel seçim süreci yaşıyor. Kimliklerin, karakterlerin, ideolojilerin, yaşam biçimlerinin birbirine karıştığı günlerden geçiyor. 

Seçim sürecinde kim kimdir, kim kimi temsil ediyor, takip etmek mümkün olmadı. Birçok parti, gerçek siyasi kimliğini parti binasında bırakıp, halkın önüne öyle çıktı. Neticede: kırk yıllık sağcılar sol partilerle, bir o kadar yıllık solcular da sağ partilerle birlik olup, ittifak yaptılar.

Mesela, birkaç yıl önce Demokratik Eylem Partisi-SDA’dan ayrılan, Elmedin Konakoviç liderliğindeki Halk ve Adalet-NiP; düne kadar siyasi rakip olduğu, Sosyal Demokrat Parti-SDP ile bir araya geldi. Seküler çizgideki Bizim Parti-NS ve liberal anlayışa sahip olan Bosna Hersek Bağımsızlar Listesi-NBL de bu “Dörtlü (Cetvorka)” ittifaka katıldı.

Dört benzemezi bir araya getiren en büyük motivasyon, teke tek alt edemeyeceklerini bildikleri, SDA’yı benzetmek idi. Seçin sonuçlarına bakılırsa, bu arzularını, önemli ölçüde gerçekleştirdiler. 

SDA, daha önce kendisinde olmayan, Visoko gibi belediyeleri bu seçimde yeniden kazandı. Ancak, hiç tartışmasız, önemli bir oy kaybı yaşadı. Doğrusunu söylemek gerekirse: Bu hak edilmiş bir kayıp idi. 

SDA, en büyük oy kaybını Saraybosna’da yaşadı. Bugüne kadar elinde bulunan; Merkez (Centar), İlıca (Ilidza) ve Yeni Saraybosna (Novo Sarajevo) belediyelerini kaybetti. Elinde sadece Yeni Şehir (Novi Grad) belediyesi kaldı. 

Şunu da belirtmekte yarar var: SDA, başka bir partiyle değil, ittifakının adaylarıyla yarıştı. Saraybosna başta olmak üzere, birçok seçim bölgesinde; NiP-SDP-NS-NBL’den oluşan oldukça güçlü bir ittifakla mücadele etmek zorunda kaldı. 

SDA’nın son yıllarda gittikçe artan hataları, eksikleri, haksızlıkları, ihmal ve suiistimalleri de buna eklenince, hezimet kaçınılmaz oldu. 

Rahmetli Aliya İzetbegoviç şöyle söylüyor: “İktidarda nasıl davrandığınıza dikkat edin. Kibirli ve bencil olmayın. Size ait olmayan şeyleri almayın, güçsüzleri koruyun ve ahlaki ilkelere uyun. Ebedi iktidar olmadığını unutmayın. Her bir iktidar geçicidir. Herkes, er veya geç önce halkın ve nihayet Allah’ın huzurunda hesap verecektir.”

Seçmen SDA’ya çok açık ve net bir mesaj verdi. Parti yönetiminin bu mesajı görüp, iyi anlaması gerekiyor. Elbette gereğini yerine getirmesi de... 

Gereği için bir kez daha Aliya İzetbegoviç’e kulak verelim: “Hataları düzeltin, üzerini örtmeyin. Cesur olun, halkın güvenine ihanet edenlerle hesaplaşın. Bizim insanlarımız iyidir, hataları affeder, ancak hırsızlıkları affetmez.”

Devam edelim.

Bu seçimin en büyük kaybedeni: Hiçbir seçim bölgesinde varlık gösteremeyen Bosna Hersek’in Daha İyi Geleceği İçin İttifak-SBB oldu. Bir anlamda Bosna Hersekliler, bu seçimde SBB’nin kapısına kilit vurdular. SBB lideri Fahrudin Radonçiç, “misyonunu” tamamladığını ve bayrağın Konakoviç liderliğindeki NiP’e devrolduğunu anlamış olmalı ki, “Dörtlü” ittifaka katılabileceğinin sinyalini verdi. 

Seçimin dikkat çeken diğer sonuçlarına gelince…

Travnik belediye başkanlığı için SDA’dan aday olan rahmetli Mirsad Peco, seçildiği gün dünya hayatına gözlerini yumdu. Merkezi Seçin Komisyonu’nun, nasıl bir karar alınacağını bilemiyoruz. Ancak, bu şehirde, seçimin yenilenmesi kuvvetle muhtemeldir. 

Birlik ve beraberliğin önemi, Novi Travnik şehrinde bir kez daha anlaşıldı. Boşnaklar bu şehirde, birliği değil, rekabeti tercih ettiler. Buna karşılık: Hırvat Demokratik Birliği-HDZ BiH ve Hırvat Demokratik Birliği 1990–HDZ 1990 partileri, bir aday etrafında birleşti. Boşnaklar arasındaki rekabet, Hırvatlara yaradı. Hırvat aday, Boşnakları gerisinde bırakarak, seçimi kazandı.

Velika Kladuşa’da savaş suçlusu olan Fikret Abdiç, yarışı önde götürüyor. Büyük bir ihtimalle, belediye başkanı seçilecek. 

Ayrıca, statüsü sorunu nedeniyle, 2008 yılından beri yerel seçim yapılmayan Mostar şehrinde, 20 Aralık’ta sandık başına gidilmesi planlanıyor.

15 Kasım’da gerçekleştirilen seçimlere dair ilginç bir not daha: Beşi Hırvat HDZ BiH, ikisi Boşnak SDA ve ikisi Sırp SNSD partisinden olmak üzere; dokuz belediye başkanı, tek aday olarak girdikleri, bu seçimlerde konumlarını muhafaza ettiler.

Bosna Hersek’teki yerel seçimlerden gelmesini ümit ettiğimiz en önemli haber: Srebrenitsalı Boşnakların ortak adayı Aliya Tabakoviç’in, belediye başkanlığını kazanması. 

Birçok usulsüz oy kullanımı haberi gelen Srebrenitsa’da, neticeyi diasporanın mektupla kullandığı oylar belirleyecek. Eğer önemli bir değişiklik olmazsa, dört yıl sonra yeniden, Srebrenitsa’da Boşnak zambağı kokacaktır. 

Artık toparlayalım.

Seçim her ne kadar yerel olsa da ülke siyasetine yansıyan etkileri olacaktır. Eğer SDA kendine çekidüzen vermezse, belediyelerde olduğu gibi, merkezi yönetimde de büyük bir hüsran yaşayabilir.

Bu neticelerin Türkiye’ye verdiği mesaj ise Bosna Hersek siyasetinin SDA ve Bakir İzetbegoviç’ten ibaret olmadığıdır. İleride kendimize muhatap bulmaya devam etmek istiyorsak, siyasi yelpazemizi daha geniş tutmalıyız.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Talebe Ahmet

IUS’ta öğrenciyim. Bu analizi yapabilecek çok az Türk var. Bosna’da mı yaşıyorsunuz?
  • Yanıtla

İsmail Yenice

Ayhan abi ülkemizin nadir balkan uzmanlarından bir tanesidir. Bosnayı avcunun içi gibi bilir. Balkan Defteri kitabı ile balkan edebiyatından ilk kez adını duyduğun isimle tanışmama vesile oldu.
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23