• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Abdullah Şanlıdağ
Abdullah Şanlıdağ
TÜM YAZILARI

Anadolu çarıklısı

16 Mayıs 2022
A


Abdullah Şanlıdağ İletişim: [email protected]

Nevzat Tandoğan’ın valiliği döneminde Ankara’nın merkezine (o zamanlar Ulus) ayağı çarıklı Anadolu köylüsünü sokmazlardı. Sivas’tan Ankara’ya gelen Aşık Veysel, kılık kıyafetinin düzgün olmayışı bahanesiyle Nevzat Tandoğan tarafından şehir merkezine sokulmadı. Dedem rahmetli, aynı yıllarda bir iş nedeniyle trenle Ankara’ya gider. Ayağı şalvarlı ve yemeni ayakkabılı olduğu için Ulus’tan geri çevrilir. Bunu biliyor muydunuz? 

Bu Tandoğan hem Ankara’nın valisi, hem de belediye başkanıydı. Zaten o dönemde CHP’nin il başkanları, aynı zamanda o ilin de valisiydiler. İnanmayanlar, CHP’nin 1931 kurultay tutanağının 259. sayfası ile 1935 kurultayının 105. sayfasını okusunlar. İşte Tandoğan gibi adamların bu dönemde kılıcının önü de arkası da keserdi. Üstelik Aşık Veysel, zihniyet olarak CHP’ye de yakın birisiydi. Köy Enstitüleri’nde bağlama hocalığı da yaptı. 18 yıl valilik yapan Tandoğan, Anadolu’nun çarıklı gariban vatandaşlarını sevmezdi. 1946 yılında öldüğünde istibdadından geriye miras olarak neler kaldı? Onun şu sözü çok meşhurdur: “Bu memlekete komünizm gerekiyorsa ve komünizm yararlı bir şeyse onu da biz getiririz, size ne oluyor?” 

Kibir ve müstekbirlikte sınır tanımayan Tandoğan›ın ismi Ankara›nın bir semtine verildi. 76 senedir Tandoğan Meydanı olarak anılıp dururken, Ak Partili 96 meclis üyesinin oylarıyla, ‘Anadolu Meydanı’ olarak değiştirildi. Anadolu çarıklısının alınmadığı meydana, bir nevi iade-i itibar yapıldı. 

..........

Türkiye’deki siyasi mücadelenin rengi, tonu ve ana eksenini 1980’li yıllara kadar, Tandoğan zihniyeti oluşturdu. İktidarın elit tabakası ve resmi ideolojinin sözcüleri, devletin laik, tebaanın ise seküler olmasını arzuladılar. Yine de onlara inat, dindar ve muhafazakâr bir yükseliş vardı. Merhum Erbakan’ın siyasete kazandırdığı siyasi bilinç, İslami kimlik ve Milli Görüş anlayışı 90 sonrası meyvesini vermeye başladı. Tek parti döneminin Türkiye’sinde CHP’den başka siyasal partilere yer yoktu. Sağ sol olayları ile darbeye zemin hazırlandı. 2 binli yıllara kadar vesayet sistemi devam etti. Erdoğan, vesayeti bitirdi, özgürlükler noktasında Türkiye›ye çok şey kazandırdı. Şimdi Erdoğan başkanlığındaki hareketle eski Türkiye›nin devamından yana olanların mücadelesine tanıklık ediyoruz. Laik devlet, seküler yaşantıyı tercih edenlerin elinde iken din, baskı altında tutularak denetlendi ve dindarlar da sürekli ötekileştirildi. Yaşları 50 ve üzeri olanlar, söz konusu yılları çok iyi bilirler. Bir nesil, laik yöneticilere kin ve nefret duyarak büyüdü. Çünkü dindarlara hayatı zindan eden seküler laik kesim, kendilerinin dışındakilere hayat hakkı tanımazlardı. Şimdi Ak Parti için söylenen «biat kültürü” asıl CHP zihniyetinde hâkimdi. Sol da bu ülkede yıllarca eleştiri kültürüne karşı çıktı. Eleştiren, farklı pencereden bakanların kafası koparıldı. Ak Parti ile birlikte düşünce ve fikir özgürlüğünün kotları değişti. Türkiye’ye gerçek anlamda özgürlükler, herkesin insanca yaşayabileceği imkânlar sunuldu. Demokrasi ve hukuk yolunda Ak Parti’nin ilk 10 yılında çok mesafe kat edildi. Bu yıllarda muhalefette Baykal CHP’si vardı. Baykal, katı bir laikti ve partiyi zerrece laiklik çeperinin dışına taşımadı. O yıllarda CHP’nin oy oranı yine yüzde 25’ti. Erdoğan’ın Türkiye’ye kazandırdığı yeni kimlik, Baykal CHP’sini tasfiye etti. Kılıçdaroğlu’nun CHP’si, geçmişle yüzleşme ve helallik gibi adımları benimsedi. Klasik seküler CHP anlayışıyla iktidar olunamayacağı anlaşıldı. CHP’nin fikri oluşumuna katkı sağlayan Emin Çölaşan, Bekir Coşkun ve Yılmaz Özdil gibi yazarlara artık ihtiyaç duyulmuyor. CHP, her kesimden gazeteci, bürokrat ve düşünce insanına yelken açıyor. CHP ve kurmayları Ak Parti’ye özeniyor. Yeni Türkiye’ye ayak uydurmaya çalışan bir CHP var karşımızda. Ama bunca pahalılık ve olumsuz tabloya rağmen CHP’nin oy oranı yine yüzde 25. Ne yapsalar kendi çelik çekirdeklerinin dışındaki kimselerden oy alamıyorlar. İsmet İnönü zihniyetindeki Tandoğan gibi adamların CHP’ye yükledikleri formatı söküp atmak kolay değil. Bir neslin değişmesi gerekiyor. CHP’nin değişip dönüşmüş olması, dindar muhafazakâr seçmene inandırıcı gelmiyor. 6’lı masa da durumu pek değiştirmedi. Kendi içlerine aldıkları Deva ve Gelecek partilerine bile tahammül edemiyorlar. Bunların kin ve öfkesi dinecek gibi değil. Ak Parti’ye destek veren bir gazeteciyle aynı karede görmek istemedikleri İmamoğlu da kurtaramaz CHP’yi. Deva ve Gelecek partilerini geçmişte Ak Parti ile birlikte yol yürümüşlükle suçlayıp ötekileştiren zihniyet, Nagehan Alçı gibi demokrat-liberal gazetecilere de şüphe ile yaklaşıyor. Dolayısıyla CHP’nin tepesi değişimden yana olsa da, tabandaki kemikleşmiş kasketli seçmen ile laik kadronun iktidara gelmek gibi bir amaçları bulunmuyor. “Az olsun, bizden olsun” anlayışına hizmet eden çok sayıda CHP’li var.

Bir tarafta “Ya benimle olun ya da önümden çekilin” çağrısı yapan Kılıçdaroğlu, diğer tarafta ise hummalı bir şekilde Cumhurbaşkanı adayı olmak için çalışan İmamoğlu var. Ak Parti’nin çok fazla bir şey yapmasına gerek yok. Pahalılığı önlesin, adaletten ve hukuktan ayrılmasın yeter. Düşünce suçlularına yönelik kararları yeniden gözden geçirmek gerekiyor. Siyasetçinin, gazetecinin, düşünce adamlarının hapse atılmasına tepki gösterenleri de anlayışla karşılamak gerekiyor. Muhalefet, “sopalı seçim” veya “seçime gölge düşürme” kavramlarını dillendirmeye başladı. Aman dikkat! Türkiye’yi 25 yıl öncesine döndürmeye çalışanlara fırsat vermeyin. Kendiniz de o sularda kulaç atmayın. Bundan tam 25 sene önce Recep Tayyip Erdoğan, okuduğu şiir nedeniyle, hapis ve siyaset yasağı almıştı. O tarihte Hürriyet’in başlığı “Muhtar bile olamaz...” şeklinde atıldı. Erdoğan’ın düşürüldüğü duruma sevinenlere inat, muhtar bile olamaz dedikleri adam bugün Cumhurbaşkanı. Türkiye, çok garip bir ülke. Geçmişe şöyle bir bakıyorum da, ülkelerin kaderini çok zaman siyasi yasaklı liderler belirliyor. Biraz empati yapmanın her iki tarafa da iyi geleceğini düşünüyorum. Umarım yargısal, siyasal hatalarımızın bedelini rövanş olarak ödemeyiz. 

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Kadir Çiftepala

Makale baştan sona kadar mükemmel tespitlerde dolu. İnceden inceye dokunuşlar var. Son satıra kadar muhalefete bindiren yazar,noktayı iktidara tavsiye ile bitirmiş. Rövanş tespiti yerinde. Tebrikler

Sevda Yelpaze

Bumerang da önemli tabi. Karşıya attığınız mermi hedefi vurmaz ise, döner sizi vurur. Yargı konusunda dikkatli adımlar atılmalı. Şu ceza evlerinde düşünce suçlusu,yazar şair bırakılmamalı. Eline silah almayan,sırf bizden değil diyerek düşüncesinden dolayı otekilestirilmemeli. Yahu hakaret etmedikten sonra bırakın insanlar Cumhurbaşkanını da elestirsinler
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23