• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Kuraklık: Önümüzdeki yıllar İstanbul susuz kalır mı?

Yeniakit Publisher
2023-11-27 21:09:00 -
Kuraklık: Önümüzdeki yıllar İstanbul susuz kalır mı?

İklim değişikliği ile birlikte İstanbul son yılların en kurak yazını geride bıraktı. Kasım ayı boyunca ise bereketli geçen bir sonbahar yaşayan İstanbul’da su krizi hala sürüyor. Uzmanlardan tasarruf uyarıları gelirken gelin birlikte İstanbul’un suyunun bitip bitmeyeceğine bakalım.

SERDAR KILIÇ  İSTANBUL

14 milyonu aşan nüfusu ile günlük ortalama 2 milyon 560 bin metreküp su tüketen Megakent İstanbul bu yazı son yılların en büyük kuraklığı ile geçirdi. İstanbul barajları Eylül ayında yüzde 14 ila 15’leri gördü. Kasım ayında gelen yağışlar barajlarda toparlama sağlansa bile gelecek yıllarda İstanbul için tehlike çanları çalıyor.

İlk olarak bir sahil kenti olan İstanbul’u küresel ısınma birinci derecede etkileyecek. Emisyon artışının 2050’ye kadar sürdüğü kötümser durumda sıcaklık artışı 2060’lara geldiğimizde 3 dereceyi bulmuş olacak. Buzul erimesine bağlı olarak okyanuslar, en yüksek seviyelerine çıkana kadar on yıllarca kabarmaya devam edecek. Bu da denizlerin 1,5 ila 2 metre artışı anlamına geliyor. Geçtiğimiz aylarda uzmanların bazıları İstanbul’da asırlık yalıların bile sular altında kalabileceğini ifade etmişti.

Sahillerin sular altında kalması bir yana İstanbul’un yakın vadede en büyük sorunu susuzluk. İstanbul’un su sorununa girmeden önce tarihe bakmakta fayda var.

İSTANBUL’UN TARİHİ SU HATLARI
ÖNE ÇIKAN VİDEO

Şehrin ilk kuruluş dönemlerinde su ihtiyacı, kuyulardan ve küçük membalardan karşılanmaktaydı. İstanbul’un Roma İmparatorluğu topraklarına katılmasıyla beraber, İmparator Hadrian döneminde ilk isale hattı inşa edilmişti. Bu hat, şehrin batısından bugünkü Sultanahmet Meydanı çevresine ulaşan su yoludur. Şehrin ikinci büyük su yolu, İmparator Konstantin döneminde inşa edilen Istranca Dağlarından şehre ulaşan isale hattıdır.

242 km’lik uzunluğu ile kaynaklarda Romalılar tarafından inşa edilen en uzun su yolu olarak anılan bu su yolu, Vize’nin 6 km batısından başlayıp Edirnekapı’nın güneyinde şehre ulaşmaktadır. Şehrin bu dönemde yapılan üçüncü büyük su yolu, İmparator Valens döneminde tamamlanmıştır. Fatih ile Süleymaniye arasındaki vadinin üzerinden suyu taşıyan Valens/Bozdoğan Kemeri, bu su yolunun günümüze kalan yapılarındandır. İmparator Theodosius artan nüfusun su ihtiyacını karşılamak gayesiyle Belgrat Ormanlarındaki suyu Sultanahmet’e getirmek için dördüncü isale hattını yaptırmıştır. Mazul Kemer, Karakemer ve Turunçluk Kemeri Roma döneminde inşa edildiği bilinen diğer kemerlerdir.

1453’te İstanbul’u fethederek yeni bir çağ açan Fatih Sultan Mehmet’in ilk emirlerinden biri şehre su getirilmesi ve su yollarının onarılması olmuştur. Bu emirle beraber geç Roma devrinde yapılan isale hatları yeniden yapılırcasına onarılmış ve Fatih Su Yolu, Turunçlu Su Yolu gibi yeni su yolları inşa edilmiştir. Fatih’ten sonra oğlu Sultan 2.Bayezid döneminde yaptırılan Bayezid Su Yolu ile Yavuz Sultan Selim döneminde yapılan yeni ilavelere rağmen su temini, İstanbul için mesele olmaya devam etmiştir.

Kanuni Sultan Süleyman İstanbul’un su meselesini kökten çözmek maksadıyla Mimar Sinan’ı görevlendirmiştir. Bunun üzerine Mimar Sinan, eserleri içinde maliyeti en yüksek yapılar bütünü olan Kırk çeşme Su Sistemi’ni inşa etmiştir. 55,374 m uzunluğundaki bu isale hattı üzerinde Uzun kemer, Mağlova Kemeri, Güzelce kemer ve Paşa Kemeri gibi 33 su kemerini birbirine ekleyerek Belgrat Ormanlarındaki suyu İstanbul’a ulaştıran Mimar Sinan, Kırk çeşme su yapılarıyla mimarlık ve mühendislik bakımından eşsiz bir eser ortaya koymuştur.

İSTANBUL’UN SUYU DIŞARIDAN GELİYOR

MELEN BARAJI

Sanayi devrimi ve İstanbul’un yoğun nüfusu ve betonlaşma nedeni ile İstanbul’un kendi barajları ne kadar yağış alırsa alsın mega kentte yetmiyor. Mega kentin en büyük su rezervi ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İBB başkanı döneminde hayata geçirdiği Melen projesi ile İstanbul dışından gelen su.

Melen Barajı, Yeşilçay ile birlikte 2017’de %33, 2018’de %37, 2019’da %30, 2020’de %47 ve 2021’de %59 oranında su ihtiyacını karşıladı. 2014 yılında ise Melen barajı revize edildi. Dönemin Orman ve Su işleri Bakanı Veysel Eroğlu, ‘’B’’ planı olarak sunduğu proje ile İstanbul bu yaz susuz kalmadı.

İstanbul Boğazı'nın 170 kilometre doğusunda yer alan Melen Barajı, Düzce ve Sakarya illerini birbirinden ayıran Büyük Melen Çayı'nın Karadeniz'e döküldüğü noktada yer alıyor.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre Melen Barajı, 694 milyon metreküp su depolama hacmine sahip. (Bir olimpik havuzun su hacmi yaklaşık 2500 metreküp)

Barajın hizmete açılmasıyla yılda 1 milyar 77 milyon metreküp su teminiyle İstanbul'un su ihtiyacının 2071'e kadar karşılanması hedefleniyor. Bu, İstanbul'un yıllık ihtiyacının yüzde 75'ine tekabül ediyor.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul'a 2021'de verilen toplam su miktarını 1 milyar 74 milyon metreküp olarak açıklamıştı.

ISTIRANCALAR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde hayata geçirilen Istranca Su Projesi’de İstanbul’un dışından gelen ve kenti besleyen su sistemi arasında bulunuyor.

Istranca Dağları’nda bulunan ırmaklara kurulan Düzdere, Kuzuludere, Büyükdere, Sultanbahçedere ve Elmalıdere barajlarından İstanbul’a gelen su megakenti bu yazın susuz bırakmayan etkenler arasında yer aldı.

Istranca Dağları’ndan Terkos Gölü’ne 5 baraj ve tünel ile su aktarılıyor. Aktarılan su ile İstanbul’un günlük 200 milyon metreküplük su ihtiyacı karşılanabiliyor. Yeni yapılacak ek tünel ile Istrancalar’dan toplam 700 milyon metreküp su alınabilecek. Projenin 3 yıl içerisinde faaliyete geçirilmesi planlanıyor.

Yani İstanbul’un susuzluk sorunu sadece kendi barajları ile ilgili değil, tüm Trakya ve doğu Marmara endeksli olarak görülüyor. Yeni projeler ile İstanbul’un susuz kalması düşük bir risk ama uzmanların tasarruf çağrısına uymak gerekiyor. Peki tasarruf için ne yapmalı?

Evde Su Tasarrufu İçin Pratik Öneriler

  1. Fotoselli Musluklar ve Tasarruflu Duş Başlıkları Kullanın

Musluk ve duş başlıklarınızda tasarruf sağlayan özellikler olması su tüketiminizi büyük ölçüde azaltabilir. Bu ürünler, suyun akış hızını düşürerek aynı performansı sağlarken daha az su kullanmanıza yardımcı olur. Böylece her su kullanımında tasarruf yapabilirsiniz.

  1. Sızıntıları Hemen Onarın

Sızıntı yapan bir musluk, vana veya borulardan damlayan sular zamanla büyük miktarlarda su israfına neden olabilir. Bu nedenle sızıntıları hemen onararak su kaybını engelleyin. Düzenli olarak tesisatınızı kontrol ederek sızıntı olup olmadığını kontrol edin.

  1. Çamaşır ve Bulaşık Makinesini Tam Yükte Kullanın

Çamaşır ve bulaşık makinelerinizi tam yükte çalıştırmak, her kullanımda daha az su tüketmenizi sağlar. Yarı dolu bir makine çalıştırmak yerine, makinenizi doldurduğunuzdan emin olun. Ayrıca, çamaşır ve bulaşıklarınızı önceden sıvı deterjan ile ıslatmak, daha az su kullanarak temizlik sağlayabilir.

  1. Bahçenizde Akıllı Sulama Sistemi Kullanın

Bahçe sulaması, suyun büyük bir kısmının tüketildiği alanlardan biridir. Akıllı sulama sistemleri, hava koşullarını ve toprak nemini takip ederek ihtiyaca göre sulama yapar. Bu sayede gereksiz su kullanımını önlerken bitkilerinizin ihtiyacını karşılar.

  1. Daha Kısa Duş Alın

Duş alırken su tüketimini azaltmanın etkili bir yolu, duş süresini kısaltmaktır. Daha kısa duşlar alarak hem su tasarrufu yapar hem de enerji faturalarınızı düşürebilirsiniz. Su ısınması aynı zamanda enerji harcar, bu nedenle daha kısa duşlar enerji tasarrufu sağlar.

  1. Yağmur Suyunu Toplayın ve Kullanın

Bahçe sulaması veya temizlik gibi amaçlar için yağmur suyu toplamak ve kullanmak, içme suyu yerine doğal kaynakları kullanmanın en iyi yoludur. Bir yağmur varilini bahçenizde veya terasınızda kullanarak yağmur suyunu toplayabilir ve bitkilerinizin sulamasında kullanabilirsiniz.

  1. Diş Fırçalama ve Bulaşık Yıkarken Suyu Kapatın

Dişlerinizi fırçalarken veya bulaşıklarınızı yıkarken suyun sürekli olarak akmamasına özen gösterin. Diş fırçalarken suyu kapatarak diş macununuzu fırçaya sürdükten sonra tekrar açabilirsiniz. Aynı şekilde, bulaşıkları yıkarken suyu açıkta bırakmak yerine bulaşıkları ilk önce biriktirip sonra yıkayabilirsiniz.

  1. Dondurucudaki Buzları Çözün

Buzluğunuzdaki buzları düzenli olarak çözerek dondurucunuzun daha verimli çalışmasını sağlayabilirsiniz. Ayrıca, buzların erimeye bırakıldığı kap içindeki suyu bitkilerinizin sulamasında kullanabilirsiniz.

  1. Çamaşırları Havalandırarak Kurutun

Çamaşırlarınızı hava alabilecek bir alanda asarak kurutmak, çamaşır kurutma makinelerine göre daha az enerji harcamanızı sağlar. Bu yöntem aynı zamanda çamaşırlarınızın daha uzun süre dayanmasına da yardımcı olur.

  1. Kullanmadığınız Suyu Akıtmayın

Musluk veya duş altında beklerken akıp giden suyu kullanmadığınızda hemen kapatın. Bu süre zarfında akıp giden suyun miktarı tahmin ettiğinizden daha fazla olabilir. Kullandığınız suyu en aza indirgemek için dikkatli olun.

Su tasarrufu yapmak, hem çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunmak hem de ekonomik olarak fayda sağlamak için önemlidir. Bu yöntemleri günlük yaşamınıza entegre ederek hem su faturalarınızı azaltabilir hem de su kaynaklarını koruma altına alabilirsiniz.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23