İran’ın muhalifleri yargılama istiyor

Kasım Süleymani’nin öldürülmesiyle zaten karışık olan bölgemiz daha da karıştı. Küresel güçler coğrafyamızı yangın yerine çevirdi. Bu yangın nereye kadar sıçrar kimler yakar bilemiyoruz. Duamız emperyalistlerin topraklarımızı terk edip gitmesi ve insanların vatanlarında huzur içinde yaşaması yönündedir. Bölgedeki son gelişmeleri İran’ı Libya’yı Afganistan’ı Güvenlik Uzmanı Sayın Abdullah Ağar’a sorduk.

“Uzaktan müdahalelerle ülkemizi korumalıyız”

-Kasım Süleymani’nin öldürülmesiyle bölge tamamen karıştı? Türkiye bu yangın yerinde nasıl bir strateji izlemeli?

Çok büyük bir türbülansın eşiğindeyiz. Kesinlikle kapılmamalıyız. Ortadoğu çöküyor, taraflar hırçınlaşıyor, coğrafya değişiyor. Pisliğe bulaşmadan uzaktan müdahalelerle ülkemizi korumalıyız.

-İran’ın, Ukrayna’ya ait uçağı yanlışlıkla düşürdük açılmasına ne diyorsunuz?

Bunun içinde bir iş var. Tahran’ı hedef alan hangi olası tehdit, yanlışlıkla-panikle-korkuyla o düğmeye bastırdı. Ya da Geçmişte ABD füzesinin düşürdüğü sivil uçaklarda ölen insanlar, basılan büyükelçiliklerde alınan rehineler üzerinden yaşayan rakamlar ve semboller savaşının bir sonucu, yeni bir versiyonu muydu?  Ruhani, Trump’ın 1979 Tahran ABD Büyükelçilik baskınında rehin alınan 52 ABD’liye atfen 52 noktanın vurulacağı açıklamasına; ABD Deniz Kuvvetlerinin 3.7.1988’de Bender Abbas’tan Dubai’ye giderken vurulan ve içinde 290 kişinin öldüğü uçağı hatırlatarak, tepki göstermişti. Ruhani, şu ifadeleri kullanmıştı. “52 sayısına işaret edenlerin 290 sayısını düşünmeleri daha iyi olur. Hiçbir zaman büyük İran milletini tehdit etmeyin.”

O zaman sorular şunlar:

1- Ukrayna uçağı bu semboller savaşına mı kurban gitti?

2- Uçağı düşüren SA-15 (TOR-M1)’in Kapalı-Tutuk-Kontrollü evrelerini aşıp ATEŞ SERBEST’e geçişinin gerekçesi neydi?

3- O uçakta ortadan kaldırılması/intikam alınması gereken biri(leri) mi vardı?

Uçakta; 82 İran, 63 Kanada, 11 Ukrayna (mürettebatlar dahil), 10 İsveç, 4 Afgan, 3 Alman, 3 İngiliz vatandaşı bulunuyordu. Acaba bunlardan kaçı ve hangileri İran ve ABD arasındaki mücadeleye angajeydi?

-İran’ın misilleme yapmasını nasıl yorumluyorsunuz?

Füzeler ateşlendiği zaman kaç kişiyi öldüreceği bilinemez. ABD, Süleymani’yi götürdü. Çok büyük olay! İran ise kimsenin yapamadığını yaptı: ABD’yi vurdu. Çok çok büyük olay! Artık asıl yüklem: İRAN’ın ABD’yi vurmasıdır. İran füzelerinin Anbar batısındaki Ayn el Esat’taki ABD üssünün içini vurduğu, bir Skorsky/Blackhawk helikopterin, bir MQ-1 Predator SİHA’nın, hava trafik kontrol kulesinin, pistin ve bir kısım tesislerin hasar aldığı görülüyor.

-Zayiat olmaması saldırıyı hafifletir mi?

ABD-İran arasındaki gerilim zayiatlar üzerinden değerlendirilemez. Zayiat meselesi ise bir istihbarat, erken uyarı, fiziki güvenlik, eğitim ve bilinç meselesi. Irak’taki ABD üslerinin sadece dışı değil içleri de her türlü saldırıya karşı fiziki güvenliğini sağlayacak şekilde dizayn ve inşa edilmiştir.

“İran için tehlikeli sloganlar”

-İran’da sokaklar hareketlendi. Muhalifler sokağa çıktı. Ne diyorsunuz bu hareketliliğe?

Çoğu İranlı ve İran uyruklu 176 kişinin öldüğü Ukrayna uçağını İran’ın düşürdüğü itirafı sonrası başladı protestolar. Tahran Amirkabir Üniversitesi’ndeki sloganlara bakın.

“İstifa yetmez, mahkeme istiyoruz!”, Hamaney’i kasıtla; “Diktatör’e ölüm!” İran için tehlikeli sloganlar. Kaşınılması kaçınılmaz!

Libya dostlukların ve düşmanlıkların belirlendiği yer

-Libya’daki ateşkes ortamını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye ve Rusya’nın ateşkes çağrısını önce reddeden Hafter, Wagner paralı askerlerin sahadan çekilme görüntüsü vermesi, Putin’in Wagner’in Rusya’yı temsil etmediğini söylemesi, Rusya’nın baskısı, Türkiye destekli etkinin devreye girmeye başlaması… Hafter ateşkesi kullanmak, elde ettiği kazanımları korumak, artırmak ve siyaseten perçinleme eğiliminde. Artık gelişen duruma bağlı sahafa, siyasi ve diplomatik arenada yeni pozisyonlar üreyecek.

-Hafter ateşkese mecbur mu kaldı?

Hafter’in girme yaptığı alanlar başta, dün akşamdan itibaren güçlü bir karşı etkiyle yüzleşmesi, ciddi ekipman ve bazı alanları kaptırması, oluşan taktik zorluk-zorunluluk nedeniyle ateşkesi şimdilik kabul etti. Hafter’e bağlı bazı grupların ateşkesi kabul etmediği, birçok noktada çatışmaların devam ettiği de ifade ediliyor.

-Libya’daki oyun kuruculardan olan ABD’nin mevcut duruma yaklaşımı nedir?

ABD ve İsrail’in topa nerede ve nasıl gireceği önemli. Bu sadece Libya’yı değil, Türkiye’nin Atlantik-Avrasya konumlanmasını, Doğu Akdeniz’deki eksenleri/denklemleri ve pek çok diğer konuyu etkileyecek. Burası mücadele alanı, dostlukların ve düşmanlıkların belirlendiği yer.

-Libya’da nasıl bir hesap yapılıyor?

İstikrarsızlık üzerine inşa edilen Libya denkleminin Türkiye’yi de içine çeken bir kıyma makinasına, güç-zaman-emek-asker ve para öğüten bir değirmene dönüştürülmek istendiği de unutulmamalı. Belli ki birileri bunlar üzerinden güç dağılma-yorma-enerji harcatma gibi hesaplar içinde.

ABD Afganistan’da 2.400 askerini kaybetti

-Afganistan’da da bir hareketlilik görülüyor, neler oluyor?

Küresel gerilimin/hassasiyetin son derece arttığı bir evrede Taliban ‘kış aylarını dağlarda geçirme-dinlenme-toparlanma pratiğinin aksine’ denkleme dahil oldu ve Kandahar Dand’ta bir ABD zırhlısını mayınla hedef aldı. Ölü ve yaralı ABD askerleri olduğu ifade edildi. ABD Afganistan’da 2001’den beri 2.400 askerini kaybetti. ABD kamuoyu bu zaiyatlara karşı son derece hassas ve bu risk fotoğrafları siyasi liderlerin akıbetlerinde büyük rol oynuyor.