Mersin’de plastik kirliliğine karşı ‘Ortak Akıl Buluşması’

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’nin sıfır atık vizyonunu plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi alanlarında ileriye taşımaya yönelik yürütülen istişare sürecinin önemli duraklarından biri Mersin oldu. COP31 Başkanlığı sürecinde Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele, kaynakların verimli kullanımı ve döngüsel ekonomiye geçiş hedefleri doğrultusunda yürütülen çalışmaların yerel düzeyde güçlendirilmesi önem taşıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum’un COP31 Başkanlığı döneminde ortaya konulan bu yaklaşım doğrultusunda, Mersin’de gerçekleştirilen istişare toplantısı; liman, ticaret, tarım ve sanayi faaliyetlerinin plastik döngüsü üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi ve yerel çözüm önerilerinin ulusal ölçekteki çalışmalara aktarılması açısından önemli bir buluşma niteliği taşıdı.

ATIKLAR KAYNAĞINDA ÖNLENECEK

Mersin Valiliği himayesinde, Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda gerçekleştirilen toplantıya Mersin Valisi Sayın Atilla Toros, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile kamu kurumları, belediye, üniversiteler, sanayi ve ticaret odaları, organize sanayi bölgeleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri katıldı. “Mersin Şehri Plastik Döngüsünde Hem Karasal Hem de Denizdeki Boyutuyla Önemli” Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Mersin’in plastik döngüsü konusunda hem karasal hem de denizdeki boyutuyla önemine dikkat çekerek, “Bugün kamu kurumlarımız, yerel yönetimimiz, üniversitelerimiz ve ticaret dünyamız, sivil toplum, özel sektör temsilcilerimizle deniz alanlarına ulaşan plastik atıkların kaynağında önlenmesi, mevcut sorun ve ihtiyaçları, başarılı uygulamaları hem birlikte ele aldık” dedi. 

VERİLER TÜRKİYE PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYINA TAŞINACAK

Koruma alanları belirlemek kadar plastikleri kaynağında önlemenin de önemli bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Ağırbaş, “Koruma alanlarını belirlemek kadar bu alanlara ulaşabilecek plastikleri kaynağında önlemek de bizlerin sorumluluğunda. Bugün burada gerçekleştirdiğimiz toplantı daha geniş bir sürecin parçası. Adana’da başlayan Mersin’e devam eden bu istişare sürecini Muğla ve Antalya’da sürdüreceğiz. Şehirlerden elde ettiğimiz görüş ve önerileri ise, 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da 17 bakanlığımızın 40’tan fazla genel müdürlüğümüzün, yerel yönetimlerimizin, akademisyenlerimizin, toplum kuruluşlarımızın ve ilgili tüm paydaşların katılımıyla gerçekleştireceğimiz Türkiye Plastik Atı Çalıştayı’na taşınacak” diye konuştu.  Bu çalışmanın temelinde Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’de başlayan Sıfır Atık Hareketi vizyonu olduğunu belirten Ağırbaş, “Ortak akıl yalnızca aynı fikirde olmak değil, farklı görüşleri dinlemek, eksiklerimizi açıkça ortaya koymak ve birlikte çözüm üretmektir. Toplantımıza liderlik eden Sayın Valimize teşekkür ediyorum. Katılan tüm paydaşlarımıza şükranlarımı sunuyorum. Daha yaşanabilir, daha temiz bir Mersin’i hep beraber inşa edebileceğimize yürekten inanıyorum” dedi. 

SOMUT SONUÇLARA DÖNÜŞTÜRÜLECEK

Mersin Valisi Atilla Toros ise, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu Sıfır Atık vizyonunun dünyada önemli bir farkındalık oluşturduğunu söyleyerek, “Mersin olarak bu anlayışı sahada güçlendirmeyi ve somut sonuçlara dönüştürmeyi önemsiyoruz. Bugünkü toplantımızı da bu yaklaşımın yerel düzeydeki önemli adımlarından biri olarak değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı. 

Denizler ve kıyıların temizliğinin Mersin’in geleceği ve biyoçeşitliliği açısından kritik bir önemi olduğunu söyleyen Toros, “Mersin 321 kilometre eşsiz kıyı şeridiyle Akdeniz’in en önemli deniz kentlerinden biridir. Toplantımızda Mersin’in plastik döngüsündeki mevcut durumu, özellikle deniz ve kıyı kirliliğine ilişkin değerlendirmeleri ele aldık. İlgili kurumların, belediyelerin, üniversitelerin ve sektör temsilcilerinin görüşlerini aldık. Ortaya çıkan değerlendirmeler doğrultusunda kirliliğin kaynağında önlenmesinin önemini bir kez daha ortaya koyduk” diye konuştu. 

DENETİMLER HASSASİYETLE SÜRDÜRÜLÜYOR

Çevrenin korunması konusunda tavizsiz bir yaklaşım içinde olduklarını belirten Toros, şöyle devam etti: “Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızca ilimizde ve çevre illerdeki plastik geri kazanım tesislerine yönelik denetimler hassasiyetle sürdürülmektedir. İlimizde faaliyet gösteren 20 plastik geri kazanım tesisinde denetimler gerçekleşti. Mevzuata aykırı hareket eden 2 tesise idari yaptırım uyguladık. Ayrıca kentsel atık su arıtma tesislerinden numuneler alındı. Alınan numunelerin analiz süreci devam etmektedir.  2025 yılında kestiğimiz ceza miktarı 59 milyon 246 bin 75 lira. 2026 yılında 49 milyon 395 bin 812 lira olmak üzere cezalar kestik. 20 tesisimize de aralıksız denetim yapmaya devam ediyoruz. Çevre ve denizlerimizi korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Belediyeler, üniversiteler, sanayiciler, sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarımızla iş birliği içinde hareket ediyoruz. Ortak akılla uygulanabilir kalıcı çözümler geliştirmeyi hedefliyoruz.”

DENİZE ULAŞMASI ÖNLENECEK

Mersin’in güçlü liman, lojistik, tarım, sanayi ve turizm kapasitesiyle Akdeniz’in önemli merkezlerinden biri olduğuna dikkat çekilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Mersin Şehir Koordinasyon Toplantısı’nda, plastik atık yönetiminin kentin ekonomik ve çevresel yapısıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği ele alındı. Toplantıda; plastik kullanımının kaynağında azaltılması, ayrı toplama sistemlerinin etkinleştirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısının geliştirilmesi, işletmeler ve yerel yönetimler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve plastik atıkların çevreye karışmasının önlenmesine yönelik çalışmalar değerlendirildi. Mersin’in Akdeniz kıyısında bulunması nedeniyle plastik atıkların deniz ekosistemine ulaşmasının önlenmesine yönelik tedbirlerin özel önem taşıdığı vurgulandı. Plastik Atıkların Bölgesel Ölçekte Ele Alınması Gerektiği Değerlendirildi İstişare toplantısında, plastik kirliliğinin yalnızca kent sınırları içerisinde değerlendirilemeyecek nitelikte olduğu; karasal kaynaklardan kıyılara ve denizlere taşınan plastik atıkların bölgesel ölçekte ele alınması gerektiği değerlendirildi. Bu doğrultuda kıyı alanlarının korunması, atıkların kaynağında önlenmesi, etkin toplama ve geri kazanım sistemlerinin güçlendirilmesi ile kamu, yerel yönetim, özel sektör, akademi ve sivil toplum arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik öneriler ele alındı.

ÜST DÜZEY POLİTİKALAR

Mersin’deki iyi uygulamaların görünür hale getirilmesi ve farklı paydaşların deneyimlerinin ortak bir zeminde buluşturulmasının, plastik döngüsünün güçlendirilmesine katkı sağlayacağı ifade edildi. Toplantıda ortaya konulan görüş ve öneriler kayıt altına alınarak 31 Ağustos–1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Atık Platformu temasıyla gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na aktarılacak. Mersin’in yerel deneyiminin ulusal düzeydeki çalışmalara yansıtılmasıyla, Türkiye’nin plastik döngüsüne ilişkin politika ve uygulamaların sahadaki ihtiyaçlarla güçlendirilmesi hedefleniyor. İstanbul’daki çalıştayda 4 ana tematik blok altında oluşturulacak 15 çalışma masasında plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği başlıkları ele alınacak. Çalıştay kapsamında ayrıca deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla gerçekleştirilecek Valiler Oturumu ile yerel deneyimlerin üst düzey politika perspektifiyle buluşturulması amaçlanıyor.

HAZIRLANACAK RAPOR HALKA AÇIKLANACAK

Sıfır Atık Vakfı, plastik kirliliğinin önlenmesini yalnızca atık yönetimi meselesi olarak değil; denizlerin ve kıyı ekosistemlerinin korunması, kaynak verimliliğinin artırılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve iklim eyleminin desteklenmesi açısından bütüncül bir dönüşüm alanı olarak değerlendiriyor. Mersin’in ardından Muğla ve Antalya’da gerçekleştirilecek şehir koordinasyon toplantılarıyla devam edecek süreç, İstanbul’daki çalıştayda ulusal ölçekte ortak bir zemine taşınacak. Şehirlerden gelen değerlendirmelerin bir araya getirilmesiyle Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu hazırlanarak kamuoyuna duyurulacak.