Taklit ve tağşişle mücadeleye ağırlık verilecek! Gıda denetçileri devreye girecek
Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) gıda ürünlerinde taklit ve tağşişle mücadeleye ağırlık verileceğine, denetimlerin yaygınlaştırılacağına dikkat çekiliyor. Programda gıda denetçisi uygulaması başlatılacağına işaret ediliyor. YEP, bu yönüyle de olumlu bulunuyor ve takdir ediliyor.
Buğra Kardan
Hükümetin ilan ettiği 2021- 2023 Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) gıda güvenliğini temin edecek adımlara da değiniliyor. Programda denetimleri daha aktifleştirecek hamleler yapılacağı kaydediliyor.
Hileciler markaja alınıyor
YEP’te yer alan hedeflere göre gıda ürünlerinde taklit ve tağşişle mücadele arttırılacak. Denetimler ülke geneline yayılacak. Hem üretici hem toptancı hem de perakendeci firmalar yakın markaja alınacak.
Tüketici memnun
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 81 ilde gıda denetçileri görevlendirilecek. Denetçilerce taklitçi ve tağşişçi firmalar, tek tek belirlenecek. YEP’te gıda ürünlerini güvenli kılmaya dönük eylem planlarının bulunması tüketici hakları savunucuları tarafından olumlu karşılanıyor. Nitekim Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, Yeni Akit’e yaptığı açıklamada gıda hileleriyle ilgili yakınmaların arttığını belirtti. Ağaoğlu, “Taklit ve tağşiş ürünler tedirginliğe neden oluyor. Onun için ilave önlemler almakta, firmaları takip etmekte, istismarcılara da yaptırım uygulamakta yarar var” dedi. Fiile göre ceza uygulanması gerektiğini vurgulayan Ağaoğlu, “İnsan sağlığıyla oynayanlara ağır bir fatura çıkarılmalı. Süte su veya zeytinyağına ayçiçek yağı karıştıranlara ise daha hafif yaptırımlar uygulanmalı” diye konuştu. Ağaoğlu, ayrıca “Taklit ve tağşiş yapan firmaların adlarını, unvanlarını, mesul müdürlerini yenileyerek yollarına devam etmelerinin önüne geçilmeli” uyarısında bulundu.
Niteliğe bakılmalı
Gıda mühendisi Nurten Sırma da denetimlerin etkinleşmesi gerektiğinin altını çizerek, şunları söyledi: “Denetimlerin niceliğine değil, niteliğine önem verilmeli. Teftişlerin ehil eller tarafından yapılıp yapılmadığına, sorunun önüne geçilip geçilmediğine bakılmalı. Denetçi adedi de yeterli olmalı. Öte yandan her bir firmaya bir karne çıkarılmalı. Her bir firmanın hile yapıp yapmadığı, taklit yahut tağşişi tekrarlayıp tekrarlamadığı ortaya konulmalı. Taklide veya tağşişe yönelen de kim olursa olsun ifşa edilmeli.”
Üreticilere sorumluluk düşüyor
Caydırıcı cezalar uygulanmasını savunan Sırma, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ahmet’in ticari unvanını Mehmet olarak değiştirip yola devam etmesi engellenmeli. Yanlış yapan yüksek cirolu bir şirkete veya markaya hak ettiği ceza verilmeli. Toplumun sağlığı ve inancıyla oynayanlar ticaretten men ya da hapis gibi akılda kalacak müeyyideler uygulanmalı. Şu muhakkak ki gıda güvenliği hayati önem arz ediyor. Bu konuda hem üreticilere hem tüketicilere büyük sorumluluklar düşüyor. Örneğin üeticiler, hilecileri dışlayabilirler. Art niyetli firmalara mal tedarik etmeyebilirler. Tüketiciler de daha dikkatli olabilirler. Ambalajsız ürünler satın almayabilirler. Açıkta satılan, risk içeren ürünleri tercih etmeyebilirler.”
Çeşitlilik attırılacak
Gıda güvenliğini odağa alan YEP’te tarıma ivme katacak projeler ile hedefler de var. Bu projeler ve hedefler şöyle:
l Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yeni potansiyel su ürünleri yetiştiricilik alanları belirlenerek yatırımlara hazırlanacak.
l Alternatif su ürünleri yetiştiriciliğinde tür çeşitliliği arttırılacak. Kapalı devre su ürünü yetiştiricilik sistemi yaygınlaştırılacak.
l Yabani zeytin ve menengiç ağaçları aşılanarak üretime kazandırılacak. Ailelere bu ağaçlardan ürün toplayıp satma imkânı sunularak ilave gelir elde etmelerine olanak tanınacak.
l Mera, yaylak ve kışlakların tespit ve tahdit çalışmaları tamamlanacak. Islah çalışmaları ise yaygınlaştırılacak.
l Depreme dayanıklı binalar inşa etmek amacıyla yapısal ahşap kullanımı arttırılacak. Endüstriyel ve ekonomik değeri olan ağaç dikimi yaygınlaştırılacak.
Erken uyarı sistemi geliyor
l Tarım ürünlerinde arz ve rekolte tahminlerinin sağlıklı yapılmasını mümkün kılmak için erken uyarı sistemi çalışmalarına devam edilecek.
l Hayvan sağlığının korunmasına yönelik tedbirler arttırılacak. Yerli ilaç ve aşı üretimi çalışmaları hızlandırılacak. Üretim ile verimliliğin yükseltilmesi için yerli ırkların muhafaza ve ıslah çalışmaları yaygınlaştırılacak.
l Örtü altı üretim kapasitesini arttıracak teknolojik ve verimli seraların kurulumu çalışmaları sürdürülecek.
Refah yükseltilecek
l Kenevir ve tıbbi bitkiler başta olmak üzere tarımsal faaliyetlere yönelik birim alandan yüksek verim alınması için önlemler alınarak kırsal alanda refah yükseltilecek, istikrarlı gıda arzı sağlanacak. Hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklara karşı hazırlık seviyesini artırmak için Zoonoz Hastalıkları Araştırma Enstitüsü kurulacak, tedaviye yönelik kullanımlarının yanı sıra gıda ve tarımda biyolojik kontrol maddesi olarak kullanılan bakteriyofajların yerli üretimi için bir Ar-Ge merkezi olarak Faj Enstitüsü açılacak.
