Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, CHP'li Sezgin Tanrıkulu hakkında Barış Pınarı Harekatı'yla ilgili paylaşımlarından dolayı resen soruşturma başlatmasından sonra resen soruşturmanın ne anlama geldiği araştırma konusu oldu. Soruşturma ile kovuşturma nedir? Soruşturma ve kovuşturma arasındaki farklar neler?
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, CHP'li Sezgin Tanrıkulu hakkında Barış Pınarı Harekatı'yla ilgili paylaşımlarından dolayı resen soruşturma başlatmasından sonra resen soruşturmanın ne anlama geldiği araştırma konusu oldu. Soruşturma ile kovuşturma nedir? Soruşturma ve kovuşturma arasındaki farklar neler?
Çoğunlukla hukuki konularla ilgili karşımıza çıkan bir sözcüktür. Hakimler kamu davlalarında tarafların isteği söz konusu olmasa dahi kendiliğinden bazı kararlar verebilmektedir bu kararlar için resen tabiri kullanılmaktadır. ayrıca cumhuriyet savcısının herhangi bir şikayet söz konusu değilken kendiliğinden ilgili mahkemeye başvurması durumu da hukuk dilinde resen olarak tanımlanmaktadır.
Soruşturma, Cumhuriyet savcısı tarafından gizli, yazılı ve hızlı bir şekilde yürütülen şüpheli ve müşteki haklarının daha fazla kısıtlandığı, ancak usul işlemlerinin maddi gerçeği araştırma ve adil yargılamayı temin amacıyla yapıldığı bir ceza muhakemesi hukuku kurumudur.
Kovuşturma, soruşturma neticesinde şüpheli hakkında iddianame düzenlenerek ceza davası açılması ile başlayan yargılama sürecidir. Kovuşturma evresi, mahkeme tarafından yürütülür. Kovuşturma, bir taraftan iddia ve savunmanın karşılıklı tartıştığı, diğer taraftan soruşturma aşamasında toplanmayan delillerin de toplandığı yargılama aşamasıdır. Mahkeme tarafından yürütülen kovuşturma, kural olarak herkese açık, sözlü ve duruşmalı yapılır.
Milletvekilerinin soruşturulması nasıl olur?
Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yerin ağır ceza mahkemesine verildi. Resmi Gazete'de yayımlanan 694 sayılı KHK'da, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Cumhuriyet savcısının görev ve yetkilerini düzenleyen 161'inci maddesine şu fıkra eklendi:"Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar. Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi halinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hakimliğinden talepte bulunur."
