Tazminat almanın şartları nelerdir? Kimler kıdem tazminatı alır kimler alamaz?
Kıdem tazminatı hesaplama 2020. Kıdem tazminatı tutarları ne kadar oldu? sorusu 2020 yılına ilişkin asgari ücrete zam yapılmasıyla birlikte merak konusu oldu. İşten ayrılırken işverenden alacakları kıdem tazminatı da arttı. Peki, kıdem tazminatına nasıl hak kazanılır? İstifa eden tazminat alır mı? Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? İşte kıdem tazminatı şartları.
Kıdem tazminatı tutarları ne kadar oldu? sorusu 2020 yılına ilişkin asgari ücrete zam yapılmasıyla birlikte merak konusu oldu. İşten ayrılırken işverenden alacakları kıdem tazminatı da arttı. Peki, kıdem tazminatına nasıl hak kazanılır? İstifa eden tazminat alır mı? Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? İşte kıdem tazminatı şartları.
Çalışanın tazminat alabilmesi için işveren tarafından işten çıkarılmış olması gerekiyor. Çalışan kendi isteği ile ayrılırsa, tazminat alamıyor. Eğer işveren, iş kanununa uygun hareket etmediği gerekçesiyle işçinin iş sözleşmesini fesh ederse de tazminat alınamıyor. Bir diğer önemli şart ise, çalışanın, işyerinde en az bir yıl çalışmış olması. Bir yıldan az çalışanlar tazminat alamıyor. Hürriyet’ten Noyan Doğan kıdem tazminatına ilişkin önemli bir yazı kaleme aldı. Doğan yazısından şu ifadeleri kullandı: “Bunların dışında erkek çalışanlar, askerlik görevi nedeniyle işten ayrılırsa, tazminat alabiliyor.
Kadın çalışanlar da evlilik nedeniyle, bir yıl içinde işten ayrılırsa tazminata hak kazanıyor. Çalışanın, emeklilik hakkını elde etmesi veya yaş dışında gereken sigortalılık süresi ve prim gününün doldurulması halinde de tazminat alınıyor. İşçi vefat ederse yakınlarına kıdem tazminatı ödenebiliyor. Tazminat alınabilmesinin bir yolu da 15 yıllık sigortalılık süresini doldurup, 3600 gün prim ödenmiş olması. Bunların dışında hangi durum olursa olsun, çalışan, kıdem tazminatı alamıyor.
Kıdem tazminatı tutarı ne kadar?
Çalışana, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir. Tazminat tutarı, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanıyor ve çalışılan yıl ile çarpılarak, toplam tazminata ulaşılıyor. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil ediliyor. Giydirilmiş ücret; aylık brüt maaş, ikramiye, prim, yol ve yakacak yardımı gibi ödemeleri içeriyor. Kıdem tazminatında da bu ödemelerin tamamı hesaba katılıyor. İşveren, her bir yıl için aylık brüt ücret üzerinden tazminatı hesaplayıp, çalışana ödüyor.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Örneğin, 5 yıldır aynı işyerinde çalışıyorsunuz ve son aldığınız brüt ücret 3 bin lira. İşveren, işten çıkarması halinde size, 15 bin lira kıdem tazminatı ödeyecek demektir. Alacağınız tazminattan da sadece binde 7.59’luk damga vergisi kesinti yapılır. Şunu da belirteyim, kıdem tazminatında bir tavan rakamı var ve bu rakamın üzerinde tazminat alınamaz.
Bu tavan tutarı da en yüksek devlet memurunun bir hizmet yılı için alacağı azami emeklilik ikramiye tutarıdır. İşçiye ödenecek tavan da bu miktar üzerinde hesaplanır. 2020’nin ocak-haziran dönemi için ödenecek en yüksek tazminat tutarı 6.730.15 lira. Çalışan ne kadar yüksek maaş alırsa alsın, hesaplanacak tazminat tutarı 6.730.15 lirayı geçemez.
Diyelim ki, brüt maaşınız 9 bin lira ve 10 yıldır çalışıyorsunuz. 9 bin lira ile 10 yılı çarpıp, 90 bin lira kıdem tazminatı alacağınızı hesaplarsanız, yanlış yapmış olursunuz. Doğrusu, tavan miktarı olan 6.730.15 lira ile 10 yılı çarpmanızdır; alacağınız tazminat tutarı da 67 bin 301 liradır.
