Kolajen nedir? sorusu son yıllarda sıkça adını duyduğumuz kolajen takviyeleri ürünlerinin yaygınlaşması ile merak kazandı. Kolajen, insanların dokularında bulunan, fibroblastlar ve hücreler tarafından oluşturulan bir protein türüdür. Peki, Kolajen neye yarar? Kolajen takviyesi neden gerekir? İşte kolajen hakkında bilmeniz gerekenler...
Son yıllarda kullanımı yaygınlaşan gıda takviyelerinden bir tanesi de kolajendir. Doku ve organlarda hem yapısal hem de işlevsel açıdan gerekliliklerin yerine getirilebilmesi için çok önemli olan kolajen proteini, vücudun yapısında en fazla oranda yer alan protein türüdür. Bu nedenle kolajen sentezinin ve besinlerle birlikte alımının yeterli olması sağlık açısından büyük bir öneme sahiptir. İşte kolajen takviyesi hakkında tüm bilinmesi gerekenler...
Kolajen nedir?
Kolajen kemiklerde, kaslarda, ciltte ve tendonlarda yer alan insan vücudunda en bol bulunan proteindir. Vücudu bir arada tutan yapıştırıcı olarak düşünebilirsiniz. Aslında kelime, yapıştırıcı anlamına gelen Yunanca “kólla” kelimesinden gelir. Kollajen vücut tarafından sentezlenebilir veya sentetik olarak dış kaynaklardan alınabilir.
Kolajenler son yıllarda vücut losyonlarında, şampuanlarda bulunması ve besin takviyesi olarak kullanılmasıyla popülerlik kazanmıştır. Sizler için bu popüler proteine bir bakış ve kolajen desteğinin yatırıma değip değmeyeceğine dair bilimsel bir analiz hazırladık (not: yazının devamında "kollajen" kelimesi yerine "kolajen" kullanmayı tercih ettik).
Kolajen ne işe yarar?
Kolajen, çeşitli hücreler tarafından, ancak esas olarak bağ dokusu hücreleri tarafından üretilir. Kolajenin bugüne kadar tanımlanmış 28 tipi bulunmaktadır. En yaygın olanları tip I, II, III, IV olanlarıdır. Ancak bunların %80 ile 90'ı tip I, II ve III 'e aittir. Bu farklı türlerin farklı yapıları ve işlevleri vardır. İnsan vücudundaki kolajenler güçlü ve esnektir. Hatta bazı kolajen fibril türleri çelikten daha güçlüdür.
Yaşlandıkça vücudumuz daha az ve daha düşük kalitede kolajen üretir. Derinin yapısal bütünlüğü azalır. Kırışıklıklar oluşur ve eklem kıkırdağı zayıflar. 60 yaşına gelindiğinde kollajen üretiminde önemli bir düşüş normaldir.
Kolajen takviyesinin faydaları nelerdir?
İlerleyen yaş, sigara kullanımı, UV ışınlarına maruz kalma, menopoz gibi nedenlerle vücutta üretilen kolajen miktarı azalır. Bununla birlikte dengesiz beslenme, yetersiz protein alımı gibi nedenlere bağlı olarak da kolajen sentezi için gerekli olan yapı taşları vücuda yeterli miktarda alınamadığından kolajen üretimi aksayabilir. C vitamini, bakır minerali gibi bazı mikro besin ögeleri de vücutta kolajen üretiminde ve emiliminde çeşitli görevlere sahiptir ve bunların eksikliğinden kaynaklı olarak da kolajen üretimi azalabilir. Bu gibi durumlarda hekiminizin de önermesi halinde kolajen takviyeleri kullanmayı düşünebilirsiniz. Kolajen takviyesinin faydalarından bazıları şunlardır:
· Cilt Sağlığını Geliştirir
Cildin güçlendirilmesi, cilt elastikiyetinin ve hidrasyonunun sağlanması, hücre yenilenmesinin desteklenmesi gibi konularda kolajen proteinleri en önemli görevi üstlenir. Cilt kuruluğunun, kırışıklıkların ve çatlakların önlenmesinde kolajen takviyelerinin önemli bir rolü vardır. Bununla birlikte kolajen, saç ve tırnak sağlığını korumaya da yardımcıdır.
· Kemik Kaybını Önlemeye Yardımcı Olur
Kemiklerin doğal yapısının oluşturulması ve sağlamlığının arttırılmasında kolajen proteinleri görev yapar. Kolajen eksikliği durumlarda kemiklerin kırılganlığı artar, osteoporoz gibi hastalıklara yakalanma olasılığı da yükselir. Kemik kaybına bağlı hastalıkların önlenmesinde kalsiyum ve D vitamini ile birlikte kolajen takviyeleri de hekimler tarafından önerilebilir.
· Eklem Ağrılarını Hafifletebilir
Kolajen proteinleri, eklemlerdeki kıkırdakların bütünlüğünün korunmasında görevlidir. Bu nedenle kolajen eksikliği durumunda osteoartrit gibi dejeneratif eklem hastalıklarına yakalanma olasılığı çok büyük oranda artar. Osteoartrit hastalarında semptomların hafifletilmesi ve kıkırdak sağlığının geliştirilmesine katkıda bulunan kolajen takviyeleri, hastalığa bağlı ağrıların dindirilmesinde de etkilidir. Ayrıca travmalar sonucunda oluşan kemik ve eklem sorunlarının iyileştirilmesinde de kolajen takviyelerinden yararlanılabilir.
· Kas Kütlesini Destekler
Kas kütlesinin yaklaşık olarak %1 ile %10 arasındaki kısmı kolajen proteinlerinden oluşur. Bu proteinler kasların sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için oldukça önemlidir. Özellikle yaşla birlikte gelişen kas kaybı (sarkopeni) durumunda kas kütlesinin korunmasına yardımcı olması nedeniyle kolajen takviyeleri kullanılabilir. Ayrıca kreatin gibi kas proteinlerinin sentezini desteklemesi nedeniyle kolajen takviyeleri, sporcularda antrenman sonrası kas gelişiminin teşvik edilmesinde de etkilidir.
· Kalp Sağlığının Korunmasına Katkıda Bulunur
Yapılan bazı bilimsel araştırmalar, kolajen takviyesi kullanımının kalp hastalıklarından korunmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Kan damarlarının yapısına katılan ve damar sağlığında önemli işlevleri bulunan kolajenin yetersizliği, kan damarlarının zayıflamasına ve hassaslaşmasına yol açar. Bu nedenle damar sertliği (ateroskleroz), buna bağlı gelişen kalp krizi, felç gibi hastalıklardan korunmada kolajen takviyelerinden yararlanılabilir.
