Adı direnişle özdeşleşen ilim adamı: İzzettin Kassam
20 Kasım 2026, Filistin’de İngiliz işgaline ve Siyonist tehlikeye karşı silahlı direnişi başlatan ilim ve cihad önderi Şeyh İzzettin Kassam’ın şehit edilmesinin 91. yıl dönümü. Aslen Suriyeli olan Kassam, Filistin’deki işgali bütün Müslümanların ortak meselesi saydı ve hayatını bu davaya adadı. Hamas’ın askeri kanadının bugün onun adını taşıması, bıraktığı mirasın hâlâ canlı olduğunu gösteriyor.
Tam adı Muhammed İzzuddin ibnu Abdülkadir el-Kassam olan bu değerli ilim ve direniş önderi, Suriye’nin Akdeniz kıyısında bulunan Lazkiye’ye bağlı sahil ilçesi Cebele’de dünyaya geldi. Kaynakların çoğu doğum yılını 1880, bazıları 1882 olarak veriyor. İlköğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra 1896’da Mısır’daki Ezher Üniversitesi’ne giden Kassam, burada Mısır’daki İslami hareketin önde gelenleriyle tanıştı. 1906’da tahsilini bitirince davet ve eğitim faaliyetlerine yöneldi. 1909’da İzzuddin Tennuhi isimli âlimin derslerine katıldı.
Bir yıl kadar Türkiye’de vaaz ve irşadda bulunduktan sonra Cebele’ye dönen Kassam, burada Kur’an, tefsir ve fıkıh okuttu, gençlerin yetiştirilmesine özel önem verdi. İlmi ve ahlakıyla kısa sürede bölgenin manevi önderlerinden biri hâline geldi.
İtalyanların Libya’yı işgal etmesi ve Ömer Muhtar önderliğinde direnişin başlaması üzerine Kassam, Suriye’de halkın bütün imkânlarıyla katıldığı büyük bir yardım kampanyası başlattı. Ardından yetiştirdiği mücahitlerle Trablusgarb’a deniz yoluyla geçmek üzere İskenderun’a geldi. Ancak kırk gün beklemelerine rağmen yola çıkamadılar; dönemin yönetimi geri çağırma emri çıkararak cihada katılmalarını engelledi. Fransızların Suriye’yi işgal etmesi üzerine ise bu kez kendi topraklarında işgale karşı mücadele etti.
Sömürgecilerin himayesindeki Siyonistlerin Filistin üzerindeki planlarının tehlikeli boyutlara ulaştığını gören Kassam, 1921’de bazı mücahitlerle Filistin’e geçerek Hayfa’ya yerleşti. Vaazlarında Siyonist tehlikeye dikkat çekiyor, halkı uyanık olmaya ve cihada çağırıyordu. Bununla yetinmeyip öğrencilerinden ve kendisine bağlı halktan, adına nispetle “Kassamiler” denen bir askeri birlik kurdu. Hayfa’da ve Filistin’in kuzeyinde verdikleri başarılı mücadeleler, Kassamilere Müslümanlar nezdinde büyük itibar kazandırdı.
1931’de hazırlıklar son aşamaya gelmiş, Kudüs’teki Kurtuluş Hareketi ile güç birliği sağlanmıştı. 5 Nisan 1931’de el-Yecur’a düzenlenen saldırıda bazı İngiliz işgalciler ile onlarla işbirliği yapan üç Siyonist öldürüldü. Bunu, İngilizlere ve Filistin’e yerleştirilen Siyonistlere karşı yeni eylemler izledi. Bu direniş, Filistinlilerin İngiliz işgaline karşı başlattığı altıncı kıyam olarak kayıtlara geçti.
Kassam’ı ortadan kaldırmak için yoğun çaba harcayan İngilizler, 1935’te bir casusun ihbarıyla, silah eğitimi için Cenin yakınlarındaki Ya’bed Dağı’na çıkan Şeyh ile yanındaki 14 mücahidin yerini tespit etti. 500 kişilik teçhizatlı birlikle karadan ve havadan kuşatma kuran işgal güçleri, 19 Kasım akşamı teslim olma çağrısı yaptı. Teslim olmayı reddeden mücahitlerle gece başlayan çatışma 20 Kasım 1935 sabahı saat 10.00’a kadar sürdü. Şeyh İzzettin Kassam, Şeyh Yusuf Abdullah, Şeyh Ömer Hasan Sa’di ve “Hanefi” diye tanınan Mısırlı bir mücahit şehit edildi, diğerleri esir alındı. Çatışmanın iki güne yayılması nedeniyle bazı kaynaklar şehadet tarihini 19 Kasım olarak verse de kayıtlara geçen tarih 20 Kasım 1935’tir.
Kassam’ın şehadetinin ardından kurduğu hareket dağıldı, ancak yaktığı direniş ateşi sönmedi. Başlattığı mücadele, Filistin’de bağımsızlık ve özgürlük bilincinin canlı kalmasında belirleyici oldu.
Şeyh İzzettin Kassam kendisi aslen Filistinli değildi. Ancak Filistin topraklarına yerleştirilen siyonist terör güçlerinin tüm İslam coğrafyası açısından bir tehdit oluşturduğunun çok erken farkına vardığı için bu bölgedeki mücadeleye ağırlık verdi. Onun yaktığı kıvılcımın, Filistin topraklarında direniş ve cihad ruhunun canlandırılmasında ve kalıcı hale getirilmesinde çok önemli etkisi olmuştur.







