Yüksek yargı kurumlarının iş yükünü azaltmak, yüksek yargıda ideolojik ve paralel yapılanmaları ortadan kaldırmak için Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni kanun tasarısıyla yüksek yargıya neşter vurulacak.
İSMAİL UĞUR / ANKARA - Yüksek yargı kurumlarının iş yükünü azaltmak, yüksek yargıda ideolojik ve paralel yapılanmaları ortadan kaldırmak için Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan “Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” bugün TBMM’ye gönderilecek.
ÖMÜR BOYU ÜYELİK DÖNEMİ BİTİYOR
Hükümetin hazırladığı yasa taslağında, Yargıtay ve Danıştay üyelerinin görev süreleri Anayasa Mahkemesi üyeliklerinde olduğu gibi 12 yılla sınırlandırılıyor. Yargıtay ve Danıştay üyeleri sadece bir kez seçilebilecek. Yüksek yargı üyelerinin belirli aralıklarla değişmesinin, hukuk içtihatlarının yeni bakış açılarıyla zenginleşmesi ve toplumun ihtiyaçlarına daha fazla cevap verebilmesi noktasında önemli artılar kazandıracağı tahmin ediliyor. Üye değişiminin, üyelerin sürekli kendilerini yenilemelerine ve geliştirmelerine, yüksek mahkeme üyelerinin bilgi ve tecrübelerini istinaf ve ilk derece yargı mercilerine aktarmalarına imkan sağlaması da hedefleniyor.
20 Temmuz’da istinaf mahkemelerinin faaliyete geçecek olması nedeniyle iş yükü büyük oranda azalacak olan Yargıtay ve Danıştay’daki üye ve daire sayıları da azaltılıyor. Yargıtay’ın daire sayısı 46’dan 24’e (12 ceza ve 12 hukuk dairesi) düşürülürken, Danıştay’ın daire sayısı ise 17’den 10’a düşürülüyor. Kanun yürürlüğe girdiğinde Yargıtay ve Danıştay üyelerinin üyelikleri de düşecek. Görevi sona eren üyeler arasından Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nca Yargıtay ve Danıştay üyesi seçimi yapılacak. Yeniden seçilen üyeler yeni düzenleme uyarınca 12 yıl daha görev yapacak.
KANUN TASARISI ANAYASAYA UYGUN
Hükümet, kanun tasarısıyla ilgili ‘anayasaya aykırı’ şeklindeki görüşlere de açıklık getirdi. Anayasanın 154. ve 155. maddelerinde, Yargıtay ve Danıştay üyelikleri düzenlenirken bu üyeler için ayrı bir teminat öngörülmediğini, görev sürelerine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğine dikkat çekilirken, üyelerin nitelikleri ve seçim usullerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği hüküm altına alındığı vurgulandı. Buna göre Yargıtay ve Danıştay üyelerinin sahip olduğu teminat anayasada tüm hâkim ve savcılar için öngörülen teminatla aynı şekilde düzenleniyor. Bu nedenle, Yargıtay ve Danıştay üyeliğinin 12 yılla sınırlanmasının ve mevcut üyelerden yeniden seçilmeyenlerin üyeliklerinin sona ermesinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatını ihlal eden bir yönü bulunmadığı için kanun tasarısının anayasaya uygun olduğu belirtiliyor.
PARALEL YAPIYLA MÜCADELE İÇİN DE ÇOK ÖNEMLİ
Hukukçular, Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek yargı organlarının yeniden düzenlenmesine yönelik hazırlanan kanun tasarısının, yüksek yargı organlarına sızan ve çeteleşen paralel yapı ile mücadelede çok önemli çalışma olduğu görüşündeler. Paralel yapı hakkında açılan birçok davanın, yüksek yargıda yuvalanan paralel çete elemanları marifetiyle paralel yapı lehine sonuçlandırıldığına dair net veriler varken, hükümetin yaptığı kanun değişikliğinden en çok paralel çete üyeleri rahatsız oldu.
