Çayın kâşifi bir çinliye, japona, İngilize porselen olmayan demlikten çay içirtemezsiniz.
İngilizlere, çinlilere ve japonlara göre iyi bir çay demlemek her şeyden önce bir sanattır. Kullanılan malzemenin kalitesinin yanı sıra demleyenin ustalığı gerekir. Bugün iyi demli bir çay için çeşitli kültürlerin farklı yaklaşımları ve usulleri sözkonusu.. Bizde çay özellikle doğuda tiryakiliktir. Hakçası, Erzurumlu peş peşe minik bardaklarda sayısız çay içerken, Şanlıurfa’da alışkın değilseniz çayı içtiğinizde başınızın döndüğünü hissedersiniz.
Çayın kaşifi diyebileceğimiz milletler için birinci prensip, çayın kaliteli olması ve demliğin niteliği.. Bir ingilize porselen olmayan bir demlikten çay içiremezsiniz. Gerçekten çinliler, japonlar için de en ideal demlikler porselen olanlardır. Bir başka dikkat edilmesi gereken nokta, demliğin asla deterjan ile yıkanmaması, sadece sıcak su ile temizlenmesidir. İyi bir çayın üçüncü ayağı ise kuşkusuz kullanılan suyun bileşiminde kalker ve klor maddelerinin kesinlikle olmamasıdır. Çinlilere göre çay için ideal su, dağlardaki kaynak sularıdır. Çay bardaklarında kristal cam tercih edilmemelidir. Fincan kullanıyorsanız, içinin beyaz ve ince kenarlı olmasına dikkat edin. Böylece çayın tadının, kokusunun ve renginin keyfini çıkarabilirsiniz.
Siyah Çayın Demlenmesi
Sertlik derecesi az olan sular, çay için daha müsaittir. Su kaynatılır, çaydanlık ateşten geri alınarak suyun fokurdaması durunca, boş demliğe sudan yeterince dökülür. Onun üzerine her fincan için bir çay kaşığı çay konur. İlaveten bir çay kaşığı çay fazladan konulması tavsiyeye değer.
Çin çayları 2.5, diğer çaylar 5 dakikada dem alır. Hiçbir zaman 100 C'lik kaynar su çayın üzerine dökülmez. (Deniz seviyesinde 100 C'de kaynayan su, demliğe boşaltıldığı zaman yaklaşık 84 C olur. 5 dakikalık demleme süresi sonunda 74 C'ya düşer. 1000 m yükseklikte 97 C'de, 2000 m'de 93 C'de su kaynar) Çaydaki vitaminler için son derece zararlıdır. 5 dakikadan fazla demlenmeye bırakılan çaylar acılaşır.
Arzu ve zevkinize göre çayın içine beyaz kandis şekeri veya süt koyabilirsiniz. Kandis şekeri ayrı bir şekerdir ve çayın tadını değiştirmez. Kısaca iyi çay demlemek için;
1. Çay, nem ve harici kokulardan etkilenmeyecek şekilde muhafaza edilmeli.
2. Demlemede kireçsiz su ve porselen demlik tercih edilmeli.
3. Çaydanlıkta su iyice, 100 derece üzerinde kaynatılmalı.
4. Temiz demlik içine beher bardak için bir çay kaşığı çay konularak ılık su ile yıkanıp süzülmeli.
5. Su tam kaynama noktasında iken hemen alınıp demliğe aktarılmamalıdır. Demliğe aktarılırken, kaynamanın durması, 100 C'den birkaç derece aşağı sıcaklıkta olmasına dikkat edilmeli, demlemeye bırakılmalı.
6. Çaydanlıktaki kaynar suyun ateşi kısılarak demlik çaydanlığın üzerine oturtulmalı ve dem kaynatılmamalı.
7. Demleme müddeti çayın cinsine ve içenin zevkine göre değişir, aromanın tam elde edilmesi için bu süre türk çaylarında 25-30 dakikaya kadar çıkartılır, yabancı çaylarda ise 15-20 dakikayı aşmamalıdır.
Demlenen çay yarım saat içinde içilmelidir.
ÇAY İÇMEK
Japonya'da çay dinî bir merasimle içilir. Çay töreninde 4-5 kişilik bir misafir grubu özel bir çay odasında ağırlanır. Konuklar ellerini yıkayıp, ağızlarını suyla çalkaladıktan sonra diz üstü çökülerek geçilebilen alçak bir kapıdan özel odaya giderler. Tören için özel fincanlarda hazırlanan çaylar içilmeden önce genellikle şekerleme yenir. Eski bir dinî ritüelden kaynaklanan bu tören günümüzde de geleneksel düzen içinde devam ettirilmektedir.
