Siyasi analistler, 3 aydan beri terörist-işgal devleti İsrail’in Mecdu cezaevinde tutuklu bulunan Arafat Ceradat’ın geçen cumartesi günü işkence sonucu şehid olmasının ardından, Batı Yaka ve Gazze’de başlayan gösterilerin İsrail ordusuyla çatışmaya dönüşm
Siyasi analistler, Batı Yaka’da Filistinli gençlerle İsrail askerleri arasında yaşanan çatışmalara “Halk öfkesi” ismini vererek, çatışmaları “üçüncü intifada”nın ayak sesleri olarak değerlendirdi.
Analistler, 3 aydan beri İsrail’in Mecdu cezaevinde tutuklu bulunan Arafat Ceradat’ın geçen cumartesi günü hayatını kaybetmesinin ardından, Batı Yaka ve Gazze’de başlayan gösterilerin İsrail ordusuyla çatışmaya dönüşmesini ‘üçüncü intifada’nın ayak sesleri olarak değerlendirdi.
Gazeteci yazar Lema Hatır, “Üçüncü intifadanın faktörleri gerçekte mevcuttur. İsrail’in Batı Yaka’da yeni yerleşim alanları kurmaya devam etmesi de bunlardan biri olmakla birlikte, yeni yerleşim birimlerini reddeden halkın tepkisini de doğurmakta” dedi.
ceradat’ın ŞEHADETİ
öfkeyi büyüttü
Hatır, aynı zamanda Filistinli gençlerin İsrail ile çatışmak için psikolojik hazırlığının bulunduğunu, özellikle de Ceradat’ın şehadeti ve İsrail cezaevlerindeki tutukluların açlık grevine başlamasıyla bu psikolojinin daha da güçlendiğini ifade etti.
Üçüncü intifadanın başlamasını engelleyen faktörlere de değinen Hatır, intifada için gerekli siyasi irade ve altyapının bulunmadığından kaynaklandığını dile getirdi.
“Yeni gelişmeler yaşanması dahilinde olaylar tırmanabilir”
Hatır, Ramallah hükümetinin gösterileri engellemeye çalıştığını, İsrail askerlerinin kontrol noktaları ile temas noktalarında gençlerin İsrail askerleriyle karşılaşmasını engellemek için Filistin güvenlik güçlerinin bulunduğunu kaydetti.
Gençlerin gösterileri tırmandırmak istemesi halinde Filistin güvenlik güçleriyle çatışmalara sebeb olacağını belirten Hatır, Batı Yaka hükümetinin böylece gösterilerin ve halk direnişinin şiddetini azaltmaya çalıştığına işaret etti.
Filistinliler tarafından yürütülen protesto gösterilerine, “Halk Öfkesi” ismini veren Hatır, “Filistin’de özellikle de İsrail cezaevlerindeki tutuklular konusunda yeni gelişmeler yaşanması halinde olaylar tırmanabilir” dedi.
Hatır, İsrail cezaevlerindeki tutuklulardan herhangi birinin ölmesi veya birden fazla kişinin öldürülmesi gibi büyük olayların yaşanmasının Batı Yaka’da üçüncü İntifadanın başlangıcı olabileceğini dile getirerek, büyük olayların hiçbir siyasi itibarı göz önünde bulundurmadan mevcut duruma kendisinin yön verdiğine işaret etti. Batı Yaka’da üçüncü İntifadanın gerçekleşmesi halinde Gazze’ye ulaşıp ulaşmaması konusuna da değinen Hatır, Gazze’de İsrail askerlerinin bulunmaması nedeniyle Batı Yaka ile kıyaslandığında Gazze’nin siyasi ve coğrafi açıdan kurtarılmış bölge olduğunu ifade etti.
Hatır, Gazze’deki tek silahın füze atmak, İntifadanın da halk ayaklanması olduğunu hatırlatarak, burada silah kullanılmadığına işaret etti.
“Filistin yönetimi
intifadayı istemiyor”
Gazze’deki Ezher Üniversitesi Öğretim Görevlisi Muhaymir Ebu Sa’de de, Batı Yaka’da üçüncü intifada unsurlarının mevcut olduğunu, buradaki İsrailli yerleşimcilerin Filistinlileri ve çiftçileri taciz ettiğini belirtti. Halk ortamının üçüncü intifadaya çok müsait olduğunu ifade eden Ebu Sa’de, “Filistin yönetimi intifadayı istemiyor” diye konuştu.
“Halk öfkesi”nin birkaç gün sonra dineceğini ileri süren Ebu Sa’de, Filistin’deki ortamın tırmanması ve gerilmesinin yeni çatışmalara yol açabileceğine işaret etti.
Sa’de, siyasi çözümün ve Filistin-İsrail barış sürecinin tıkanmasıyla iki devletli çözüm projesinin kapanmasının üçüncü intifadanın başlama etkenlerinden olduğunu vurguladı. 1987 yılında başlayan ‘Birinci Filistin İntifadası’ ile 2000 yılında başlayan ikinci intifada arasından 13 yıl zaman geçtiğini belirten Ebu Sa’de, ikinci intifadanın üzerinden de 13 yıl geçtiğine işaret etti. Gazze’nin rolüne de değinen Ebu Sa’de, “Gazze, barışçıl halk intifadasına katılamaz. Gazze’nin işgale karşı tek katılımı füze atmaktır, bu nedenle yeni bir intifadanın parçası olamaz” iddiasında bulundu.
Kudüs’teki Arap Araştırmaları Derneği’nde İsrail konusunu araştıran Hindi, Batı Yaka’daki Filistinlilerin durumunu “Büyük patlamadan önce içinde onlarca patlamanın gerçekleştiği volkana” benzetti.
Hindi, Filistin’le İsrail arasındaki siyasi durgunluğun intifada için uygun bir ortam olabileceğine işaret etti. Ceradat’ın yakınları, Filistinli ve İsrailli insan hakları dernekleri İsrail’i Ceradat’ı işkenceyle öldürmekle suçlarken, İsrail kalp kriziyle öldüğünü iddia ediyor.
