4.70’ten aldıkları sütü 18'e satıyorlar

Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği (TSÜMB) Başkanı Tevfik Keskin süt ve süt ürünlerine yapılan fahiş zamlara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Süt hayvanlarının kesilmesini önlemenin süt fiyatlarının düşürülmesinde büyük önem arz ettiğini belirten Keskin, “Bu kapsamda desteklerin artırılmalı ve üreticinin maliyetlerini gözetecek yeni bir model oluşturulmalı. Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) üreticilere yaptığı arpa ve mısır desteğinin artırılması çok faydalı olacaktır. Ben üreticiye 4.70 TL’den satmışım ama sanayicinin benden fazla mı maliyeti var? Zaten bir zincir var süt bir yerden girip öbüründen çıkıyor. Onların maliyeti belli. Esas sanayiciler kafalarındaki asgari ücrete göre fiyatı hesaplıyor. Bizim öyle bir şansımız yok. Bizim hesabımızı devlet yapıyor. Sanayici serbest piyasa mantığıyla bizden aldığı sütü istediği fiyata satıyor. Ancak biz sanayiciye satarken belirli fiyatın dışına çıkamıyoruz. Süt ürününün kendisinden kaynaklanan zorlukları var depolama ve saklama gibi. Biz stok yapamıyoruz. Bu ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar olan sürece standart getirilmesi lazım. Üretici ve tüketici burada mağdur oluyor. Tekelleşme olursa devlet zarar görür” dedi.

Yağ oranı kurnazlığı!

“Sütteki yağ oranı ve protein miktarına göre fiyat artabiliyor ya da azalabiliyor” diyen Keskin. “Üreticiler kalabalık olduğu için yağ oranı meselesi çözülemiyor. Ancak Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin talimatıyla bu sorunun adını koyduk. Artık Ulusal Süt Konseyi’nde sütler yağ ve proteine göre fiyatlandırılıyor. 1 Ekim-1 Nisan arası 1 litre sütte yüzde 3.6 yağ ve yüzde 3.2 protein olacak şekilde belirlendi. Bunun üzerine çıkan her bir oranda 7 kuruş fiyatlara ilave ediliyor. Bu oranda gelmeyenlerden ise 7 kuruş fiyatlar aşağı çekiliyor. Sanayiciler bizden süt alırken yüzde 3.5 yağ oranını beğenmiyor. Kendileri sütü kutularken tüketiciye yüzde 3.1 yağ oranıyla satış yapıyor. Burada hem biz hem de tüketici büyük zarara uğruyor” ifadelerini kullandı.

“Üretici zor duruma düştü”

Sütün, kapı kapı toplanması veya üreticilerin sütleri merkeze kendilerinin getirmesine göre taban fiyatın değiştiğini dile getiren Keskin, “Eskiden yüzde 18 KDV’si olan soğutma bedeli masrafları sanayici tarafından karşılanırdı. Ancak şimdi bu masraflar bizim üzerimize yıkıldı. Bunlar, Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen 4.70 TL içinden kesilip, üreticiye yansıtılıyor. Üreticinin eline geçecek rakam da ortalama 4.40 TL civarında oluyor. Bu yüzden konseyden çıkan fiyat üreticiye ödenen fiyat olmaktan çıktı. Şimdi üreticiye 4.70 TL diyorsunuz ancak bu fiyatın altında bir fiyat ödemesi oluyor. Pandemi başlamadan önce üreticiyi memnun edecek bir fiyat açıklanmıştı. Ancak pandemi ile beraber yem fiyatlarında görülen artışla üretici zor günler geçirmeye başladı. Desteklemelerle biz bu zorluğu aşmaya çalıştık ancak makas hep daraldı. Şu anda köydeki insanlar ahırlarını kapatmaya başladı” şeklinde konuştu.

“Litrede 58 kuruş zarardayız”

Üreticiye verilecek olan fiyatı belirlemek için kendi maliyet tablolarını kullandıklarını vurgulayan Keskin şunları söyledi, “Bunun üzerinden sanayici ve sektör temsilcileri anlaşmaya çalışır. Anlaşamazsa devlet hakemlik yapar. Son seferde olduğu gibi fiyatı açıklayamazsak iş Gıda Komitesi’ne gider. 1 litre sütün bize maliyeti son yapılan zamlarla beraber 5.28 lira oldu. 4.70 TL’nin belirlendiği dönemde de bizim maliyetimiz çok fazlaydı. Bugünkü şartlarda, sütün litresi marketlerde 18 Lirayken biz 58 kuruş zarardayız. Maliyetleri gidermek için ya destekleri artırmalıyız ya da konseyin sektör toplantısında fiyatı revize etmeliyiz.”