Ankara'da kontrolsüz besleme yasağını mahkeme iptal etti, kontrollü alan öngördü

Ankara 23'üncü İdare Mahkemesi, Ankara Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu'nun kamusal alanlarda sahipsiz köpeklerin kontrolsüz beslenmesini yasaklamasına ilişkin kararı, HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu'nun açtığı davada iptal etti. Mahkeme kararında, doğrudan yasaklama yerine kontrollü besleme alanları oluşturulması, besleme faaliyetlerinin ise yer, zaman ve hijyen şartları bakımından düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

İptal edilen yasak, Valilik İl Hayvanları Koruma Kurulu'nun 6 Kasım 2025 tarihli toplantısında alınmıştı.

Kurulun kararında kontrolsüz besleme noktalarının kaldırılması, yasağa uymayanlara ise Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanması öngörülmüştü. HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu, kararın kaldırılması talebiyle Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne (DKMP) başvurdu; DKMP başvuruyu reddetti. Federasyon bunun ardından kararın iptali istemiyle dava açtı.

Ankara 23'üncü İdare Mahkemesi'nde görülen davada DKMP, düzenlemenin sahipsiz köpek saldırılarının önlenmesi, halk sağlığının korunması, hijyenik olmayan besleme faaliyetlerinin ve fare ile haşere gibi canlıların ortama çekilmesinin engellenmesi amacıyla yapıldığını savundu. Savunmada ayrıca otoyol, çevre yolu ve bağlantı rampalarına dökülen yem ve yemek artıklarının trafik açısından tehlike oluşturabileceği belirtildi.

Doğrudan yasaklama ölçülü bulunmadı

Mahkeme, mevcut mevzuat kapsamında sahipsiz köpeklerin bakımevlerine alınarak sahiplendirilinceye kadar burada barındırılmasının öngörüldüğünü kaydetti. Kararda, bu düzenlemelerin hayata geçirilmesi için yeterli bakımevlerinin yapılmasının, mevcut bakımevlerinin koşullarının iyileştirilmesinin ve toplama faaliyetlerinin yürütülmesinin belirli bir zaman gerektirdiği vurgulandı. Kurulun dava konusu 4'üncü maddesiyle besleme faaliyetlerinin tamamen yasaklandığı belirtildi. Mahkemeye göre geçiş sürecinde 'kontrolsüz ve gelişigüzel' beslemenin doğurduğu riskler, yasak yerine besleme noktalarının ve faaliyetlerinin disipline edilmesi ve denetim altına alınmasıyla giderilebilir.

Kontrollü besleme alanlarının oluşturulmasının, hayvanların yetkili kurumların gözetiminde, hijyenik şartlarda, düzenli ve sağlıklı besinlerle beslenmesini sağlayabileceği de kararda yer aldı. Mahkeme, besleme faaliyetlerinin yer ve zaman bakımından düzenlenmesi, besleme koşullarının ve ürünlerinin belirlenmesi ya da hijyen şartlarına bağlanması gibi daha sınırlı tedbirler dururken doğrudan yasaklama yönteminin seçilmesini orantılı ve ölçülü bulmadı.

Mevzuatta 'kontrolsüz besleme' tanımı bulunmadığı belirtildi

Kararda yer alan 'kontrolsüz besleme' ifadesinin mevzuatta açık bir tanımının bulunmadığı da mahkemece saptandı. Tanım eksikliğinin uygulamada farklı yorumlara ve belirsizliklere yol açabileceği değerlendirildi.

Sahipsiz hayvanların beslenmesinin kamu düzeni ve genel sağlığın bir parçası olduğu, idarenin bu alanda düzenleme yapma yetkisinin bulunduğu kararda ifade edildi. Yapılacak düzenlemelerde hem insanların yaşam hakkı, güvenliği ve çevrenin korunmasının hem de hayvanların yaşamı ve refahının birlikte gözetilmesi gerektiği vurgulandı.

Mahkeme, sahipsiz köpeklerin bakımevlerine alınmasına ilişkin mevzuatın tam olarak uygulanmasına kadar besleme faaliyetlerinin yer ve zaman bakımından düzenlenmesi, besleme koşullarının belirlenmesi ve hijyen şartlarının getirilmesi gibi sınırlı tedbirler alınabilecekken doğrudan yasak getirilmesini hukuka uygun, rasyonel, belirli, ölçülü ve kamu yararına uygun bir idari işlem olarak kabul etmedi.