Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın görevden azledilmesi kesinleşirse, tarihte ilk kez "Başkanın Kendini Affetme" yetkisin kullanacağı belirtildi.
Eski ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte alt üst olan Amerikan siyasetinin temel dayanaklarından biri daha yıkılabilir. Brezilya ve Güney Kore gibi, yenilgiye uğramış başkanların rakipleri iktidarı ele geçirdiğinde düzenli olarak hapse atıldığı demokrasiler gibi Amerikan demokrasisi de Trump’la bir ilk gerçekleştirip eski başkanı hapse gönderebilir. Siyasi tarihi boyunca Nixon ve mağlup olan hiçbir başkanın iktidardaki eylemlerinden dolayı takip edilmediği ve hapse atılmadığı ABD’de, Kongre Binası’na yapılan baskın, ABD tarihinde yazılı olmayan ancak nezaket çerçevesinde uygulanan eski başkana yönelik dokunulmazlık uygulamalarını ters yüz edebilir.
"Kendini affetmek için harekete geçti" iddiası
Bütün ihtimalleri değerlendiren Trump’un “Başkanın Kendini Affetme” hakkını kullanmak için hareket geçtiği bildirildi. 2018’de Rusya ile ilgili suçlamalarda bu hakkı kullanma ihtimali sorulduğunda "Yanlış bir şey yapmadığım hâlde bunu neden yapayım?" diye cevap veren Başkan Trump’ın görevdeki son günlerinde bu konuda çalıştığı öne sürüldü. NY Times, hiçbir başkan daha önce kendini affetme girişiminde bulunmadığından böyle bir hareketin mahkemelerde sonuçlanacağının net olmadığını dile getirdi. Başkanlık affının yalnızca federal suçlar için geçerli olduğunu ve eyalet düzeyinde herhangi bir potansiyel suçlamadan korumadığı biliniyor. Ancak gazete, Trump'ın bu imkânı kullanmak için danışmanlarından görüş istediğini kendini affetmenin yanı sıra en büyük çocukları ve damadı Jared Kushner ile avukat Rudy Giuliani için önleyici afları da düşündüğünü iddia etti.
İstifa ederse kurtulur
Trump’ın önünde bir ihtimal daha var. Kendisini affetmeye çalışmak yerine görev süresinin bitimi öncesinde istifa ederek af yetkisini Başkan Yardımcısı Mike Pence'e devredebilir. Ancak olur mu? Bu net değil. Çünkü Pence’e yönelik suçlamaları bu ihtimali oldukça zayıflattı. Ancak yine de geçmişte Gerald Ford'un Richard Nixon'ı bu şekilde affetmiş olması, söz konusu eyleme hem yasal hem de tarihî bir emsal teşkil ediyor. 1974'te Watergate skandalı sonrası Nixon istifa edince yardımcılıktan başkanlığa yükselen Ford, Nixon hakkında af kararı çıkararak selefini adaleti engelleme suçlamalarından hapse girmekten kurtarmıştı.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
