Ali Uçar, Sarıkeçili Yörüklerinde deveciliği sürdüren son kişi olduğunu söyledi

Sarıkeçili Yörüklerinden 73 yaşındaki Ali Uçar, Sarıkeçili yörüklerinde devecilik geleneğini sürdüren son kişi olduğunu belirtiyor. "Kuş Ali" lakaplı Uçar, kış aylarını Mersin'in Aydıncık ilçesinde, yaz aylarını Konya'nın Hadim ilçesindeki Aladağ Mantarlık Yaylası'nda geçiriyor; çocukluğundan bu yana konargöçer hayatın içinde.

Uçar, "Son kalan nesil de benim. Ölünceye kadar atalarımızdan kalan bu geleneği sürdüreceğim" dedi.

Diğer yörükler develerini sattı, traktöre döndü

Deveciliğin kendisine atalarından miras kaldığını ifade eden Uçar, 15 yaşından bu yana develerle ilgileniyor. Elinde 10'dan fazla deve olduğunu söylüyor.

Uçar, "Ben 15 yaşından beri develerle uğraşıyorum. Bu bana atalarımdan kalan bir meslek. Develere karşı ayrı bir sevgim var. Bizim Yörüklerde eskiden develer çoktu. Herkes şimdi arabalara, traktörlere döndü. Develeri sattılar. Şu anda sadece bende kaldı" dedi.

Yörük kültürünün gelecek nesillere aktarılması için çaba sarf ettiğini anlatan Uçar, mesleği bir gün bırakacaklarını, ancak bunun ne zaman olacağını bilmediğini ifade etti: "Biz de yaşlandık. Bir gün biz de bu mesleği bırakacağız ama ne zaman bırakacağımızı Allah bilir."

Yayla yolculuğu nisan başında başlıyor, yükler traktörle taşınıyor

Ailenin yayla yolculuğu her yıl Nisan ayında başlıyor. Hava şartlarına göre Mayıs ayının başlarında Aladağ Mantarlık Yaylası'ndaki konaklama yerine varan yörükler, yaylada yaklaşık 6 ay kalıyor. Uçar, "Duruma göre Ekim veya Kasım ayında dönüşümüz başlar. Bu da hava şartlarına göre değişir" ifadelerini kullandı.

Develerin göçteki yük taşıma görevi büyük ölçüde geçmişte kaldı. Uçar, "Eskiden yaylaya giderken develere yüklerimizi sarardık. Şimdi yükte kullanmıyoruz. Yüklerimizi traktörle götürüyoruz. Diğer yörüklerimizde develer kalmadı" dedi.

Devenin alıcısının bulunduğunu belirten Uçar, "Bazen adaklık, kurbanlık alırlar. Bazıları da turistik yerlere alırlar. Deven olsa satılır" diye konuştu.

Sarıkeçili yörüklerinin geleneksel hayvancılığında kıl keçisi besleniyor. Geçmişte koyun da beslediklerini söyleyen Uçar, koyundan vazgeçilmesinin nedenini "Çünkü göçlerde en dayanıklı keçi oluyor" sözleriyle açıkladı.

Kıl çadırın kendileri için vazgeçilmez olduğunu anlatan Uçar, "Her konduğumuz yere kıl çadırı kurarız. Kıl çadırı kurmak çok kolaydır. Biz beş dakikada çadırı hemen kurarız" dedi. Yörük hayatının çadır, hayvan ve göç üçgeninde devam ettiğini belirtti.

Hatice Uçar çocuklarını kıl çadırda büyüttü

Ali Uçar'ın 70 yaşındaki eşi Hatice Uçar da yörük kızı olduğunu ve doğduğu günden bu yana konargöçer hayat yaşadığını söyledi. Hayvanları olduğu sürece bu hayat biçiminden vazgeçmelerinin mümkün olmadığını ifade etti.

Hatice Uçar, "Ben de yörük kızıyım. Doğduğumdan beri konargöçer hayat yaşıyorum. Kıl çadırda yatıp kıl çadırda kalkıyorum. Çocuklarımı kıl çadırlarda büyüttüm. Evimiz olsa da evimizde kalamıyoruz. Bu mallar olduğu sürece konargöçer hayat yaşıyoruz" dedi.

Yayladan Bozyazı ilçesine indiklerinde de kıl çadırda yaşamaya devam ettiklerini anlatan Hatice Uçar, "Ev yüzü görmüyoruz. Dağın başında yaşıyoruz. Mut ilçesinde evimiz olsa da içinde bir gün bile yatmıyoruz" ifadelerini kullandı. Keçilerin başından ayrılmadıkları için bir şehre inemediklerini söyledi.

Konargöçer hayatta hayvancılığın zor olduğunu, alışkın oldukları için kendilerine kolay geldiğini anlatan Hatice Uçar, "Böyle doğduk, böyle yaşıyoruz. Sürekli bunun içinde olunca biz alışıyoruz. Tabii ki bilmeyene çok zor gelir" dedi.

Hatice Uçar, hastalandıklarında da hayvanları bırakıp gidemediklerini belirterek "Hasta olsak bir yere gidemiyoruz. Malları koyup gidemiyoruz. 'Bugün, yarın iyi oluruz' diyoruz. Hayvanları bırakıp gidemiyoruz" dedi.

Babasının da yörük olduğunu, evlendikten sonra aynı hayatı sürdürdüğünü kaydeden Hatice Uçar, "Babam da yörüktü. Yörük kızıyım. Evlendim, eşim de yörük" dedi. Aktarılan sözlerde, hayvanların yaylada ormanın izin verdiği bölgelerde otlatıldığı, konargöçer yörüklerin farklı bölgelere dağıldığı ve aynı yerde akrabalarının bulunmadığı da belirtildi.