• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Pakistan üzerinden ABD-Çin kapışması

Pakistan ile Hindistan’ın bağımsızlıklarını kazandıkları 1947’den bu yana çözüme kavuşturulmayan Keşmir sorunu, dünyanın kanayan yarası olmaya devam ederken Pakistan Başbakanı İmran Han’dan dikkat çeken ABD ziyareti gerçekleşti. ABD-Pakistan ilişkilerinde yeni dönemi değerlendiren uzmanlar, Han ile Trump görüşmesinin Çin’in gölgesinde kaldığına ve ABD’nin Çin’in Pakistan’a yönelik ilgisinden fazlasıyla rahatsız olduğuna dikkat çekiyorlar.

Yeniakit Publisher
2019-07-25 19:55:00 -
Pakistan üzerinden ABD-Çin kapışması

Murathan Seyitoğlu - Ankara yeniakit.com.tr

ANKASAM uzmanları, ABD Başkanı Trump ile Pakistan Başbakanı İmran Han’ın ikili görüşmesinin arka planına ilişkin dikkat çeken analizde bulundular. 

Pekin, İslamabad’a özel önem veriyor 

Pakistan ile ABD arasındaki ilişkilerin uzun bir süredir sıkıntılı olduğuna dikkat çeken İstanbul Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Köni, “Pakistan, ABD’nin Hindistan’la olan ilişkilerine tepki olarak Çin’le yakınlaşmış ve bir güç dengesi oluşturmak istemiştir. Hindistan ise tıpkı Türkiye gibi, Rusya’dan S-400 Hava Savunma Sistemleri satın alma yoluna gitmiştir. Mevcut durumda Pakistan, Çin’le yakın ilişki içerisindedir. Çünkü Pekin, Kuşak-Yol Projesi sebebiyle İslamabad’a özel önem atfetmektedir. Üstelik İslamabad, ABD’nin Pakistan halkını topyekün terörist olarak nitelendirmesinden de rahatsızdır.” şeklinde konuştu. 

Trump herkesi sürekli tehdit ediyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Keşmir sorununda arabuluculuk teklifine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Hasan Köni, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hindistan da Pakistan da ABD’nin sorunu çözebileceğine inanmamaktadır. Bu nedenle de ABD’nin söz konusu sorunun çözümünde arabuluculuk yapması mümkün değildir. ABD, hiçbir zaman uluslararası hukuka uygun hareket etmemektedir. Özelikle de Wahsington’un uyguladığı göçmen karşıtı politikalar, ırkçılık olarak nitelendirilebilecek düzeydedir. Tüm bunlar yetmezmiş gibi Trump, ülkeleri sürekli olarak tehdit etmektedir. ABD Başkanı’nın Afganistan bağlamında ‘Sorunu çözebilirim ancak 10 milyon insan ölür.’ şeklinde yaptığı son açıklamalar da bu durumu kanıtlamaktadır. Diplomasi denilen şey, böyle bir üslupla yürütülemez.” 

Çin’in Kuşak-Yol projesi için Pakistan kritik önemde 

Boğaziçi Asya Araştırmaları Merkezi (BAAM) Akademik Koordinatörü Dr. Haşim Türker, Pakistan ile ABD arasında birçok başlıkta anlaşmazlıkların bulunduğuna dikkat çekerek, “İlişkilerin sorunlu olmasının en önemli sebebi Çin’in Pakistan’a özel ilgi göstermesidir. Çünkü Kuşak-Yol Projesi’ndeki altı koridorun en önemlisini Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru oluşturmaktadır. Bu noktada Gwadar Limanı, jeopolitik önemiyle dikkat çekmektedir. Çin’in bu limanda bir askeri üs kurması da konuşulmaktadır. Günümüzde Çin’in Cibuti’de de bir askeri üssü vardır. Ayrıca Pekin yönetimi, Kamboçya’da bulunan bir askeri üssü kullanmak için de bahsi geçen ülkeyle 30 yıllık bir anlaşma yapmıştır. Bu açıdan Gwadar Limanı da Çin için oldukça önemlidir.” dedi. 

Pakistan Çin’in yardımlarına kayıtsız değil

Çin’in Pakistan’a çeşitli ekonomik yaptırımlar uyguladığını hatırlatan Dr. Haşim Türker, sözlerini şöyle sürdürdü:

Pakistan da Çin’in yardımlarına kayıtsız kalmamaktadır. Hindistan’ın ABD’yle olan ilişkileri de bu durumu doğrulamaktadır. Dolayısıyla Keşmir Meselesi, ikili mücadelenin bir göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

ABD Pekin’in faaliyetlerinden rahatsız

Boğaziçi Asya Araştırmaları Merkezi (BAAM) Akademik Koordinatörü Dr. Haşim Türker, sözlerini şöyle tamamladı:

Yeni Delhi’den yapılan açıklamalar, Hindistan’ın ABD ile Pakistan’ın bir araya gelmesini istemediğine işaret etmektedir. Çünkü Hindistan’ın Çin’le olan ilişkilerinde bazı sorunlar vardır. Yeni Delhi, Kuşak-Yol Projesi kapsamında Pekin’in faaliyetlerinden rahatsızlık duymaktadır. Bu nedenle de kısa vadede Pakistan ile ABD arasındaki ilişkilerin düzelmesi mümkün gözükmemektedir. Dolayısıyla İslamabad’ın Pekin’le olan münasebetleri daha da gelişecektir.

“Han’ın ABD ziyaretinin asıl amacı terörle mücadele”

ABD Başkanı Donald Turump ile Afganistan Başbakanı İmran Han arasında geçen ikili görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan ANKASAM Uluslararası Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, “Burada ilk olarak ziyaretin ekonomik boyutuna değinmek gerekmektedir. Trump, görüşmelerin sonuçlarına bağlı olarak ülkesinin Pakistan’a yaptığı ve kendisinin geçen yıl durdurduğu 1,3 milyar dolarlık Amerikan yardımını yeniden başlatabileceğini belirtmiştir. Ekonomik sorunlardan dolayı sıkıntılı günler yaşayan Pakistan için ABD’nin mali yardımının yeniden başlaması, ilaç gibi bir gelişme olacaktır. Ayrıca 2018 yılının Temmuz ayında, Pakistan’ın kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadeleye yönelik tedbirleri düzenleyen Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından gri listeye alınması da ülkeye uluslararası finans kuruluşlarından gelecek mali destek ve yardımları engellemiştir. Bu sebeple de İslamabad yönetimi, son dönemde terör gruplarına hedef alan operasyonlar düzenleyerek ülkenin imajını iyileştirmeye çalışmaktadır. Han’ın ABD ziyaretinin asıl amacı da terörle mücadele ve Afganistan’da kalıcı barışın sağlanması konularında Washington yönetiminin politikalarına destek vereceğini ifade etmek ve bu desteğin yaratacağı olumlu havadan faydalanarak Pakistan’ın FATF’ın gri listesinden çıkartılması konusunda ABD’den yardım almaktır.” şeklinde konuştu.  

“Trump’ın Keşmir’le ilgili arabuluculuk teklifi Pakistan’da olumlu karşılık buldu”

Olimjon Sobır, Han’ın ABD ziyaretine dair dikkat çeken ikinci hususun Keşmir meselesi olduğunu belirterek, “Trump’ın Han’la yaptığı ortak basın toplantısında, Keşmir Sorunu’nun çözümü için arabuluculuk yapmayı önermesi oldukça önemlidir. Trump’ın arabuluculuk fikrinin Hindistan Başbakanı Modi tarafından geçen ay Japonya’nın Osaka kentinde düzenlenen G20 Zirvesi’nde kendisine teklif edildiği yönündeki iddiası ise çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Çünkü Trump’ın iddiaları, Yeni Delhi tarafından kesin bir dille reddedilmiştir. Buna rağmen ABD Başkanı’nın arabuluculuğu konusu, Pakistan’da olumlu bir karşılık bulmuştur. Öte yandan Beyaz Saray’ın resmi internet sitesinde Han-Trump görüşmesi hakkında yayınlanan resmî bildiride ise 'arabuluculuk' konusuna değinilmemiştir. Bu durum, ABD’nin Keşmir Sorunu’nda somut bir girişimde bulunmayı düşünmediğine işaret etmektedir.” açıklamasında bulundu. 

“Trump, ABD’nin Pakistan’la işbirliği yapması gerektiğini düşünüyor”

ANKASAM Uluslararası Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, sözlerini şöyle tamamladı:

“Trump’ın davranışının arkasında, 2020 yılının Kasım ayında yapılacak Başkanlık Seçimleri vardır. Çünkü ABD Başkanı, kendisini destekleyen kitlenin oylarını kaybetmek istememektedir. Bu konuda da Afganistan’daki istikrarsızlık gündeme gelmektedir. Zira ABD Başkanı, Afganistan’dan çekileceklerini açıklamasına rağmen somut bir adım atmamıştır. Dolayısıyla Amerikan askerlerinin Afganistan’da hayatını kaybetmeye devam etmesi, Trump’a olan desteğin azalmasına sebep olabilir. Özellikle de kendisini destekleyen ırkçı oylarda bir kayma yaşanabilir. Bu nedenle de Trump, Afganistan’da ortaya çıkacak sorunların aşılabilmesi için ABD’nin Pakistan’la işbirliği yapması gerektiğini düşünmektedir. Keşmir Sorunu da bu yüzden gündeme gelmiştir.” 

“Hindistan, Pakistan’ın görüşme taleplerini kabul etmiyor”

ABD ile Pakistan yakınlaşmasını değerlendiren Emekli Büyükelçi Umut Arık ise, “Pakistan’ın Keşmir Meselesi’ni uluslararası ortamda müzakere etme yönündeki teklifleri, Hindistan tarafından reddedilmektedir. Yeni Delhi, söz konusu meselenin üçüncü tarafları ilgilendirmediğini belirten bir tavır takınmaktadır. Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin partisi olan Hindistan Halk Partisi de muhalefetteki en etkili parti olan Hindistan Kongre Partisi de Pakistan’a Keşmir konusunda hiçbir taviz verilmemesi gerektiğini düşünerek bu tavrı desteklemektedir. Her ne kadar Hindistan, zaman zaman konuyu Pakistan’la görüşeceğini dile getirse de hiçbir görüşme teklifini kabul etmemektedir.” dedi.

“Hindistan, Keşmir konusunda Pakistan’ı suçluyor”

Hindistan’ın Keşmir meselesinde farklı bir tutum sergilediğine dikkat çeken Umut Arık, şöyle konuştu:

Bu sebeple İslamabad, kendisine uluslararası alanda destek bulma arayışına girmiştir. Bu yöndeki açılımlar yeni olmayıp; bir süredir devam etmektedir. Yeni Delhi ise sorunun müzakere edilmesine yönelik herhangi bir adım atmamaktadır. Aksine Hindistan’ın Keşmir konusunda Pakistan’ı suçladığı ve Keşmir’i terör yuvası haline getirmekle itham ettiği görülmektedir. Jared Kushner tarafından orta atılan ve ‘Yüzyılın Anlaşması’ olarak bilinen plan, Avrupa Birliği’yle (AB) ticaret konusunda yaşanan kriz ve Meksikalı mülteciler konusundaki duvar meselesi Trump’ı hedefine ulaştıramamıştır. Bu nedenle de Keşmir Meselesi gündeme gelmiştir. Yani ABD Başkanı, Keşmir Sorunu’nda arabuluculuk yaparak kendi gücünü arttırmak istemektedir.

“Suriye, Irak, Afganistan ve Filistin’de hedeflerine ulaşamayan Trump için olumlu bir gelişme”

Emekli Büyükelçi Umut Arık, Pakistan - ABD ilişkilerine yönelik sözlerini şöyle tamamladı:

Han, Trump’la olan görüşmeyi fırsat bilmiş ve meseleyi tekrar gündeme getirmiştir. Bilindiği gibi Pakistan, bir İslam ülkesidir. Trump döneminde ABD’nin Körfez ülkeleri ve Mısır nezdinde itibarı artmışsa da Filistin Sorunu nedeniyle İslam Dünyası’ndaki saygınlığı zedelenmiştir. Bu anlamda ABD’nin arabuluculuk önerisi, İslam Dünyası’nda öne çıkma girişimi olarak yorumlanabilir. Bu hamle, üç ülkeyi bir araya getirmese bile, Hindistan ile Pakistan arasında yapılacak bir görüşmenin önünü açabilir. Bu da Suriye, Irak, Afganistan ve Filistin’de hedeflerine ulaşamayan ABD Başkanı için olumlu bir gelişme olacaktır.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23