Murat Özdamar, emeklilik ve sosyal güvenlikle ilgili Akit’e sorulan her konuyu siz okurlarımız için kaleme alıyor.
İhtiyaç sahibi muhtaç vatandaşlarımızın sosyal yardım ödemeleriyle tanışması AK Parti Hükümetiyle başlamıştır. Yine daha önceki hükümetler döneminde oldukça ağır şartlara bağlanmış olan sosyal yardımlara erişim hakkı AK Parti Hükümet döneminde oldukça kolaylaştırılmıştır.
Öncelikle sosyal yardım nedir bunu izah edelim. Sosyal yardım, toplum içinde yaşayan vatandaşların kendi ellerinde olmayan nedenlerle yoksul ve muhtaç duruma düşmeleri halinde asgari bir hayat düzeyini yakalamak için devlet bütçesinden yardım yapılmasıdır. Sosyal yardım alanlar yardımların finansmanı için bir bedel ödemezler. Dolayısıyla sosyal yardımlar devletimiz tarafından finanse edilir.
Devletimizin muhtaç vatandaşlarımıza yaptığı çok sayıda sosyal yardım bulunmaktadır. Ancak biz bu yazıda sadece 65 yaşın üzerinde bulunan muhtaçlar ile 65 yaşın altında olan engellilere bağlanan maaş hakkında açıklama yapacağız.
65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 2’nci maddesine göre;
SGK’dan bir maaş almayan, sigortalı bir işte çalışmayan, nafaka bağlanmamış veya bağlanması mümkün olmayan, Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre harçlık ödemesi yapılmayan, her ne nam altında olursa olsun kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden az olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olmayanlardan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına 65 yaş aylığı bağlanmaktadır.
Engelli vatandaşlara aylık bağlanabilmesi için öncelikle en az yüzde 40 oranında engelli olduğunun sağlık raporu ile belgelenmesi gerekmektedir. Ayrıca engelliler için kendisinin ve evli ise eşinin geliri değil hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının asgari ücretin üçte birinden az olma koşulu aranmaktadır.
Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 2022 sayılı Kanun kapsamında 65 yaş maaşı almanın ilk şartı, herhangi bir sosyal güvenceye sahip olmamaktır. Dolayısıyla sigortalı çalışmayan veya SGK’dan emekli maaşı almayan vatandaşlarımız maaş hakkından yararlanabilir. Bu nedenle sigortalı olarak çalışan veya emekli maaşı bulunanlara 65 yaş maaşı bağlanması mümkün değildir.
65 yaş maaşı için gereken bir diğer şart ise hem 65 yaşın tamamlanması hem de kişinin gelirinin olmaması veya geliri olsa bile gelirinin, asgari geçim indirimi hariç net asgari ücretin üçte birinden az olmasıdır. 65 yaşın üzerindeki kişi evli ise bu kez eşi ve kendisinin gelirleri toplamının yarısının net asgari ücretin üçte birinden az olması gerekecektir.
2020 yılı için asgari geçim indirimi hariç net asgari ücret 2.103,98 TL olduğundan bunun üçte biri olan 701,32 TL tutar dikkate alınacaktır. Bir anlamda 65 yaşını tamamlamış kişi evli değilse geliri 701,32 TL altında olmalı evli ise eşi dahil toplam gelir 1402,65 TL altında kalmalı ki kendisine 65 yaş maaşı bağlanabilsin.
65 yaşını tamamlamayan ancak engelli olan kişilerin engellilik derecesinin de en az yüzde 40 olması ve bunun sağlık raporuyla belgelenmesi halinde yaşadığı hane içinde kişi başına düşen gelir toplamı 701,32 TL altında ise engelli maaşı alma hakkı oluşacaktır.
65 Yaş maaşı ve engelli maaşı her ay ödenmektedir. 65 Yaş maaşı ek ödeme dahil 672,81 TL’dir. Engellilik derecesi yüzde 40 ile 69 arası olanlara ödenen maaş 537,09 TL, yüzde 70 ve üzeri engellilere ödenen maaş ise 805,62 TL’dir. 18 yaşın altında olup yüzde 40 ve üzeri engelliliği bulunanın yakınlarına ise 537,09 TL tutarında muhtaç engelli yakını maaşı ödenecektir.
65 Yaş maaşı ve engelli maaşı için müracaat, ikamet adresinin olduğu yerdeki kaymakamlık binası içinde bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılır.
