Resmi Gazete'de bilirkişi ücret tarifesinin yayınlanmasının ardından "Bilirkişilik" ile ilgli detaymar merak ediliyor. Bilirkişi kimdir, ne iş yapar? Kimler bilirkişi olabilir? İşte detaylar...
Ülkemizde tam 40 iş kolunda 35 bin bilirkişi var. Mali müşavirinden avukatına, özel güvenliğinden tekstilcisine pek çok alanda bilirkişilik yapılabiliyor. Mesleğinde uzman olanlar için ek gelir kapısı olan bilirkişilik mesleği son zamanlarda çok dikkat çekiyor. Hakimin hukuki bilgisi dışında, çözümü özel bilgi gerektiren durumlarda görüşüne başvurulan bilirkişilik hakkında ayrıntılar haberimizde.
Bilirkişi kimdir, ne iş yapar?
Bilirkişilik, ceza yargılamasının konusu olan uyuşmazlığa ilişkin bir meselenin çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektirtiği hâllerde başvurulan bir usul hukuku kurumudur (CMK m.63). Bilirkişi, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında ise hakim veya mahkeme tarafından görevlendirilir.
Bilirkişi raporu ne işe yarar?
Bilirkişi raporu, hakim veya mahkeme için bağlayıcı nitelikte bir delil değildir. Hakim, karar verirken bilirkişi raporunu da diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirecektir. Bilirkişilik; delilleri elde etme, delillerin teknik mahiyetini belirleme, delillerin içeriğini öğrenme ve delilleri değerlendirebilmek için bir araçtır. Yargıtay, bilirkişi raporlarının mahkemeyi bağlayıcı değil delilleri değerlendirme vasıtalarından biri olduğunu kabul etmektedir.
Bilirkişi, görevini tam bir tarafsızlık içinde icra etmelidir. Aksi takdirde, hakimin reddi kurallarına göre bilirkişi de reddedilebilir.
Kimler Bilirkişi olabilir?
Bilirkişi olmak için;
- İstenen uzmanlık alanlarına göre, halen üç yıl, ancak yeni yasaya göre beş yıl uzman olarak çalıştığını gösteren diploma, sertifika, çalışma ruhsatı, hizmet belgesi gibi belgeleri ile bölge adliye mahkemeleri adalet komisyonlarına başvuru yapılarak bilirkişi listesine kayıt talebinde bulunuluyor.
- Sundukları belgelere göre, yasanın öngördüğü nitelikleri taşıyanlar her yıl aralık ayında yemin ederler ve ocak ayında kesin bilirkişi listeleri ilan ediliyor. Bilirkişiler yemin ederek göreve başlıyorlar.
- Ve bir yıl süre ile Ulusal Yargı Sistemi’ne (UYAP) kayıtlı olarak mahkemelerce bu listelerden dava dosyalarına gerekmesi halinde görevlendirme yapılıyor.
- Dosya kapsamına göre raporlarını hazırlıyorlar. Eksik gördükleri belgeleri mahkeme aracılığı ile talep ediyorlar. Mahkemenin verdiği yetki ve süre doğrultusunda tek başına ve heyet halinde çalışma yaparak raporları mahkemeye sunuyorlar.