Sağlıklı beyin için

22 Temmuz 2017 Cumartesi

Beynimiz, bedenimizin yönetim yeridir. Davranışlarımız, düşüncelerimiz, hareketlerimiz hep beynimizin sağlıklı olmasına bağlı. Günümüzde giderek artan Alzheimer hastalığına karşı da beynimizi korumamız şart. 

İngiliz Akıl Sağlığı Vakfı’nın son araştırması; dikkat dağınıklığı, depresyon, Alzheimer ve şizofreni türü rahatsızlıklarla fastfood yeme alışkanlığı ile doğallığı yok edilmiş (rafine) yiyeceklerle beslenme arasında ilişki olduğunu gösteriyor.

İngiltere’de yürütülen bir programda çalışan beslenme uzmanı Caroline Stokes, psikiyatrik problemi olduğu için gönderilen hastaların kötü beslenen kişiler olduğunu söylüyor: “Önlerine ne konursa yiyen kişiler bunlar. Kola cinsi içeceklere düşkünler. Vücutları şekerle yükleniyor, ama çok az sebze ve meyve yiyorlar…”

Alacağımız bazı tedbirlerle zihnimizin daha açık ve sağlıklı olmasını sağlayabiliriz.

Beynimizi faal tutalım: Zihinsel faaliyetler beyin hücrelerinin rezervlerini artırır. Bu da yaşa bağlı çöküntüye karşı bir kalkan vazifesi görür. Yeteneklerimizi zorlayan işlere girelim. Televizyonun önünde uzun süre oturmayalım. Kitap okuyalım veya bilmece çözelim.

Hareketli olalım: Egzersiz kan dolaşımını hızlandırır ve yeni hücrelerin oluşumunu tetikler. Kalp damar sisteminin sağlıklı olması beynin işlem kapasitesini güçlendirir, gri ve beyaz maddedeki hücre kaybını önler.

Stresi azaltalım: Stres sürekli hale geldiğinde kan basıncı (tansiyon), kolesterol ve diğer fiziksel rahatsızlıkları artırmakla kalmaz beyin zindeliğine ve genel hafıza performansına da zarar verir. Bu yüzden istirahate ve hızlı çalışma temposuna ara vermeye, güler yüzlü olmaya ve hayata mizahla bakabilmeye, iş ve boş zamanı dengelemeye duygusal yönde deşarj olmaya dikkat etmemizde fayda vardır.

Doğru beslenelim: Beyin gıdası olan antioksidanları beslenmemizde eksik etmeyelim. Antioksidanlar birçok meyve ve sebzede doğal olarak mevutturlar. Çilek, yaban mersini, ahududu, brokoli, ıspanak gibi antioksidan bakımından zengin olan gıdaları düzenli olarak tüketmeliyiz. Yine kabuğu alınmamış (tam, komple) tahıl ürünleri, organik yumurta ve özellikle de balık (daha çok yağlı olanlar) zihin beslenmesinde çok önemlidir. 

Kaçınacağımız gıdalar ise, yağda kızartılmış ayaküzeri(fastfood) atıştırılan yiyecekler, işlenmiş (rafine) gıdalar, hormonlu besinler, bazı katkı maddeleri ve kötü yağlardır. 

Kafeine dikkat: Çok fazla kafein kolesterol seviyesini yükseltir. Kalp krizi riskini artırabilir ve mesane kanseri ile yüksek kan basıncını kolaylaştırabilir. Kafeinin beyin zindeliği üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri vardır. Olumlu yönü; bitkinliği azaltması ve dikkati artırması ile ruh halimizi iyileştirmesidir. Sabah kahvesinin uyarıcı etkilerini hepimiz biliriz.

Olumsuz yanı ise kafein kullanımının sinirlilik, uykusuzluk ve kaygıya (endişe) sebep olabilmesidir. Sonra alıştığımız kafeini almazsak baş ağrısı, bitkinlik, konsantrasyon düşüklüğü ve çökkün ruh hali ortaya çıkabilir. Bu yüzden kahve, çay, çikolata ve kola gibi kaynaklardan aldığımız kafeini ölçülü almamız gerekir. 

Beyaz şekerden uzak duralım: Şeker veya glikoz, beynin ana enerji kaynağıdır ve kan şekeri seviyeleri hem ruh halini hem de hafızayı etkiler. Kan şekeri seviyemiz çok düşükse kendimizi uykulu, sinirli hissetmeye yatkınlaşır ve yeni bir bilgiyi öğretmekte güçlük yaşayabiliriz. O sıra yemek yediğimizde veya bir bardak taze meyve suyu aldığımızda; ruh halimiz, hafıza ve konsantrasyonumuz hemen canlanıverir.

Kan şekeri çok yüksek olduğunda beynimiz iyi çalışmaz. Bu yüzden şeker ihtiyacımızı doğal karbonhidrat kaynaklarından (meyve ve sebzeler) karşılamalıyız. Rafine şeker, işlenmiş (kepeği ayrılmış) un içeren besinlerden uzak durmalıyız.

Kahvaltıyı ihmal etmeyelim: Sağlıklı beslenmede kahvaltı etmenin de ayrı bir önem vardır. Geceden beri olan açlığı giderir, kan şekeri düşüklüğünü yok eder ve gün boyunca daha fazla zihin açıklığı sağlar. Öğrenciler üzerine yapılan çalışmalar kahvaltı ettiklerinde akademik performanslarının geliştiğini, hafızalarının iyileştiğini göstermektedir. 

Sigaraya hayır: Sigaranın sağlığımıza sayısız zararları artık bilinmektedir. Akciğer başta olmak üzere çeşitli kanserlere, kalp hastalığına, felce ve başka bozukluğa yol açabilir.Sigara içmek ayrıca bunamayı kolaylaştırır, hafıza güçlüklerine sebep olur.

Alkolden uzak duralım: İçkili araba kullanmanın tehlikelerinden karaciğer rahatsızlıklarına kadar alkolün sayısız zararını biliriz. Beyin sağlığı açısından bakınca uzun süreli alkol kullanımı beyin hücrelerine zarar verir ve ciddi hafıza kaybına yol açar. Ancak alınan alkol az da olsa yine beyin olumsuz etkilenir.

Yeterli ve düzenli uyuyalım: Uykumuz eksikse sabah dinç olarak uyanamaz ve gün boyunca enerjisiz kalırız. Ortalama bir insanın her gecen yedi-sekiz saat uykuya ihtiyacı vardır. Ancak uykuya olan ihtiyaç yaşla birlikte azalır. Normal beyin gelişimi için yeterli uyku almak lazımdır.

 

  • !!! !!!!! ???????!!! !!!!! ???????4 ay önce
    Beynide psikolojiyi de,en çok bozan densiz insanlardır örneğin iran ve irancilar bunlara karşı birşey yapmYanlar mesuldur
  • KaktusKaktus4 ay önce
    Sn Yazar dan Allah razi olsun. Saglik cok onemli AMA biz muslumanlar hic farkinda degiliz. Supermarketlerde Kellogg kahvalti gevrekleri, burgerler, light diye satilan berbat margarinler; canola yagi vs. Bunlar ucuz ve sagliga cok zararli. Burada bu urunleri tuketen Musluman cok; bilincli tuketici degiller. Allah korusun!
  • Fatih EMLİKFatih EMLİK4 ay önce
    Desene hocam tamamen kur an ve sünnete uygun yaşayan kimsenin beyni ve tümorganları korunuyor.daha bir kurtuluş yolu varmıki?kurtuluş İSLAM da,huzurda.
  • Burhan KalaBurhan Kala4 ay önce
    teşekkürler
  • Beyni olanlara tavsiyelerBeyni olanlara tavsiyeler4 ay önce
    'Alkol' den uzak duralım'; tam bir 'laikçe tavsiye'! Doğrusu; 'Müslüman alkoü tanımaz' olmalı.