Onlar, yaşadıkları döneme maddi manevi anlamda damga vurarak iz bırakıp gittiler. Bugün, Ahmet Hulusi Efendi'yi hayırla ve rahmetle yâd ediyoruz.
Ahmet Hulusi Efendi 1861’de Denizli’de doğdu. Babası Denizli Müftüsü Osman Efendi’dir. Alim, fazıl, dindar ve milliyetçi bir aileye mensup, Denizli’nin sayılı bilim adamı ve müderrislerindendir.
Ahmet Hulusi Efendi, ilk öğrenimini Tekeli Bekir Efendiden aldı. Babası Müftü Osman Efendiden Arapça ve Fıkıh tahsili gördü. Sahan Müderriliği’ne kadar yükseldi. 1918’de babasının vefatı üzerine Denizli Müftüsü oldu. Bu yurtsever din uleması, İzmir’in işgali üzerine, Ege’de Milli Mücadele’nin tunçtan bir kalesi oldu...
Ege Bölgesi’nde, Kuvay-i Milliye ve Milli Mücadele hareketlerinin mihrakını teşkil eden Müftü Ahmet Hulusi Efendi, Yunan işgal ve istilasına karşı, bölgede ilk protesto mitingi yapan ve direnişe geçen, “Düşmana karşı koymak farz-ı ayındır!” diye fetva veren bir milli kahramandır.
1931 yılında vefat eden bu vatansever, milliyetçi, din adamı kahramanlar listesinde şerefli yerini aldı. Adı ve kahraman ruhu, kendi semti olan Kayalık Mahallesi İlkokulunda (Ahmet Hulusi İlkokulu) olarak anıtlaşmıştır.
Müftü Ahmet Hulusi Efendi’nin 15 Mayıs 1919’da Milli Mücadeleyi Başlatan Fetvası’nın bir kısmı şu şekildedir:
Muhterem Denizlililer… Bugün sabahın erken saatlerinde İzmir, Yunanlılar tarafından işgal edilmiştir. Bu tecavüze karşı hareketsiz kalmak, din ve devlete ihanettir, vatana karşı irtikab edilecek cürümlerin Allah ve tarih önünde affı imkânsız günahtır. Cihad, tam manasıyla teşekkül etmiş dini vecibe olarak karşımızdadır. (...) Korkmayınız…! Meyus olmayınız…! Bu livay-ı hamd’in altında toplanınız ve mücadeleye hazırlanınız. Müftünüz olarak cihad-ı mukaddes fetvası’nı ilan tebliğ ediyorum. (http://www.merkezefendi.gov.tr)