Faizsiz konut ve otomobille ilgili düzenlemeye destek yağıyor! Merdiven altının önüne geçilecek

Buğra Kardan

Tasarruf finansman şirketlerine asgari 100 milyon TL sermaye şartı getirilmesini de içeren kanun teklifi pozitif karşılanıyor. On binlerce yatırımcıyı yakından ilgilendiren teklife köklü şirketlerden destek geliyor. Yasal düzenlemenin suistimalleri önleyeceği, riskleri minimize edeceği, faizsiz konut ve taşıt edindirme sistemine güveni arttıracağı öngörülüyor. Tasarruf finansman firmalarının yöneticilerince de devamlı düzenlemenin ekonomiye olumlu katkı sunacağı savunularak, “Gelinen aşamada kuvvetli firmalar yollarına devam etmeliler ki mağduriyetlerle karşı karşıya kalınmasın” deniliyor.

Önemli çalışma

Eminevim ile Eminotomotiv’i bünyesinde barındıran Emin Grup’un Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı M. Musab Üstün, hükümetin önemli bir çalışmaya daha imza attığını belirtti. Üstün, “Sistemin korunmasını ve önünün açılmasını sağlayan yasanın çıkmasında emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Düzenlemeyle 30 yıldır işleyen tasarrufa dayalı faizsiz finansman sistemi yasal bir statü haline getirilerek ülkemize kazandırılmış ve vatandaşlarımızın hizmetine sunulmuş oldu. Süreç beklendiği gibi noktalanmış oldu. Artık yeni başlayan dönemde vatandaşlarımıza daha fazla hizmet ederek ülkemizin ekonomisine sağladığımız katkıları arttırmaya odaklanmalıyız” dedi.

Yükümlülükler getiriliyor

Tasarruf finansman şirketlerinin 100 milyon TL’lik sermaye şartı getirilmesini de olumlu bulan Üstün, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni dönemde şirketlere birtakım yükümlülükler getiriliyor. Tasarruf finansman faaliyetinin kurallara ve kaidelere göre yürütülmesi zorunlu kılınıyor. İhlaller halinde çeşitli cezai uygulamalar da düzenlemenin içerisinde var. Bu bakımdan düzenleme müspet. Ancak en çok muzdarip olduğumuz konulardan biri müşteriyle yapılan sözleşmenin tanımıdır. Sözleşmede yer alması gereken asgari unsurlardır. Burada sektöre yeni giren bazı şirketler, sistemin kendini koruyan yapısına zarar verecek şekilde ve teslimat tarihlerinde bir rekabete girdiklerini sanarak işleyişi riske atıyorlar. Mümkün olmayan teslimat tarihleri vaat ederek vatandaşların şüpheye düşmelerine yol açıyorlar. Yeni düzenlemeyle rekabet uğruna yapılabilen hataların önüne geçilebilir. Bu açıdan düzenlemenin sektörde hizmet vermeye çalışan kuruluşları disipline edeceğine inanıyoruz.”

Satışlar arttırmak mümkün

“Eminevim olarak yılda 25 bine yakın ev ve araç satışına vesile oluyoruz. Yürürlüğe girecek düzenlemeyle satışı daha da arttırmak, yılda 25-30 binlerden 2-3 yıllık periyodlar içinde 100 binlere çıkarmak mümkün” diyen Üstün, şunları söyledi: “Her sene ülke ekonomisine sağladığımız 5 milyar TL düzeyindeki ekonomik katkıyı da yine 2-3 yıllık periyodlar içinde yılda 25-30 milyar TL’ye çıkarabiliriz. Aynı zamanda istihdamımızı arttırabiliriz. Diğer bir taraftan faizsiz konut ve otomobil talebinde ibre yukarı yönlü. Yasal güvencenin gelmesi elbette var olan güveni arttıracaktır ancak peş peşe açılan firmaların vaatleri yatırımcıların kafalarını karıştırabilir. Bunun için yatırımcıların şirketlerin hizmet sürelerini, teslimat sayılarını, niteliklerini, şube adetlerini araştırmalarında yarar var. Gururla ifade edebilirim ki biz, şeffaf bir firmayız. Herkes şirketimiz hakkındaki her veriye kolayca erişerek ne yapacağına kolayca karar verebilir.”

Yasayla yeni dönem başlayacak

Üstün, ayrıca şu ifadeleri kullandı: “Sektördeki şirket temsilcileri için bazı yaptırımlar ve yükümlülükler getiren yasayla sisteme girmeyi planlayan vatandaşların sahip olduğu haklar korunarak, sektörün daha güvenli bir şekilde büyümesi hedefleniyor. Bu yeni dönemde Eminevim olarak bizler 30 yıldır olduğu gibi büyümeye ve gelişmeye devam edecek, yüz binlerce insanın ev ve araç ihtiyacını yasal statü altında karşılamayı sürdüreceğiz.”

Hükümetten stratejik hamle

Fuzul Ev Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Akbal da hükümetin yatırımcıları rahatlatacak stratejik bir hamle yaptığına işaret etti. Akbal, “Faizsiz konut edindirme sistemine devlet güvencesini uzun zamandır bekliyorduk. Şükür ki çalışmalarda sona gelindi. Devlet güvencesi sektörün kurumsallaştırılması adına çok ama çok önemli bir adım” yorumunu yaptı. Akbal, şöyle devam etti:

Pazar büyüyecek

“Yeni kanunla sektörün geniş kitlelere ulaşacağına inanıyorum. Tabii konut pazarındaki payında da önemli bir artış yaşanacaktır. Nitekim son 4-5 yıldır faizsiz finansman sistemine olan ilgi ciddi anlamda arttı. Sektörde son yıllarda hızla çoğalan firmalardan güvenilir olanları da iyi tespit etmek önemli. Öyle görünüyor ki getirilecek sermaye şartı sayesinde köklü ve güvenilir firmalar, faaliyetlerine devam edecek. Merdiven altı şirketler de birer birer kapanacak. Şirket birleşmeleri de gündeme gelecek.”

Sisteme ilgi yoğun

Akbal, “Yatırımcıya faizsiz araba veya ev alma fırsatı sunan sistem büyük ilgi görüyor. Sisteme dahil olan katılımcı sayısının 350 binin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Sistemin Türkiye’deki toplam konut satışından aldığı pay ise yüzde 15’e ulaştı. Bu payın devlet güvencesiyle birlikte daha da artacağı kanısındayım” şeklinde konuştu.

Esaslar belirleniyor

Faizsiz konut ve taşıt edindirme sistemiyle ilgili kanun teklifi toplam 23 maddeden oluşuyor. Teklifle müşterilerden fon toplama esasına göre çalışan tasarruf finansman şirketlerine yönelik denetim esasları belirleniyor.

BDDK’ya kritik yetki

TBMM’de görüşülüp kabul edilen maddelere göre Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’na ‘organizasyon ücreti’, ‘tahsisat’, ‘tasarruf fon havuzu’ gibi kavramlar eklenecek. Tasarruf finansman şirketlerinin kuruluş izinleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) en az 5 üyesinin aynı yöndeki oyuyla verilecek. Her şirket için asgari sermaye tutarı 100 milyon lira olarak düzenlenecek ve BDDK’ya belli standart ve sınırlamalar getirme yetkisi verilecek. Tasarruf finansman şirketleri yalnızca konut, çatılı iş yeri veya taşıt ediniminden doğan borçları finanse edebilecek. Bu şirketler, tasarruf finansman sözleşmeleri dışında finansman sağlayamayacak.

Denetim sıkılaşıyor

Tasarruf finansman şirketlerinin birleşme, devir, bölünme ile iradi tasfiyeleri bir plan dahilinde ve BDDK’nın denetiminde gerçekleşecek. Şirketler, tasfiye sürecinde yeni müşteri edinemeyecek. Sunulan plana uyulmaması ve müşterinin zarara uğratılacağının tespiti halinde BDDK kararıyla iradi tasfiye izni iptal edilecek. Aktif kaliteleri ve gelir-gider dengeleri bozulan, mali risklerle karşı karşıya olan şirketler BDDK tarafından ilave tedbirler almaya çağrılacak. Tasarruf finansman şirketleri, tasfiyeleri halinde yatırımcılara ödenmek kaydıyla organizasyon ücretlerinin binde beşini gelir hesaplarından ayırmak zorunda olacak. BDDK, bu oranı firma bazında üç katına kadar arttırmaya yetkili olacak.

Cayma hakkı geliyor

Müşteri, sözleşme imzalanmasını takip eden 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkına sahip olacak. Bu durumda katılım bedeli dahil tüm tasarruf geri ödenecek. Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahip olacak. Katılım bedeli şirkette kalacak, diğer tasarrufları geri ödenecek. Her bir şirket fon havuzunu kendi operasyonel hesaplarından ayırmak zorunda olacak. Fon havuzundaki paralar amacı dışında kullanılamayacak ve haczedilemeyecek.

Cezalar ağırlaşacak

Cayma ve sözleşme fesih hakkına aykırı işlem yapanlara 62 bin 500 liradan az olmamak üzere ceza uygulanacak. ‘Tasarruf finansman sözleşmesi’ kapsamında aykırı işlem yapılması halinde ise 25 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Dava açılması halinde mahkemece iş yerlerinin faaliyetleri ve reklamları geçici olarak durdurulacak, ilanları toplatılacak. İnternetten aykırı çalışmalarda bulunulduğu görüldüğünde BDDK tarafından içerik çıkarma ve erişimi engelleme kararı verilebilecek. Karar uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilecek. İzinsiz tasarruf finansman faaliyetinde bulunan şirketler hakkında BDDK, tasfiye kararı verebilecek. Gerekli izinleri almaksızın tasarruf finansman faaliyetlerinde bulunan kişilere 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Yeni madde eklendi

Cayma hakkını kullanan müşteriye organizasyon ücreti dahil aldığı tutarın tamamını 14 gün içinde iade etmeyen, fesih hakkını kullanan müşteriye belirlenen süre içinde toplam birikim tutarını ödemeyen veya sözleşmeyi tek taraflı fesheden şirketler 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 500 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak.

Hangi firmanın kaç şubesi var?