Washington yönetiminin İran’a karşı başlattığı askeri operasyon, yalnızca Ortadoğu’yu değil, ABD’nin tüm küresel stratejisini sarsmaya başladı. Başkan Donald Trump’ın "Donroe Doktrini" ile merkezini Asya-Pasifik’e kaydırma planı, bizzat kendi başlattığı savaşın ateşiyle kül oluyor. ABD, İran karşısında askeri ve siyasi bir dağınıklık sergilerken, bu durum Rusya ve Çin gibi dev rakiplerine devasa alanlar açıyor.
ABD, Çin’i çevrelemek için yıllardır yürüttüğü stratejiyi terk ederek, 2003’ten bu yana ilk kez bölgeye 50 binden fazla ek asker sevk etmek zorunda kaldı. Pasifik’teki uçak gemileri ve savaş grupları bir bir Basra Körfezi’ne çekilirken, bölgedeki askeri güç dengesi altüst oldu.
- Mühimmat Krizi: Operasyonun sadece ilk 100 saatinde 168 adet Tomahawk füzesi harcayan ABD Donanması, mühimmat stoklarında ciddi bir açıkla karşı karşıya. Uzmanlar, bu harcamanın telafisinin yıllar alacağını vurguluyor.
- Deniz Piyadesi Takviyesi: PENTAGON, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimi gerekçe göstererek bölgeye 5 bin deniz piyadesi daha gönderme kararı aldı. Japonya merkezli USS Tripoli gemisinin de rotasını Ortadoğu’ya çevirmesi, Pasifik’teki "boşluğun" kanıtı oldu.
Müttefiklerde "Güven" Sarsıntısı: THAAD Şoku
ABD'nin Güney Kore’de konuşlu THAAD hava savunma sistemlerini söküp Ortadoğu’ya taşıması, Asya-Pasifik’teki müttefikleri arasında soğuk duş etkisi yarattı. Seul’un Çin ile ekonomik krizi göze alarak kabul ettiği bu sistemlerin bir gecede çekilmesi, "ABD müttefiklerini koruyabilir mi?" sorusunu yüksek sesle sordurmaya başladı.
Rusya’ya "Can Suyu", Çin’e Manevra Alanı
Savaşın ekonomik faturası ise ironik bir şekilde ABD'nin düşmanlarına yarıyor:
- Rusya Zenginleşiyor: Petrol arzındaki daralma nedeniyle fiyatlar fırlayınca, Washington kendi yaptırımlarını delerek Rus petrolüne geçici izin verdi. Moskova’nın bu krizden aylık 5 milyar dolar ek gelir elde etmesi bekleniyor.
- Çin Gözetliyor: Pekin yönetimi, ABD’nin İran cephesindeki zafiyetini sivil uydu teknolojileriyle anlık takip ediyor. Trump’ın nisan başındaki Çin ziyareti öncesinde, Hürmüz’de sıkışmış bir lider olarak masaya oturacak olması elini zayıflatıyor.
Analiz: Washington’ın İran karşısında düştüğü bu askeri ve ekonomik bataklık, müttefiklerini Pekin ve Moskova ile yeni denge arayışlarına itebilir. ABD, Irak’tan sonra kendini yeni bir "sonsuz savaşın" içinde bulurken, küresel liderlik koltuğu hiç olmadığı kadar sallantıda.
