Batı’da basın özgürlüğü ‘Sarı Yelek’e takıldı

Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron’un Türkiye ile ilgili yaptığı değerlendirmeler dikkate alındığında, Macron’un ‘sarı yelekler’ hakkındaki görüşleri karşılaştırıldığında somut bir çelişkinin bulunduğunu görmek mümkün.

Mayıs 2018’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret eden bir manşeti kapağına taşıyan Fransız Le Point dergisi bir taraftan 24 Haziran seçimleri öncesinde seçmen iradesine müdahale edebilecek propagandanın içine girmiş, diğer taraftan basın özgürlüğünün sınırlarını ihlal edecek içerikle piyasaya çıkmıştı. Buna rağmen Macron Twitter hesabından yaptığı açıklamayla, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı doğrudan hedef alan derginin arkasında durmuştu.

Macron, Türkiye’yi basın özgürlüğü bağlamında eleştirmişti

İstanbul Medipol Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Yusuf Özkır da Batı’da basın özgürlüğünün çifte standardını gözler önüne serecek açıklamalarda bulundu. Özkır, “Macron, Ocak 2018’de, tam da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Fransa ziyareti öncesinde yaptığı açıklamalarda, Türkiye’yi basın özgürlüğü bağlamında eleştirerek “Türkiye’nin Avrupa değerlerine uyması gerektiğine” dair klişe ifadeler kullanmıştı.

Bu cümlelerin kullanılmasının arkasındaki temel motivasyon ise yine Türkiye’de basın özgürlüğü bulunmadığı yönündeki iddialarıydı. Sarı Yeleklilerin sosyal medyayı aktif şekilde kullanmaya başlamalarıyla birlikte, Macron’un sadece sosyal medya hakkında değil, diğer kitle iletişim araçları bağlamındaki görüşlerinde de bir değişikliğin gerçekleştiği görülüyor.

Sadece Fransa için geçerli gibi görünen bu yaklaşımın sınırlarının nereye varacağını süreç gösterecek” dedi.

“Televizyon programları demokrasi için zehirdir”

Fransa cumhurbaşkanının politik düzlemde bir tanımla televizyonu değerlendirme gereği hissettiğini belirten Özkır, “Emmanuel Macron, Sarı Yelekliler tarafından başlatılan sokak eylemleri üzerine yaptığı açıklamalardan birinde, “Sosyal ağlar ve televizyon programları demokrasi için zehirdir” ifadelerini kullanıyor. Macron’un 9 Aralık’taki açıklamasının Twitter’dan yapılmış olması kendi içinde bir çelişkiye işaret etse de, sorun hem Fransa açısından hem de aslında Avrupa açısından daha genel boyutlara sahip. Hem Almanya hem de Fransa sosyal medya paylaşımları konusunda giderek sıkı tedbirler almaya ve yüksek cezalar uygulamaya başladı” ifadelerini kullandı.

Provokasyonlar övülüyor

“Önce gazete ve televizyonun, sonra da sosyal medyanın Batı’da demokratik siyasal ve toplumsal atmosferin inşa edilmesi bağlamındaki işlevi, büyük ölçüde “öteki” üzerine bina edilmiş kaba bir çifte standartlılığın ağır izlerini taşıdığını belirten Özkır, “Gerek Fransız devletinin gerekse İngiliz devletinin veya Almanların bu bağlamda bir sorunla karşı karşıya kalmasından sonra kamuoyunca daha anlaşılır hale gelen bu çifte standarda göre, hem televizyon hem de sosyal medya, batı dışındaki toplumlarda bir sokak hareketinin veya provokasyonun içinde yer aldığında övülmekte, “demokrasinin sesi” olarak takdim edilmekte ve “özgürleştirici” olarak tanımlanmaktadır” dedi.

Batı’nın çifte standardı

Özkır, “Türkiye’de 15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ tarafından yapılan askeri darbe girişiminden hemen sonra, BBC muhabiri “Türkiye’de darbe lehine konuşabilecek ve hükümeti eleştirebilecek hiçbir gazeteci yok” diyerek yayın yapmış ve bunu da basın özgürlüğünün kısıtlanması bağlamında Batı’ya pazarlamaya çalışmıştı. Gezi Parkı eylemleri ve 15 Temmuz darbe girişimi süresinde aynı bağlamda yapılan yüzlerce yayınla, Macron’un 9 Aralık’ta yaptığı “Sosyal ağlar ve televizyon programları demokrasi için bir zehirdir” açıklaması kıyaslandığında, bahsettiğimiz çifte standart tam olarak görülmektedir” ifadelerini kullandı.