Kontrol sende olsun: Olumsuz düşünceleri durdurmanın 4 etkili yolu
Olumsuz veya takıntılı düşünceler zaman zaman kontrolü ele geçirebilir; uzmanlar, onları tamamen ortadan kaldırmak yerine fark etmek, ertelemek, dikkati başka yöne çevirmek ve kabul etmekle yönetmenin zihinsel sağlığı korumanın ve düşünce döngülerini kırmanın en etkili yolu olduğunu söylüyor.
Olumsuz veya takıntılı düşünceler, zaman zaman kişinin kontrolünü kaybetmesine neden olabilir. Bu durum, özellikle obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) gibi zihinsel sağlık sorunları yaşayan bireylerde daha sık görülür.
Uzmanlara göre, bu tür düşünce döngülerini tamamen ortadan kaldırmak her zaman mümkün olmasa da, onları kontrol altına almak mümkündür. İşte olumsuz düşünce sarmalını durdurmaya yardımcı olabilecek 4 etkili yöntem:
1. TETİKLEYİCİYİ FARK ETMEK
Bir düşünce sarmalına kapılmadan önce, kişinin kendisine “Bu noktaya nasıl geldim?” sorusunu sorması öneriliyor. İzlenen bir video, hissedilen fiziksel bir belirti ya da rahatsız edici bir deneyim bu süreci başlatmış olabilir. Tetikleyicinin fark edilmesi, olumsuz düşüncelerin kökenini anlamayı kolaylaştırır ve kişinin düşünce sürecini daha iyi kontrol etmesine yardımcı olur.
2. DÜŞÜNCEYİ ERTELEMEK
Olumsuz bir düşünce genellikle acil bir çözüm gerektiriyormuş gibi hissedilebilir. Ancak uzmanlar, bu düşünceyle hemen mücadele etmek yerine, onu belirli bir süreliğine ertelemenin daha etkili olabileceğini belirtiyor. Kişi kendine “Bu konuyu birkaç saat sonra yeniden düşüneceğim” diyebilir. Bu yöntem, zihne geçici bir güvenlik hissi verir ve genellikle zamanla düşüncenin etkisi azalır.
3. DİKKATİ BAŞKA YÖNE ÇEVİRMEK
Zihin yoğun bir şekilde olumsuz düşüncelere odaklandığında, dikkati dağıtmak etkili bir çözüm olabilir. Uzmanlar, bunun için zihni meşgul edecek sağlıklı uğraşlar öneriyor: kitap okumak, dışarı çıkıp kahve içmek ya da bir dizi izlemek gibi aktiviteler, olumsuz düşüncelerden uzaklaşmayı kolaylaştırabilir.
4. DÜŞÜNCE SARMALINI KABUL ETMEK
Kişinin içinde bulunduğu ruh halini kabullenmesi, olumsuz düşünceleri tamamen reddetmeye çalışmaktan daha işlevsel olabilir. Endişe duymak ya da olumsuz senaryolar üretmek çoğu zaman kaçınılmazdır. Ancak bu durumu kabul etmek, kişiyle düşünceleri arasında mesafe oluşturur. Böylece kişi, tetikleyicilerini fark edip kendine karşı daha anlayışlı olabilir ve olumsuz düşünce süreci sona erdiğinde suçluluk hissetmez.
Uzmanlara göre, bu yöntemlerin ortak noktası, olumsuz düşüncelere karşı mücadele etmek yerine onları fark etmek, ertelemek ve yönetmektir. Böylece kişi, zihinsel sağlığını koruyabilir ve düşünce döngülerini daha kısa sürede sonlandırabilir.
