Popüler sosyal ağlar, takipçilerinin sırtından geçiniyor. Google, Facebook ve Twitter gibi ağlar takipçilerinin yorumlarını, beğenilerini başka firmalara satarak servetlerine servet katıyor.
Buğra Kardan
Hemen her eve giren sosyal ağlar, kullanıcılarından ürettiği içeriklerden milyarlarca dolar gelir elde ediyor. Şu anda 3 milyara yakın kullanıcının paylaşımlarını Twitter 48 dolardan, Facebook 253 dolardan, Google 359 dolardan, Amazon bin 793 dolardan satışa sunuyor. Google’dan yapılan aramaları, Facebook’ta bulunan fotoğraflar ve beğenileri, Twitter’da geçen yorumları satın alan girişimciler, bu verilerden faydalanarak ürünlerini müşterileri ile buluşturmaya odaklanıyor.
Dikkatli olun
Şu aşamada Google’ın önemli uygulamalarını bedava dağıtarak, Facebook ile Twitter’ın üyelerine ücretsiz hizmet vererek bireylerin ilgi alanlarını belirleyip girişimcilere satmayı amaçladığı ifade ediliyor. Sosyal medya danışmanları, bireylere “Yorum yaparken, paylaşımda bulunurken dikkatli olun. Yakın markajda olduğunuzu, verilerinizin başkalarının eline geçebileceğini unutmayın” diye sesleniyor. Bir sosyal ağın envanterinde bulunan kullanıcı ve veri adedinin orantılı olduğuna işaret eden danışmanlar, şu uyarılarda bulunuyor: “Yani çok kullanıcı çok veri anlamına geliyor. Tabii verilerin ağlar için reklam geliri olduğunu da tekrarlamaya gerek yok. Unutmayın ki Google, veri satarak dünyanın en büyük ikinci şirketi haline geldi.
“Simsarlara av olmayın”
Öte yandan kendinizce tedbirler alabilir, örneğin ‘Facebook kullanmıyorum, kapattım’ diyerek kendinizi rahatlatabilirsiniz. Ama bu da Facebook’u önlemiyor. Firma reklam partnerlerinin yardımı ile verilerinizi görebiliyor. Girdiğiniz bir online ortamda Facebook’un ‘beğen’ butonunun olması yeterli. O butona dokunmasanız da avlanıyor, ilgi alanlarımızı sunmuş oluyorsunuz. Aynı şekilde Google’ın Gmail’ini de kullanmamayı tercih edebilirsiniz. Bu tercihin de anlamı yok. Bir Gmail kullanıcısına mail atarsanız Google tarafından büyüteç altına alınırsınız. Çünkü Gmail lisans anlaşmasına göre Google’ın böyle bir hakkı var. Google, hem kendi ürünleri (Gmail, Google Docs, Google Drive, Haritalar), hem satın aldığı firmalar (Youtube gibi), hem de veri simsarları kanalı ile bizi bizden daha iyi tanıyor. Verilerimizi tahlil ederek ya da etmeyerek satan Twitter, LinkedIn, Pinterest, Snapchat ve Foursquare gibi irili ufaklı binlerce firma var. Maalesef bu firmalar ne yaptığımızı biliyor, ne yapabileceğimizi de öngörüyor.”
Fenomenlere yakın markaj
Facebook, Twitter ve Youtube’dan ürün tanıtarak gelir elde eden internet fenomenlerinden vergi alınacak. Fenomenlerin gelirlerinin vergilendirilmesi için çalışmalarda bulunuluyor. 2005-2007 döneminin Gelir İdaresi Başkanı Osman Arıoğlu, vergilerin hukuki bir adım atmadan kolayca tahsil edilebileceğini vurguladı. Arıoğlu, “Sosyal ağlara ve fenomenlere ürün tanıtımı yaptıran reklam verenler ile reklam şirketlerinden vergi alınabilir” önerisini sundu.
