Turist rehberlerinin umudu yerli turizm

İSTANBUL (AA) - ÇİĞDEM ALYANAK - İstanbul Turist Rehberleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sedat Bornovalı, bu yaz dönemi itibarıyla birçok ülke vatandaşının arabasına atlayıp ailesinden birine ait yazlığa gitme fikrinin, uçakla yapılan yurt dışı kültür turlarına nazaran daha ağır basacak gibi göründüğünü belirterek, "Bu da işlerimizde çok ciddi düşüş anlamına gelecek. Sadece yerli turizm aracılığıyla yaralar birazcık olsun sarılabilecektir." dedi.

Sedat Bornovalı, AA muhabirine, pandemi sürecinin turist rehberleri açısından nasıl geçtiğini ve ilerleyen dönemde sektör açısından beklentilerini değerlendirdi.

Pandemi sürecinin, hiç kuşkusuz herkes açısından olumsuz bir dönem olarak hatırlanacağını ancak rehberler açısından diğer mesleklere oranla çok daha fazla ve ağır etkileri olduğunu belirten Bornovalı, daha ilk aşamalardan itibaren ilk vazgeçilen seyahatlerin, turistik seyahatler olduğunu ifade etti.

Kısıtlamalar başlamadan önce insanların kültür turlarını acil bulmadıklarını, erteleyebildikleri için hemen vazgeçtiklerini anlatan Bornovalı, "Turizmin diğer paydaşlarından örneğin oteller bir süre daha çalıştı, iş seyahatleri devam etti, lokantalar çalıştı, toplantılar, düğünler sürdü. Hava yolları gezginler dışındaki yolcuları taşımaya devam etti, seyahat acenteleri de bu faaliyetlere organizasyon ve aracılık yapmayı sürdürdüler. Hacimler düşse de faaliyetler yasaklar gelene değin sıfırlanmadı." diye konuştu.

- "Rehberli geziler ilk andan itibaren sıfıra düştü"

Rehberli gezilerin ilk andan itibaren sıfıra düştüğünü aktaran Bornovalı, sözlerine şöyle devam etti:

"Rehberlik mesleği her ne kadar turizm artık Türkiye'de 12 aya yayılmış olsa da doğası gereği mevsimsel yoğunluğa sahiptir. Yüksek tempolu aylarda birikim yapıp iklimin keyif gezilerine uygun olmadığı aylarda bu birikimlerin harcandığı bir gelir rejimine sahiptir. Tam sezon başlayacakken iş potansiyelinin sıfıra düşmesi bu kayıpların sonradan telafi edilebilmesini de çok zor hale getirdi.

Diğer yandan rehberlik, sürekli güncel bilgi edinmeyi ve paylaşmayı gerektiren bir meslek dalı olduğu için çalışılmadan evde geçirilen günler elektronik ortamda bilgileri güncelleme ve ufuk geliştirme yönünde düzenli etkinlikler olduğunu takip ettik. Tüm rehberler en iyi bildiği konuları diğerleriyle paylaşmak konusunda son derece istekli faaliyetler gösterdi. Meslek örgütleri de çeşitli konuların uzmanlarından, internet üzerinden konferanslar, seminerler talep ederek bu çalışmalara destek oldular."

- "Bakanlık genelgesi, rehberlere ve gezginlere bir yol haritası çıkardı"

Sedat Bornovalı, Kültür ve Turizm Bakanlığının son derece kapsamlı bir genelgeyle hem rehberlerin mesleği icra edişleri açısından akıllarında soru işareti kalmamasını sağladığını hem de rehberlerin ve gezginlerin sağlığı ve güvenliği açısından bir yol haritası çıkardığını dile getirdi.

Türkiye Turist Rehberleri Birliği'nin (TUREB) pandemi konusunda sadece rehberlere yönelik bir online eğitim programı hazırladığını aktaran Bornovalı, ülkenin en önde gelen isimlerinin katkıları ve Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Levent Yamanel'in sunumuyla oluşturulan bu programın tüm rehberlere ulaştırılarak takibinin zorunlu hale getirildiğini söyledi.

- Pandemi süreci önlemleri

Pandemi sürecinde aldıkları önlemlere de değinen Bornovalı, İstanbul Rehberler Odası olarak öncelikle personelin ve üyelerin sağlığına yönelik düzenlemeler yapmaya çalıştıklarını belirtti.

Rotasyonlu ve daha kısa süreli çalışma saatlerine geçtiklerini, çay ocağı ve lavabolar gibi birimleri odaya işlem için gelecek üyelerin kullanımına kapatmak zorunda olduklarını ifade eden Bornovalı, aynı anda sadece bir üyeye hizmet verebildiklerini aktardı.

Bornovalı, odada iki ayrı bekleme alanı ayırdıklarını, dezenfektan malzemeyi daha Türkiye'de vaka görülmeden önce bekleme alanında kullanıma sunduklarını söyledi.

Sıfır temas ilkesiyle tüm iş ve işlemleri üyeleri ofise getirmeden yapmayı amaç edindiklerini ve başardıklarını aktaran Bornovalı, "Rehberlerin sürekli sahada hatta sıklıkla uzun süreler kent dışında olmasından ötürü hizmeti çok esnek sunmaya zaten alışık bir yapımız vardı, o nedenle aksamalar olmadı." dedi.

- "Yerli turizm aracılığıyla yaralar birazcık olsun sarılabilecek"

Sedat Bornovalı, bu yaz döneminin turistik turlar açısından nasıl geçeceğine ilişkin ise şunları söyledi:

"Bu yazki turlar için talepten ziyade temenniler var diyebiliriz. Ülkelerin kendi vatandaşlarının yurt dışına turist olarak gitmesi konusundaki tavırları henüz çok net değil. Bunun dışında hava yolu ulaşımının eksiksiz hizmete girmediği bir ortamda tatil planlaması yapmak da çok zor. Zaten çok pürüzsüz bir tatil hissi uyandırmayan havalimanı, uçak gibi tedbirleri pandemiyle birlikte kuşkusuz daha da gerginlik yaşatacak, en azından bu gerginlikleri unutmamıza yardımcı olmayacak. O nedenle birçok ülke vatandaşının arabasına atlayıp ailesinden birine ait yazlığa gitme fikri, uçakla yapılan yurt dışı kültür turlarına nazaran daha ağır basacak gibi görünüyor. Bu da işlerimizde çok ciddi düşüş anlamına gelecek. Sadece yerli turizm aracılığıyla yaralar birazcık olsun sarılabilecektir."

Bornovalı, pandemi sonrası normalleşme döneminde konaklama konusunda çok kapsamlı sertifikasyon kriterleri getirildiğini belirtti.

Şu ana değin yapılan konaklamalarda kriterlere son derece titiz şekilde uyulduğunu gözlemlediğini ve bunun çok sevindirici bulduğunu ifade eden Bornovalı, "Şimdi önemli olan bu gerçeğin en iyi şekilde duyurulmasıdır. Böylece seyahat edecek, konaklama yapacak kişilerin bu ihtiyaçlarını karşılamaktan çekinmesi söz konusu olmayacaktır. Kurallara tam uyulduğu takdirde son derece iyi işleyen ve seyahatlerimizi sağlık içinde yapmamızı sağlayan bir sistem kurulmuş ve yürütülüyor." dedi.

Sedat Bornovalı, normalleşme döneminde turist rehberlerinin beklentilerine değinerek, şunları kaydetti:

"Yeni dönemde rehberler öncelikle Türkiye'nin, kültür ve doğa varlıklarının benzersiz olduğunun ve bunları tanıtmak üzere yetiştirilmiş, uluslararası araştırmalarda da 'dünyanın en iyileri' olarak tanınan binlerce rehberin bulunduğunun her platformda hatırlatılmasını istiyor.

Ülkemizi tanımak bir lüks değil, bir ihtiyaç ve özellikle yerli turizmde hem kamuda hem özel sektörde bu yönde bir farkındalık esas olmalı. Yapılan tüm etkinliklerde çevrenin tanınmasına dair profesyonel rehberle yapılan gezi mutlaka etkinliğin vazgeçilmez bir parçası olmalı."

- Korsan rehber ve yasa dışı tur uyarısı

Ayrıca bu kırılgan dönemde korsan rehber ve rehbersiz yasa dışı turlara yönelik denetimlerin sıfır hata prensibiyle sürdürülerek emek hırsızlarına fırsat verilmemesi gerektiğini vurgulayan Bornovalı, sözlerini şöyle tamamladı:

"Özellikle yaşadığımız süreç içerisinde ve sonrasında insanlarımızın liyakat ve belge sahibi olmayan sahte, korsan, kaçak, kısacası aslında rehber olmayıp da bu mesleki unvanı kullanarak haksız kazanç elde eden kişilere itibar etmeyeceğini umut ediyorum. Meslektaşlarımızın aldıkları pandemi eğitimiyle hem bilgi birikimleri hem de sorumlulukları artmış durumdadır.

Bu süreç olmasa dahi sahte, korsan, kaçak rehberlerle hizmet verilmemesi gerekirken bundan sonra bu gibi yasa dışılıkların hiç olmayacağını umut ediyorum. Ümidimiz 'turizm yavaşladı' düşüncesiyle denetimlerin yavaşlaması gibi bir hataya düşülmemesi, mesleğin zor dönemlerinde disiplinin tam anlamıyla muhafaza edilmesi ve liyakatsiz girişimlerin tamamına engel olunmasıdır."