İsrail'in Gazze'deki maşaları: çeteler
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Gazze’de kuzeyde Eşref el-Mensi, güneyde ise Yasir Ebu Şebab tarafından kurulan silahlı gruplar, Hamas’la yaşadıkları çatışmalarla gündeme geldi. Filistinli kaynaklar, İsrail ile işbirliği yapmakla suçlanan bu grupların, yardım güzergâhları üzerindeki etkilerine ve bölgedeki kontrol mücadelesinde oynadıkları role dikkat çekiyor.
Gazze Şeridi'nde savaş ve güvenlik boşluğu koşullarında ortaya çıkan yerel silahlı gruplar, bölgedeki güç dengelerini zorlayan en kritik başlıklardan biri haline geldi. Gazze'nin kuzeyinde öne çıkan Eşref el-Mensi liderliğindeki yapı, güneyde Yasir Ebu Şebab (ve ardından Gassan Duhine) öncülüğünde şekillenen Halk Güçleri ağı ile arasındaki temaslar ve Hamas ile yaşadığı doğrudan çatışmalar nedeniyle sahadaki gerilimin merkezinde yer alıyor.
Kuzeyde Mensi, Güneyde Ebu Şebab: İki Yapı Arasındaki Bağlantı
Bölgesel Hat: Gazze Şeridi'nin kuzeyinde Beyt Hanun, Beyt Lahiya ve Cibaliye hattında faaliyet gösteren Mensi liderliğindeki "Halk Ordusu – Kuzey Güçleri", güneyde Refah ve çevresinde konumlanan Ebu Şebab grubuyla aynı Hamas karşıtı milis çizgisinde değerlendiriliyor.
Ortak Zemin ve Koordinasyon İddiaları: Hamas ve yerel kaynaklar, bu yapıların birbirinden kopuk olmadığını; Gazze'de Hamas'a alternatif silahlı unsurlar oluşturma çabası içinde eşgüdümlü ve benzer yöntemlerle hareket ettiklerini öne sürüyor. Güneydeki grubun lideri Yasir Ebu Şebab'ın Aralık 2025'te öldürülmesinin ardından yerini Gassan Duhine'nin almasıyla da yapısal dönüşüm ve liderlik tartışmaları gündeme geldi.
Hamas İle Derinleşen Gerilim ve "Ajanlık" Suçlamaları
İşbirliği ve Destek Tartışması: Hamas ve Filistinli güvenlik çevreleri, hem Mensi'nin grubunu hem de Ebu Şebab çizgisindeki milisleri İsrail ile işbirliği yapmakla, saha koordinasyonu sağlamakla ve insani yardım akışını bozmakla suçluyor. Mensi cephesi İsrail ordusuyla doğrudan temas iddialarını reddetse de bölge koordinasyon mekanizmalarıyla kurulan teması dile getirirken, Hamas bu yapıları "işbirlikçi" olarak nitelendiriyor.
Çatışmalar ve Teslim Olmalar: Cibaliye başta olmak üzere çeşitli noktalarda Mensi'ye bağlı unsurlar ile Hamas güçleri arasında çatışmalar yaşanırken, Hamas'ın rakip silahlı gruplara yönelik sert uyarıları ve operasyonları sahadaki tansiyonu yüksek tutuyor. Zaman zaman bazı milis mensuplarının Hamas güçlerine teslim olduğu yönünde bilgiler de basına yansıyor.
Sahadaki Tablo Ne Anlatıyor?
Gazze'de Eşref el-Mensi, Ebu Şebab ağı ve Hamas arasındaki gerilim; yalnızca silahlı bir güç mücadelesi değil, aynı zamanda yerel otorite, yardım güzergâhlarının kontrolü ve savaş sonrası yönetim dengeleri açısından da belirleyici bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor. Bu işbirlikçi çeteleri yakından tanıyalım:
Yasir Ebu Şebab Çetesi
1. Kökeni ve Liderlik Kadrosu
Lideri: Refah doğumlu, Tarabin Bedevi kabilesine mensup Yasir Ebu Şebab tarafından kurulmuştur. Ebu Şebab, savaş öncesinde uyuşturucu ve kaçakçılık suçlarından Hamas tarafından hüküm giymiş bir isimdi ve Ekim 2023'te savaşın başlamasıyla hapishaneden kaçarak yeniden sahaya çıkmıştır.
Kadro Yapısı: Grubun bünyesinde eski güvenlik personeli, aşiret/kaçakçılık ağlarından gelen kişiler ve Hamas karşıtı çeşitli unsurların bir araya geldiği ifade edilmektedir. Kendi kabilesi olan Tarabin aşiretinin bazı kesimlerinin dahi İsrail ile işbirliği iddiaları nedeniyle kendisiyle arasına mesafe koyduğu kaydedilmiştir.
2. Faaliyet Alanı ve Ağ Yapısı
Ana Merkez: Ağırlıklı olarak Gazze'nin güneyinde, doğu Refah ve Kerem Şalom sınır kapısı çevresi ile zaman zaman Han Yunus hattında etkinlik göstermiştir.
Diğer Gruplarla Bağlantısı: Gazze'nin kuzeyinde Eşref el-Mensi liderliğindeki "Halk Ordusu – Kuzey Güçleri" gibi yapılarla aynı Hamas karşıtı milis çizgisinde konumlanmış ve bu ağın güneydeki ana unsuru olarak öne çıkmıştır.
3. Yardım Konvoyları ve Sahadaki Yöntemleri
Yağma ve Güvenlik İddiaları: Grup ilk dönemlerde Gazze'ye giren insani yardım kamyonlarına yönelik yağma ve el koyma olaylarıyla gündeme gelmiş; daha sonraki süreçte ise yardım güzergâhlarının ve kampların güvenliğini sağladığını öne sürerek kamuya dönük bir imaj inşa etmeye çalışmıştır.
Sivil Alan ve Kontrol: Refah'ın bazı kesimlerinde fiili kontrol kurmaya çalıştığı, sivillere gıda ve barınma vaadiyle çağrılar yaptığı; ancak insani yardım kuruluşlarının bu yapıyla resmi bir işbirliği içinde olmadıklarını vurguladığı bilinmektedir.
4. İsrail ile İlişkisi ve Hamas ile Çatışmaları
"İşbirlikçi" Suçlamaları: Hamas ve çok sayıda Filistinli kaynak, Ebu Şebab milislerinin İsrail ordusu tarafından silahlandırıldığını, lojistik/hava desteği aldığını ve Hamas'a karşı vekil güç olarak kullanıldığını belirtmektedir. Ebu Şebab ise kendi açıklamalarında dışarıdan doğrudan silahlandırıldıkları iddialarını reddetmiştir.
Doğrudan Hedef Olmaları: Grup, Hamas'ın güvenlik birimlerinin ve direniş unsurlarının doğrudan hedefi haline gelmiş; iki taraf arasında çatışmalar, suikast girişimleri ve tutuklamalar yaşanmıştır.
5. Liderinin Ölümü ve Sonraki Süreç
Yasir Ebu Şebab, 4 Aralık 2025 tarihinde Refah'ta yaşanan silahlı bir olay/çatışma sırasında aldığı yaralar sonucu hayatını kaybetmiştir.
Ölümünün ardından grubun yönetimi ve öne çıkan isimleri arasında Gassan Duhine gibi komutanlar yer almış; yapı, Gazze'deki iç çatışmalar ve güç mücadelelerinin bir parçası olmaya devam etmiştir.
Ebu Şebab Çetesi Kuzey Gazze Yapılanması ve Eşref el-Mensi
1. Eşref el-Mensi Kimdir ve Hangi Grubu Yönetiyor?
Tam Adı: Eşref Muhammed Mahmud el-Mensi (Gazze'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya kökenlidir).
Liderliğini Yaptığı Yapı: Gazze'nin kuzeyinde (özellikle Beyt Lahiya, Beyt Hanun ve Cibaliye bölgelerinde) faaliyet gösteren "Halk Ordusu – Kuzey Güçleri" (Popular Army – Northern Forces) adlı silahlı grubun başındadır.
Bağlantılı Olduğu Ağ: Bu grup, Gazze'nin güneyinde (Refah'ta) kurulan ve yine İsrail destekli olduğu belirtilen Yasir Ebu Şabab (öldürülmesinin ardından Gassan Duhine) liderliğindeki "Halk Güçleri" (Popular Forces) adlı çatı yapının kuzey kolu olarak hareket etmektedir.
2. Neden "Ajan" Olarak Adlandırılıyor?
İsrail ile İşbirliği İddiaları: Hamas ve Filistinli güvenlik kaynakları, Mensi'nin grubunun İsrail ordusu tarafından silahlandırıldığını, finanse edildiğini ve korunduğunu belirtmektedir. İsrail'in Gazze'de Hamas'a alternatif yerel silahlı yapılar oluşturma stratejisi kapsamında bu milisleri kullandığı ifade edilmektedir.
Mensi'nin Kendi Beyanları: Eşref el-Mensi, verdiği röportajlarda ve yayımladığı videolarda Hamas'a karşı savaştıklarını açıkça ilan etmiş; İsrail ordusundan doğrudan silah ya da gıda almadıklarını iddia etse de İsrail ordusuyla "sınırlı güvenlik koordinasyonu" içinde olduklarını kabul etmiştir.
Suçlamalar: Filistinli kaynaklar, Mensi'nin etrafında topladığı kişilerin bir kısmının daha önce uyuşturucu, hırsızlık ve casusluk gibi suçlardan sabıkalı kişiler olduğunu, insani yardım tırlarının yağmalanması ve direniş mensuplarına yönelik pusu/kaçırma girişimlerinde İsrail ordusuna saha desteği verdiklerini öne sürmektedir.
3. Sahadaki Son Durum
Çatışmalar ve Teslim Olmalar: Gazze'deki direniş grupları, Mensi'ye bağlı unsurları "vatana ihanet" ile suçlayarak hedef almaktadır. Zaman zaman bu milis grupları ile Hamas güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanmakta, bazı milis üyelerinin yakalandığı veya Hamas'a teslim olduğu haberleri basına yansımaktadır.
Kayıplar: Kasım 2026 itibarıyla Filistin güvenlik kaynakları, Mensi'nin grubundaki en önemli saha isimlerinden biri olan Said Taha el-Kefarne'nin bir operasyon sırasında öldürüldüğünü duyurmuştur.
(Not: Gazze gündeminde benzer soyadıyla bilinen bir diğer isim de Aralık 2023'te İsrail ordusu tarafından alıkonulan ve sorgu görüntüleri yayımlanan eski Hamas İletişim Bakanı Yusuf el-Mensi'dir; ancak güncel olarak "ajan" tartışmalarıyla gündeme gelen kişi milis lideri Eşref el-Mensi'dir.)