Kurban Bayramı 31 Temmuz’da idrak edilecek. Kurban Bayramının yaklaşmasıyla birlikte kurban ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşlar kurban fiyatlarını araştırmaya başladı. Diyanet 2020 yılı vekaletle kurban kesim bedelini yurt içi 975, yurt dışı 825 TL olarak belirlediklerini açıkladı. Peki kurban kimlere vaciptir? Aslî ihtiyaçlar nelerdir? Nisap miktarı ne kadardır? Yaşlı maaşıyla geçinen birine kurban düşer mi? Geliri olmayan birine kurban vacip olur mu? Kurban kesmek için ne kadar mala sahip olmak gerekir? İşte detaylar.
Kurban kesmek, akıl sağlığı yerinde, büluğa ermiş (ergen olmuş), dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına sahip ve mukim olan her müslümanın yerine getireceği malî bir ibadettir.
Kimler kurban kesmekle yükümlüdür?
Kurban kesmek, akıl sağlığı yerinde, büluğa ermiş (ergen olmuş), dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına sahip ve mukim olan her müslümanın yerine getireceği malî bir ibadettir (Merğînânî, el-Hidâye, VII, 148). Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gr altın veya değerinde para ya da eşyaya sahip olan kimselerin kurban kesmesi gerekir (Mevsılî, el-İhtiyâr, IV, 252-256; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, IX, 452-453). Ayrıca kurban mükellefiyeti için aranan nisabın üzerinden, zekâtın aksine bir yıl geçmesi şart değildir. Kurbanın gerekmesi için kişinin asgari ücretli olup olmaması, veya maaşının yüksek olup olmamasının bir önemi yoktur. Kurbanın bir kişiye vacip olması için asli ihtiyaç denilen evi, arabası veya geçimini sağlayacak ne varsa bunların dışında 96 gram altın değerinde bir mala sahipse bu kişiye kurban kesmek vacip olacaktır.
Karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?
İbadetlerde sorumluluk ve bu sorumluluğun bir neticesi olan ceza ve mükâfat da bireyseldir. İslam dininde aile fertleri arasında mal ayrılığı esası vardır. Bir aile içinde karı, koca ve çocuklardan her birinin malı ayrı ayrı belirlenmişse kendilerine aittir.
Bu itibarla aile fertlerinden karı, koca ve yetişkin çocuklardan kimin borcu ve temel ihtiyaçları dışında 80.18 gr. (20 miskal altını veya bu miktar altın değerinde parası veya nâmî (artıcı) olmasa bile nisaba ulaşan fazla malı ve eşyası varsa, o kimse zengin sayılır. Bu şartlara göre aile fertlerinden dinen zengin sayılan her biri, fıtır sadakası vermekle mükellef oldukları gibi, kurban bayramında da Hanefîlere göre kurban kesmekle yükümlüdürler (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, IX, 452-454).
Şâfiî mezhebine göre ise aile için bir kurban kesmek sünnet-i kifâyedir. Dolayısıyla aileden birisinin kurban kesmesi ile hepsi için sünnet yerine gelmiş olur (Nevevî, el-Mecmû‘, VIII, 384; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, IV, 377). Bu görüş asgarî derecede nisâba sahip olan aileler için daha uygundur.
