Ebû Bekir Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzî (865 - 925), hekim ve kimyager, musikişinas, kuyumcu bir bilge.. Adamda yok, yok!
Doğduğu şehir olan Rey'de felsefe, matematik, tabiat bilimleri ve astronomi eğitimi aldıktan sonra Bağdat ve başka İslam şehirlerinde ilmine ilim katıyor.
Yaklaşık 200 kitap ve makalesi var. Çocuk Hastalıkları yani Pediatri'nin babası olarak tanınır. Ayrıca göz bilimleri konusunda da otorite kabul edilmiştir. Batı'da gözü hastalananlar kör oluncaya kadar çaresiz kalırken, Razî İslâm dünyasında çocukların bile göz ameliyatını yapıyordu.
Alkol ve gazyağını bulan ve çiçek hastalığının kızamıktan farklı olduğunu keşfeden kişidir.
İngiliz oryantalist Edward Granville Brown'a göre tüm zamanların en yetkin bilim insanlarından biridir.
Daha çok tıp-eczacılık alanındaki başarısıyla tanınmıştır. Onun çağı muhteşem bir bilim çağı İslâm dünyasında. İbn-i Sina'lar, Farabî'ler çağı..
Fakat maalesef Moğol istilası bu çağa büyük darbe vurdu. Yalnızca Sivas kütüphanesinin yakılmasında 250.000 kitap yok olmuştur.
BU NASIL BİR DERYA
Razi'nin, "Fi vujub Da'vat al-Nabi ‘Ala Man Nakara bi al-Nubüvvet" (Kehanetleri İnkar Edenlere Karşı Peygamberin Sözlerini Yayma Zorunluluğu) ve "Fi anna li al-Insan Halikan Mutkinan Hakiman" (Bu Adamın Zeki ve Kusursuz Bir Yaradanı Var) dini tebliğ hakkındaki kitapları da var.
Razi'ye atfedilen pek çok görüş ve alıntı Razi'nin günümüze ulaşmış eserlerinden değil.
Ebubekir Razi yoğun çalışmasının bir sonucu olarak hayatının sonlarına doğru parkinson hastalığına yakalanmış ve kadere bakın ki, bu ünlü göz hekimimizin gözlerine katarakt inmiştir. Doğduğu Rey şehrinde 925 senesinde vefat etmiştir.
Râzî kendisinin de belirttiği üzere kaleme aldığı iki yüzden fazla eseri vardır. Fakat bunlardan sadece elli dokuzu günümüze ulaşabilmiştir. Bunlardan birkaçı:
El-Hâvi (20 cilt), 907, (Latince başta olmak üzere 11 dile çevrilmiştir. Döneminin tıp alanındaki en ayrıntılı ve bilgi içeren ders kitabıdır.)
Kitabul-Mansur, 920,
Kîtâb sırru sınâ'ati't-tıb.
Kitâbü't-Tecârib.
Et-Tıbbü'l-Mansûrî.
El-Hâvî yahut el-Câmi'u'l-kebîr.
Ahlaku't-tâbib.
Makâle fî emârâti'ikbâl ve'd-devle.("İkbâl ve Devlete Kavuşmanın Belirtileri" başlığı ile Türkçe yayınlamıştır.)
Makâle fîmâ ba'de't-tabî'a.
Et-Tıbbü'r- rûhânî. (Ruh Sağlığı adıyla Türkçe'ye çevrilmiştir)
Es-Sîretü'l-felsefiyye. ("Filozofça Yaşama" başlığıyla Türkçe'ye tercüme edilmiştir.)
