Sosyal devlet böyle olur
Sosyal devlet böyle olur
ABDULLAH ŞANLIDAĞ
6 Şubat 2023’te merkez üssü Kahramanmaraş olan ve 11 ili etkileyen büyük deprem felaketi, Türkiye’nin yakın tarihine “asrın felaketi” olarak geçti. Acı büyüktü, yıkım tarifsizdi. Ancak o günlerden bugüne uzanan süreçte bir gerçek net biçimde ortaya çıktı: Sosyal devlet, zor zamanlarda milletinin yanında olandır.
Felaketin ilk anından itibaren devlet tüm imkânlarıyla sahaya indi. Arama kurtarma ekipleri, güvenlik güçleri, sağlık personeli ve gönüllülerle birlikte büyük bir seferberlik başlatıldı. Yıkımın büyüklüğü nedeniyle ilk günlerde yaşanan sınırlı gecikmeler dışında, bir hafta gibi kısa bir sürede arama kurtarma çalışmaları tamamlandı; hemen ardından enkaz kaldırma süreci başladı.
Ardından asıl büyük mücadele başladı: Yeniden inşa süreci. Konutların yapılacağı alanlar hızla belirlendi, adeta bir “inşa ordusu” devreye girdi. İlk 6 ay içinde köy evlerinin önemli bir kısmı tamamlandı.
Bir yıl dolmadan konutların yüzde 15’i bitirildi. İki yılın sonunda ise teslim oranları büyük bir seviyeye ulaştı.
2026 yılına gelindiğinde yalnızca Kahramanmaraş’ta yaklaşık 75 bin konut hak sahiplerine teslim edildi. Üstelik depremzedeler, o güne kadar tek kuruş ödeme yapmadan sıcak yuvalarına kavuştu.
Devlet Konutun Yüzde 65’ini Karşılıyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda inşa edilen afet konutlarının ödeme planı da açıklandı. Buna göre arsa ve altyapı maliyetleri dahil olmak üzere konut bedelinin yüzde 65’i devlet tarafından karşılanacak.
Tüm afet konutlarında olduğu gibi bu afette de ödeme sistemi: Faizsiz, 2 yıl ödemesiz, 18 yıl sabit taksitli şeklinde uygulanacak.
Afet Konutlarında Ödeme Detayları
Taksitli fiyat: 1 milyon 890 bin TL
Aylık sabit taksit: 8 bin 750 TL (3+1 konut)
Ödemeler, anahtar tesliminden 2 yıl sonra başlayacak. Peşin ödemek isteyenler için ise dikkat çekici bir kolaylık sunuluyor: Peşin satış tutarı: 484 bin TL. Yaklaşık yüzde 74 indirim.
Kamu bankalarından kredi imkânı
Köy Evlerinde de Aynı Model
Köy evleri için de sistem değişmiyor:
Taksitli fiyat: 1 milyon 750 bin TL.
Aylık sabit taksit: 8 bin 100 TL
2 yıl ödemesiz, 18 yıl faizsiz vade
Peşin ödeme tutarı ise 448 bin TL olarak belirlendi. Köy evlerinde de yaklaşık yüzde 74 indirim uygulanacak ve kamu bankaları kredi desteği sağlayacak.
Sosyal Devlet Geleneği
Bu uygulama ilk değil. Daha önceki afetlerde de benzer modeller hayata geçirildi.
İzmir depremi sonrası aylık taksitler 1.600 TL, Elazığ depremi sonrası 1.060 TL olarak belirlenmişti. Giresun sel felaketinde ise konut taksitleri 1.400 TL seviyesinde uygulanmıştı.
Devlet, her afette vatandaşını bütçesini zorlamayacak ödeme planlarıyla ev sahibi yaptı.
Gölcük depreminde yaşananları bir hatırlayalım. O günkü hükümet enkazın altında kalmıştı. Ama bugün AK Parti hükümeti, kriz anında ortaya koyduğu iradesiyle milletin duasını aldı. Gezip gördüğüm birçok deprem bölgesinde aileler, “Allah devletimizden razı olsun, Tayyip Erdoğan’ı başımızdan eksik etmesin” diyorlar. İşte Erdoğan’ı çeyrek asırdır iktidarda tutan temel dinamik budur.
Millet zor günlerden geçerken elini uzatan, yükün büyük kısmını omuzlayan, “önce insan” diyen anlayıştır.
Depremzede vatandaşlara sağlanan bu imkanlar, babanın evladına dahi yapamayacağı bir destek olarak tarihe geçmiştir. Sosyal devlet işte böyle olur.