Yıl boyunca toprağın suya doymasını sağlayan karın bu yıl bazı bölgelerde yağmaması başta tarım olmak üzere tekstil ve otomotive dayalı yan sektörlere darbe vurdu. Şubat ayında güneşli geçen günler, kışlık giyim satışında yüzde 30 oranında daralmaya sebeb olurken, taşıtlarda kışın zor şartlarında kullanılan araç ve gereç satışlarının dibe vurmasına sebeb oldu.
Kurak geçen kış ayları tarımdan gıdaya, enerjiden tekstile ve otomotive kadar pek çok sektörde üreticileri tedirgin ediyor. Hububat ve mercimek üreticileri yılın en bol yağışlı aylarında toprağın doymamasının rekolteye olumsuz yansıyabileceği kaygısını taşıyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Başkanı Şemsi Bayraktar, kış döneminin sıcak geçmesinin tarımsal kuraklık riskini artırabileceğini belirterek, ilgili mercileri önlem almaya davet etti. Karı beyaz altın olarak tanımlayan hububat, mercimek ve pirinç üreticilerinin risklere karşı korunması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, önümüzdeki birkaç ayda düşecek yağışın önemli olduğunu kaydetti.
SU OLMAZSA OT DA OLMAZ ET DE
Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği (TÜKETBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Tunç ise kar ve yağmur yağmamasının sorunlara neden olabileceğine işaret ederek, “Su olmadan ot olmaz, ot olmadan et olmaz. Bu nedenle karın ve yağmurun gelişi her birimiz için hayati önemde” dedi. Et üretiminin gerilememesi, fiyatların artmaması temennilerinde bulunan Tunç, “Şükür ki, önlemler alınıyor. Bu çerçevede üreticilere teşvikler veriliyor, yem ve saman ithalatının önü açılıyor. Tüketicilerin de eti indirimli fiyatlardan almasına imkân tanınıyor” değerlendirmesinde bulundu.
ENERJİ FATURALARI KABARIYOR
Enerji üretiminde önemli rolü bulunan barajların doluluk oranları İstanbul’da yüzde 70 ila 75, İzmir’de yüzde 30 ila 35, Ankara’da yüzde 20 ila 25 seviyelerinde. Uzmanlar, bu oranların düşmeye devam etmesi durumunda su ve ısınma giderlerinin artabileceği görüşünü savunuyor. Atatürk, Keban ve Karakaya gibi barajlara gelen su seviyesinde de yüzde 27 daralma söz konusu. Bu durum suya dayalı elektrik üretimini sınırlıyor. Sorunun bir müddet doğalgaz ile aşılması planlanırken, doğalgazın suya göre daha pahalı olması faturalara yansıyabilir.
KIŞLIK GİYECEKLER VİTRİNDE KALDI
Kış aylarının yağışlı geçmemesi tekstil sektörünü de tedirgin ediyor. Yüzde 20 ila 30 oranında daralan mont ve bot satışları sektör temsilcilerini bugünden indirimlere yöneltti. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Yönetim Kurulu Başkanı Hadi Karasu, buna rağmen kışlık ürünlerin pek rağbet görmediğini dile getirdi.
KABAN VE MONTTA İNDİRİM
Karasu, hava sıcaklıklarının giyim tercihlerine ve taleplere yön verdiğini vurguladı. Bu nedenle kaban ve mont gibi ürün stoklarının indirimli satışlarla eritilmeye çalışıldığını anlatan Karasu, “Tabii bu durum geçici. Hiçbir üretici kendini buna göre ayarlamaz, genel hava şartlarına göre üretim ve ürün koleksiyonunu yapar. Ama bu dönemde doğal şartlara göre hareket etmek zorunda kalanlar bu sorunla karşı karşıya, indirime kalan ürünler bir süre vitrinlerde alıcı bekleyebilir. Üretici zarar etse de hiç olmasa vatandaş kazançlı çıksın” mesajını verdi.
BOT SATIŞLARI DÜŞTÜ
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Süleyman Gürsoy da, kuraklığın kışlık ayakkabı satışlarını yüzde 30 aşağı çektiğini kaydetti. Gürsoy, firmaların peş peşe indirim kampanyaları başlattığını, yeni sezon ürünler de bile fiyatların cezbedici olduğunu söyledi.
MEYVE VE SEBZE FİYATLARI NORMAL
Kışın kar ve tipinin olmaması meyve ile sebze fiyatları adına olumlu karşılanıyor. Tüm Bostan Sebze Meyve Komisyoncu ve Tüccarlar Federasyonu (TÜMESKOM) Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Er, don olayı görülmediği için meyve ile sebze fiyatlarının artmadığına dikkat çekerek, “2015 ve 2016’da 10 ila 15 lira olan sivri biberin fiyatı şu anda 5 lira” dedi. Yağışların tarımsal üretimi artıracağını savunan Er, “Yakında yağmurun yağması, barajların dolması ülkemizin, üreticimizin lehine olur” diye konuştu.
KIŞ TURİZMCİLERİ HÂLÂ UMUTLU
Turizm sektörü ise kış döneminden hâlâ umutlu. Karaci Tours Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Ciga, Uludağ’dan Kartepe’ye ve Palandöken’e kadar pek çok kayak merkezinin müşterisini kar yağışına göre ağırladığını kaydetti. Ciga’ya göre şubat ayının ortalarında ve mart ayının başlarında kar yağışı bu merkezlerin doluluk oranlarını arttıracak. Kartepe Green Park Oteli Genel Müdürü Mehmet Zeki Ünal da bir an evvel karın yağmasını ve kayak alanlarına akının artmasını temenni ettiklerini dile getirdi.
KARA DAYALI EKONOMİ ZARARDA
-Toprağın suya doymaması kuraklığa neden oluyor.
-Belli bölgelerde turizm hareketliliği yok.
-Elektrik üretimi barajlardaki su seviyesi düştükçe azalıyor.
-Kışlık giyecek (giyim-ayakkabı) alımı durma noktasında.
-Isınmaya dönük cihazlara rağbet azaldı.
-Kış lastiği satışı durma noktasında.
LASTİKÇİLER DE BEKLEMEDE
Mevsim normallerini aşan sıcaklıklar gıda ve giyim gibi otomotiv sektörünün önemli kollarından olan lastik firmalarını da olumsuz etkiledi. Büyük şehirlerde satış hedeflerini yakalayamayan firmalar kış lastiği stoklarını nasıl eriteceklerinin formülünü arıyor.
