Bilimsel araştırmalara göre insanların bir işe odaklanma süresi son 20 yılda 2,5 dakikadan yaklaşık 40 saniyeye düşerken, uzmanlar bu gerilemenin temel nedenleri arasında bildirimler, sosyal medya ve çoklu görev alışkanlıklarını gösteriyor.
Bilimsel araştırmalar, insanların bir işe odaklanma süresinin son 20 yılda ciddi şekilde azaldığını ortaya koydu. Uzmanlara göre ortalama dikkat süresi 2000'li yıllarında başlarında 2.5 dakika civarındayken, bugün yaklaşık 40 saniyeye kadar düştü.
National Geographic’te yayımlanan habere göre araştırmacılar, bu düşüşün temel nedenleri arasında sık gelen bildirimler, sürekli mesajlaşma, sosyal medya kullanımı ve çoklu görev alışkanlıklarını gösterdi. Uzmanlar, dikkat dağınıklığının stres artışına, hata oranlarının yükselmesine ve verimliliğin düşmesine yol açtığını belirtti.
Kaliforniya Üniversitesi’nden bilişsel bilimci Gloria Mark, dikkat süresinin insanların bir göreve ne kadar süre odaklandığını ölçerek belirlendiğini söyledi. Mark’a göre, günümüzde insanlar çoğu zaman bir dakikadan bile kısa sürede başka bir işe yöneliyor. “2003’te yaptığımız çalışmalarda insanlar ortalama 2.5 dakika boyunca aynı işle meşgul oluyordu. Son araştırmalarımızda bu süre 40 saniyeye indi” diyen Mark, bunun kalıcı bir zihinsel kayıp anlamına gelmediğini vurguladı.
SIK GÖREV DEĞİŞTİRMEK HATA ORANINI ARTIRIYOR
Uzmanlara göre sorun, beynin sürekli görev değiştirmek zorunda kalması. Her yeni işe geçildiğinde beyin yeniden uyum sağlamak için ekstra enerji harcıyor. Bu durum zamanla zihinsel yorgunluğa neden oluyor. Araştırmalar, sık görev değiştirmenin performansı yavaşlattığını ve hata oranını artırdığını ortaya çıkardı. 2024 yılında yapılan bir laboratuvar çalışmasında, çoklu görev yapan kişilerin daha fazla hata yaptığı ve daha yavaş çalıştığı tespit edildi.
Miami Üniversitesi’nden psikolog Amishi Jha ise “çoklu görev” kavramının bilimsel olarak mümkün olmadığını belirtiyor. Jha’ya göre beyin aynı anda yalnızca tek bir işe tam olarak odaklanabiliyor. “Beynimiz bir el feneri gibi çalışır. Aynı anda sadece bir noktayı aydınlatabiliriz” diyen Jha, insanların aslında sürekli görev değiştirdiğini ifade etti.
DİKKAT SÜRESİ NASIL GELİŞTİRİLİR?
Uzmanlar, dikkat süresinin yeniden geliştirilebileceğini belirtiyor. Bunun için önerilen yöntemler arasında şunlar yer alıyor:
• Bildirimlerin kapatılması,
• Sosyal medya kullanımının sınırlandırılması,
• Çalışma saatlerinin biyolojik ritme göre planlanması,
• Düzenli molalar verilmesi
• 25 dakika çalışma, 5 dakika mola sisteminin uygulanması,
• Haftada birkaç gün kısa süreli meditasyon yapılması.
Araştırmalara göre haftada en az dört gün, günde 12 dakika 'bilinçli farkındalık' egzersizi yapmak, dikkat süresini ve zihinsel dayanıklılığı artırabiliyor.
