Cömertlikte şahlanış
Türkiye’yi tek yürek haline getiren Kahramanmaraş merkezli büyük depremin, acıları, ıstırapları yavaş yavaş sarılmaya çalışılıyor. Acı soğudukça felaketin vahameti daha bir hissediliyor. Can kaybının, mal kaybının nihai rakamlarını vermek için henüz erken. Fakat ıstırabımızın boyutları, hem keyfiyet hem kemiyet açısından tahminlerin çok ötesinde. Allah yardımcımız olsun.
Türkiye, Çarşamba günü akşamı hayırda yarışa kilitlendi, cömertlikte adeta bir şahlanış yaşadı. Sekiz ulusal kanalın ortak yayınıyla gerçekleşen yardım kampanyasında bir gecede tam 115 Milyar TL’den fazla para toplandı. Toplanan paraların her kuruşu depremzedeler için harcanacak. Elbette yardımlar katlanarak devam edecek. Meydana gelen büyük yıkım bir bir telafi edilecek, onarılacak, yeniden inşa edilmesi gerekenler süratle inşa edilecek. Cömertlikte sınır tanımayan bu millet, inşallah bu badireyi de sağ salim aşacaktır.
Cömertlik, savurganlığa dönüşmeyen paylaşım ve tutumluluk çerçevesini aşmayan harcama, demektir.
Karşıtı olan cimrilik ise malı koruma güdüsüne arız olmuş aşırı hassasiyettir. Cimri, bencildir, bireycidir. Cömert, söz konusu malı koruma hassasiyetini toplumsal işleve dönüştürme gayretinde ve paylaşımı zayi görmeme bilincinde olan kişidir.
Cimrilik, sosyolojik anlamda bir soyutlanmadır, bir tecrittir. O, sevgi ve saygı aktarımını engelleyen önemli bir barikattır. Cömertlik ise sınırsız iletişimin adıdır. Hadis-i Şerifte işaret edildiği üzere cömertlik, Allah’a, insanlara ve cennete yakın olmanın, cehennemden de uzak bulunmanın en önemli çaresi ve en salim vesilesidir. Cimrilik ise tam aksinedir, hadisin devamında, cimri Allah’tan uzak, insanlardan uzak ve cehenneme yakındır, denilmektedir. Yine Hadiste bildirildiği üzere, cömert günahkar, ibadete düşkün cimriden Rabbine daha sevimlidir. Cömertliğin, can vermekten mal vermeye, bilgi paylaşımından her türlü fazilete ortak etmeye kadar anlamı ve alanı geniştir.
Nefis cimriliğe yatkın yaratılmıştır. (Nisa,128) Mal biriktirmek onda bir tutkudur. Paylaşım bu bağlamda önemli nefis terbiyesidir. Cimriliğin şiddeti ölçüsünde paylaşımın manevi yükselişe olan katkısı büyük olur. Yapılacak temrin ve tekrarlarla cömertliğin ikinci bir fıtrata dönüşmesi ve insanda güçlü bir karakter, bir huy haline gelmesi mümkün ve vakidir.
Günümüzde cimrilik, bireysel zaaf olmaktan öte sekülerizmin sistemleştirdiği bir dünya görüşüdür. Yani, empati perspektifli yaklaşımların çoğunu negatif yönde etkileyen ötekine ve de öteye (ahiret) biganelik, ilgisizlik… İnsani yanımızın yarısını felçli yapan, “bana ne” duyarsızlığının genel kabul gören bir hayat felsefesine dönüştürülmesi…
Hadis-i Şerifte şöyle buyurulur: “Başınızdaki idareciler hayırlılarınız, zenginler cömert ve işleriniz istişare ile olduğu sürece yerin üstü sizin için altından daha hayırlıdır. “
Kendisine kayıtsız, şartsız ve sorgulamasız uyulan aşırı cimrilik, heva (insanın sadece kendisini düşündüğü marazi hal) ile bütünleştiğinde ve dünyevilik gibi, kendini beğenmişlik gibi ihtiras ve zaafla aynı ortamı paylaştığında, iyiliği emredip kötülükten sakındırma misyonunun işi bitiktir. Artık söylem yerine söylenilecek güzellikleri bireylerin kendi hayatlarına tatbikten başka çıkar yol yoktur. İyiliklerle donanımlı yaşamak, elde kor tutmaktan farksızdır. Böyle dönemlerde temsil tebliğin önündedir. Ve irşat, hal diliyle yapılmak zorundadır.
Cömertlik, hayırda yarışı teşvik eden, hızlandıran manevi haz, ruhani zevktir. Binlerce cami, medrese, tekke, zaviye, çeşme, köprü, okul, barınak, dernek, vakıf ve hayrat hep onun eseridir.
O, bazen muhtaca uzanan yardım eli, bazen kırık gönle inşirah veren teselli nefesi, bazen cehli gideren öğreti, bazen sabrı dillendiren suskunluk hali, bazen hakikati haykıran talakat mecali ve bazen açın karnında aş, hastaya sunulan ilaç, çıplağın sırtında urba, dertlinin beklediği çaredir.
Cömertlikte aşkınlık “isar” ile ifade edilen hali kazanmaktır. Kendisi ihtiyaç sahibi iken, elindekini daha muhtaç olana verme fazileti… Vermedeki sürur ve mutluluğu ebedileştirme başarısı…