Mekke İttifakı'nı “kâğıttan kaplan” ilan edenlere Hakan Fidan'dan NATO'lu cevap: Daha dur henüz yeni başladık
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke İttifakı'nı Yemen'deki gelişmeler üzerinden hedef alan eleştirilere New York'ta dikkat çeken bir cevap verdi. NATO'nun onlarca yıllık geçmişinde 5. maddenin yalnızca bir kez devreye sokulduğunu hatırlatan Fidan, henüz yeni kurulan Mekke İttifakı'nın “kâğıttan kaplan” olarak nitelendirilmesine karşı, “Bu hiç adil değil. Henüz yeni başladık” mesajını verdi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin New York kentinde düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” başlıklı panelde Türkiye'nin dış politikası ve bölgesel güvenlik mimarisine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Panelin dikkat çeken başlıklarından biri Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke İttifakı oldu.
Fidan'a, yeni savunma yapılanmasının Yemen'deki kriz ve Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar karşısındaki rolü üzerinden yöneltilen soru üzerine salonda dikkat çeken bir diyalog yaşandı.
“Jim, orduya ne zaman katıldın?”
Fidan, ittifakın daha yolun başındayken başarısız veya “kâğıttan kaplan” olarak değerlendirilmesine NATO üzerinden cevap verdi.
Salonda bulunan eski ABD Ankara Büyükelçisi James Jeffrey'ye dönen Fidan:
“Jim, orduya kaç yıl önce katıldın?”
diye sordu.
Jeffrey'nin yaklaşık 50 yıl önce cevabını vermesi üzerine Fidan bu kez NATO'nun kolektif savunmasının temelini oluşturan 5. maddeyi gündeme getirdi.
Fidan, Jeffrey'ye NATO'nun 5. maddesinin kaç kez devreye sokulduğuna şahit olduğunu sordu.
Salondan gelen cevap ise:
“Yalnızca bir kez.”
NATO örneğiyle cevap verdi
NATO'nun 1949'daki kuruluşundan bu yana kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesi resmen yalnızca bir kez, 11 Eylül 2001'de ABD'ye yönelik terör saldırılarının ardından işletildi.
Fidan da bu noktadan hareketle Mekke İttifakı'na yönelik eleştirilerin erken olduğuna dikkat çekti.
NATO'nun onlarca yıllık geçmişine rağmen “kâğıttan kaplan” olarak değerlendirilmediğini belirten Fidan, henüz yeni oluşturulan bölgesel savunma yapılanmasının Yemen'de yaklaşık 10 yıldır devam eden kriz üzerinden sorgulanmasına karşı çıktı.
Fidan'ın mesajı netti:
“Bu hiç adil değil. Kimse NATO'yu ‘kâğıttan kaplan’ olmakla eleştirmiyor. Ancak yeni kurulmuş bir savunma ittifakı söz konusu olduğunda 10 yıllık Yemen krizini gösterip ‘Bakın, işe yaramıyor’ deniliyor. Henüz yeni başladık.”
Fidan'ın cevabı salonda alkışlarla karşılandı.
Mekke İttifakı için yol haritası hazırlanıyor
Fidan, Mekke İttifakı fikrinin bir anda ortaya çıkmadığını da anlattı.
Türkiye'nin yaklaşık 5-6 yıldır böyle bir bölgesel güvenlik yapılanması üzerinde düşündüğünü belirten Fidan, ülkelerin bu noktaya gelmesinin zaman aldığını söyledi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın ittifakın kurumsallaştırılması için bir yol haritası üzerinde çalıştığını aktaran Fidan, yapının ilerleyen süreçte üç ülkeyle sınırlı kalmayabileceğinin de işaretini verdi.
İttifaka katılmak isteyen başka ülkeler bulunduğunu belirten Fidan, yapı kurumsallaştıktan sonra yeni üyelerin katılımına kapının açık tutulacağını ifade etti.
Bölge güvenliğinde yeni model
Mekke İttifakı'nın temelinde bölge ülkelerinin kendi güvenlikleri konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi bulunuyor.
Fidan'ın daha önce yaptığı açıklamalarda da vurguladığı üzere Türkiye'nin yaklaşımı, ülkelerin birbirlerinin güvenliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne sahip çıkmasını esas alıyor.
Ankara, Riyad ve İslamabad arasındaki yeni yapılanmanın yalnızca askerî müdahale üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtilirken; istihbarat, lojistik, teknik destek ve savunma kapasitesinin geliştirilmesi gibi alanların da ittifakın önemli unsurları arasında bulunması bekleniyor.
Fidan'ın New York'taki açıklamaları ise henüz kuruluş aşamasındaki Mekke İttifakı'nın Yemen krizi üzerinden “başarısız” ilan edilmesine Ankara'nın yaklaşımını ortaya koydu.
