Gençliğin kimlik arayışında İslami rehberlik
Gençliğin kimlik arayışında İslami rehberlik
SÜLEYMAN GÜLEK
Bir Anlam ve İstikamet Yolculuğu
Günümüz gençliği, tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar çok seçenekle karşı karşıya. Ancak bu seçenek çeşitliliği, beraberinde bir kimlik karmaşasını da getiriyor. Küreselleşmenin etkisiyle sınırları bulanıklaşan değerler, sosyal medyanın dayattığı sanal benlikler ve modern yaşamın sunduğu tüketim odaklı hayat tarzları, gençlerin “Ben kimim?” sorusuna sağlıklı bir cevap bulmasını zorlaştırıyor. İşte tam da bu noktada, İslam’ın evrensel ve zaman üstü prensipleri, gençler için bir kurtuluş reçetesi sunuyor.
Kimlik Krizinin Derin Kökleri
Gençlik, insan hayatının en dinamik ve en hassas dönemidir. Bu dönemde birey, çocukluktan yetişkinliğe geçiş yaparken bir yandan kendi kişiliğini inşa etmeye, diğer yandan toplum içindeki yerini belirlemeye çalışır. Ancak günümüzde bu süreç, geçmiş nesillere kıyasla çok daha karmaşık bir hal almıştır.
Batı kaynaklı popüler kültür, gençlere sürekli olarak “daha fazlasını tüket, daha çok haz al” mesajı veriyor. Oysa insan, yalnızca maddi tatminlerle anlam bulabilecek bir varlık değildir. Gençler, bu tüketim çılgınlığı içinde bir süre sonra kendilerini boşlukta hissediyor ve “Bütün bunların anlamı ne?” sorusunu sormaya başlıyor. İşte İslam, tam da bu noktada devreye girerek, insana yalnızca dünyevi bir varlık olmadığını, asıl yurdun ahiret olduğunu hatırlatıyor.
İslam’ın Gençlere Sunduğu Kimlik Modeli
İslam, gençlere sadece birtakım emir ve yasaklar bütünü değil, kapsamlı bir dünya görüşü sunar. Bu dünya görüşü, gençlerin kimliklerini inşa ederken şu temel prensipleri esas almalarını sağlar:
1. Rabbani Kimlik Şuuru: İslam, gençlere “Allah’ın kulu” olma bilincini aşılar. Bu bilinç, kişinin kendini tanımlarken geçici heveslerin ve sosyal beklentilerin ötesine geçmesini sağlar. “Ben kimim?” sorusunun en doğru cevabı, “Ben Allah’ın bir kuluyum ve O’nun rızasını kazanmak için yaratıldım” şeklinde olmalıdır.
2. Özgüven ve Tevazu Dengesi: Modern dünya, gençlere sınırsız bir özgüven aşılamaya çalışırken, İslam onlara tevazuyu öğretir. Ancak bu, pasif bir kişilik demek değildir. Aksine, İslam gençlere, hakikati savunurken cesur, haksızlık karşısında dik duran, ancak aynı zamanda kibirden uzak bir karakter kazandırır. Hz. Ömer’in (r.a.) adaleti, Hz. Ali’nin (r.a.) ilim sevgisi, gençler için mükemmel örneklerdir.
3. Sosyal Sorumluluk ve Ümmet Bilinci: İslam, gençleri yalnızca kendi bireysel kurtuluşları için değil, toplumun ıslahı için çaba göstermeye teşvik eder. Peygamberimiz (s.a.v.), henüz genç yaşta olan Musab bin Umeyr’i Medine’ye öğretmen olarak göndermiş, böylece gençlerin toplumsal sorumluluk alabileceğini göstermiştir.
Aile ve Toplumun Rolü: Nerede Hata Yapıyoruz?
Gençlerin İslami kimliklerini sağlıklı bir şekilde inşa edebilmeleri için ailelerin ve eğitim kurumlarının yaklaşımı son derece önemlidir. Ne yazık ki, günümüzde birçok aile, çocuklarına dini eğitimi ya korkuya dayalı bir şekilde veriyor ya da tamamen modern eğitim sistemine havale ediyor.
- Korkuya Dayalı Eğitim: “Allah seni cehennemde yakar”, “Günahkâr olursun” gibi ifadelerle verilen din eğitimi, gençlerde dine karşı soğukluk oluşturabiliyor. Oysa İslam, sevgi ve merhamet dinidir. Gençlere Allah’ın rahmetini, Peygamber’in (s.a.v.) şefkatini anlatmak, onların kalbine İslam’ı sevdirecektir.
- Modern Eğitimin Eksikliği: Okullarda verilen din eğitimi, çoğu zaman ezbere dayalı ve günlük hayattan kopuk bir şekilde işleniyor. Gençler, “Bu bilgiler benim hayatıma ne katacak?” sorusuna cevap bulamıyor. Oysa İslam’ın evrensel prensipleri, gencin günlük hayatındaki sorunlara çözüm sunabilir.
Çözüm Önerileri: Gençlerle Nasıl İletişim Kurmalıyız?
- Diyalog ve Güven İnşası: Gençlerle iletişim kurarken onları dinlemek, sorularını ciddiye almak ve eleştirel düşüncelerine saygı göstermek gerekir. Peygamberimiz (s.a.v.), genç sahabelerle istişare ederek onların fikirlerine değer verirdi.
- Güncel Örneklerle Anlatım: İslam’ın prensipleri, güncel hayatla ilişkilendirilerek anlatılmalıdır. Örneğin, sosyal medya kullanımı, arkadaş seçimi, kariyer hedefleri gibi konular İslami perspektifle ele alınabilir.
- Rol Model Sunma: Gençler, örnek alacakları kişilere ihtiyaç duyar. Sahabe hayatları, İslam âlimleri ve günümüzdeki mümin şahsiyetler, gençler için ilham kaynağı olabilir.
Sonuç: Sağlam Bir Nesil İçin Sağlam Bir Rehberlik
Gençlik, bir milletin geleceğidir. Bugün gençlere sunacağımız İslami rehberlik, yarının toplumunun şekillenmesinde belirleyici olacaktır. Gençlik, fırtınalı bir denizde yol alan gemi gibidir. İslami rehberlik ise bu geminin pusulasıdır. Gençlerimize sunacağımız en değerli şey, onlara “Allah için yaşamayı” öğretmektir. Zira gerçek kimlik, ancak O’nun rızasına uygun bir hayatla inşa edilebilir.
Unutmayalım ki, gençlerimizin kimlik arayışında onlara en büyük desteği, İslam’ın kuşatıcı ve anlam dolu dünya görüşü verebilir. “Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle davet et ve onlarla en güzel şekilde mücadele et.” (Nahl, 16:125) ayeti, gençlere rehberlik ederken nasıl bir yol izlememiz gerektiğini en güzel şekilde özetliyor. Gençlerimizin kalplerine dokunabilirsek, onlar da bu dinin güzel birer temsilcisi olacaklardır.