Kemalist devrimciler iyi okusun! 1 Mayıs’ı Mustafa Kemal yasakladı
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Kemalist devrimcilerin emek ve özgürlük adı altında istismar ettikleri 1 Mayıs kutlamaları Mustafa Kemal dönemi ve tek parti dönemi boyunca yasaktı.
İsmail Uğur yeniakit.com.tr
Kemalist devrimcilerin emek ve özgürlük adı altında istismar ettikleri 1 Mayıs kutlamaları Mustafa Kemal dönemi boyunca yasaktı. Osmanlı’nın son dönemlerinde bile kutlanan 1 Mayıs işçi ve emek bayramı, Mustafa Kemal dönemi ve sonrasındaki tek parti yıllarında yasaklanmıştı.
Cumhuriyetin kuruluşundan önce Osmanlı döneminde bile kutlanan 1 Mayıs, Mustafa Kemal dönemiyle birlikte yasaklandı. CHP’nin iktidar olduğu tek parti dönemlerinde de grev ve lokavt “irtica” olarak görülerek yasaklandı.
Osmanlı’da bile kutlanıyordu
Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1 Mayıs kutlamaları ilk kez 1905 yılında İzmir’de kutlandı. İstanbul'daki ilk 1 Mayıs kutlaması ise 1910 yılında yapıldı. İstanbul’un İngiliz işgali altında bulunduğu 1920 yılında bile 1 Mayıs kutlamaları gerçekleştirildi. Haliç’ten başlayarak Karaköy üzerinden Beyoğlu'na kadar yapılan 1 Mayıs yürüyüşünde işçiler “Bağımsız Türkiye” yazılı pankartlar taşımıştı. 1921'de yapılan 1 Mayıs kutlamalarına ise İstanbul'daki Şirket-i Hayriye, Seyrü Sefain, Haliç İdaresi ve Tramvay şirketinde çalışan tüm kamu işçileri katılmıştı.
1925 yılında Atatürk yasakladı
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanından sonra Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanlığı döneminde 1924’te yapılan 1 Mayıs kutlamalarında işçiler tutuklandı. 1925 yılında çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu ile 1 Mayıs kutlamaları yasaklandı. 1935 yılına kadar kutlanması yasak olan 1 Mayıs, 1935 yılında “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller” ile ilgili çıkarılan kanunla “Bahar ve Çiçek Bayramı” ilan edildi.
Milli Şef İnönü de yasaklamıştı
Milli Şef İsmet İnönü dönemlerinde de 1 Mayıs kutlamaları yasaklanmıştı. CHP’nin 1946’daki kurultayında Grev “irtica” olarak nitelendirildi. 1947’de CHP’nin Çalışma Bakanı Reşat Şemsettin Sirer, “Devletçiliği, ana şiar olarak, esas olarak kabul ettik. Eğer irtica yapacaksak, devletin vazifeleri hususunda haiz olduğumuz telâkkilerden vazgeçersek veya bunlardan kırk, elli, hatta otuz sene evvelin modası olan liberal nizama dönecek olursak, o takdirde hakikaten greve de, lokavta da lüzum olacaktır. Ama eğer irtica yapacak olursak. Hiçbir noktada irtica yapmayacağımız için, devletçiliğin, devlet hakemliğinin bulunmadığı hâllerde, zümre mücadelesi için belki lüzumlu birer silâh olan grev ve lokavta ihtiyaç olmayacaktır.” demişti.
