Hemen hemen bütün ülkeye yayılan doğalgaz büyük kolaylık sağladı.
Şehirlerin havası temizlendi. Kadrini biliyoruz, bilmiyoruz ayrı mesele, bari canımızın kıymetini bilip ısınayım derken zehirlenmemeliyiz. Lodos estiğinde doğalgaz kullanan evler soba kullanılan evler kadar risk altında. Maalesef doğalgazı da nasıl kullanacağız pek bilmiyoruz.
Bildiğimiz, bize öğütlenen şu cümle: “Herhangi bir şüphe duyarsanız vanayı kapatın”. Fakat bu zehirli karbonmonoksit gazı hissedilmeyen, kokusunu alamadığımız bir gaz.. Ona çürük sarmısak kokusu verilerek dikkat çeksin isteniyor ama, nafile..
O zaman sadece vanayı kapatmak yetmiyor, Neler yapabiliriz?
Doğalgazla çalışan bütün kombi, şofben, soba gibi araçlar, yaktığı gazı dışarı atmak ister. Bu dışarı atma işlemi iki şekilde gerçekleşir birincisi ortak baca yöntemi ikincisi her kombiye özel olan baca yöntemi.
Ortak bacalandırma sistemi olanlar baca borularının yıpranmış olup olmadığını kontrol edip mutlaka değiştirmelisiniz
Bacanın ‘L’ şeklini alan çıkışı olmalı yani direkt ‘I’ gibi çıkış yapmamalısınız.
Unutmayın ki üst komşunuzun bacası sizi de etkiler. Bir şüpeniz varsa mutlaka onları uyarın.
Tek baca kullananlar; bacalarının çıkışı yandaki komşu bir eve, duvara ya da bacanın önünü kapatacak her hangi bir şeye denk gelmemeli. Bacanın önünü tıkayacak bir şey olmamalı varsa bile en az 1-2 metre mesafede olmalı.
Baca çıkışı kapalı bir alana denk gelmemeli. Hava sürkilasyonu sağlanmalı.
Tesisatınızda herhangi bir değiştirme, ekleme, çıkartma yapmamalısınız.
Genelde mutfakta bulununan menfez delikleri kesinlikle ama kesinlikle tıkanmamalı.
Hayatî önem taşıyan bu delikler sizin güvenliğiniz için çok önemlidir.
Tesisatınızı yapan işyerlerinin bu işte yetkili olduğunu gösteren belgeleri olup olmadığını görmelisiniz.
Ülkemizdeki zehirlenme olaylarında soba zehirlenmesi % 63, şofben % 30 ve doğalgaz % 7 paya sahip...
Sobanın üst ön kapağından kömür atın... Direkt sobanın üst kapağından kömür atarsanız odaya zehir dolar...
Ülkede her yıl özellikle sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında yüzlerce insan, ısınacağım derken soba, ısıtıcı ve mangallardan sızan karbonmonoksit gazından zehirlenerek ölüyor.
Lodos güneybatı yönünden esen masum bir rüzgar ancak bilgisizlik karşısında “ölüm rüzgârı”na dönüşüyor. Yapısı gereği Lodos, estiği bölgelerde aşağıya doğru bir basınç oluşturur ve bacalardan çıkacak gazları engeller, içeri teper. Odaya dolan gaz baş dönmesi, aşırı halsizlik (uyku hali), görme bozuklukları, nefes alma güçlüğü yapar. Bu zor anda yardım istemek neredeyse imkansızlaşır. Ne hareket edebilmek mümkündür, ne de bağırabilmek…
Siz farkında olmadan bacadan geri dönen gazları solumaya başlarsınız.
Karbonmonoksit, onu soluduğumuz anda akciğerlerimiz üzerinden kanımıza geçer. Hücrelerimiz bir bir ölmeye başlar. Bu hücre ölümleri kendini ilk merkezi sinir sistemi üzerinde gösterdiğinden vücudumuzun ilk tepkisi baş dönmesi ile baş ağrısıdır.
İşin ciddiyeti beyin hücrelerinin oksijensiz kalması sonucunda ortaya çıkar. Belirli bir seviyeden sonra hasta, müdahale ile kurtarılsa dahi beyin hücrelerinde ölüm gerçekleştiği için vücutta tahmin edilemeyecek türde geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabilir.
Karbonmonoksit zehirlenmesinden hayatını kaybeden insanların çoğu bu gaza gece, uykuları esnasında maruz kaldıkları için hiçbir şey anlamadan hayata gözlerini yumarlar.
Bu olay sadece soba ile ısınan evlerin dışında şofben kullanımında da görülebilir.
Muhtemel bir zehirlenmede yapılacaklar şu şekilde sıralanabilir:
Kişinin olay mahallinden uzaklaştırılması,
Temiz havaya çıkarılması,
Hastanın battaniye ile sarılarak vücut ısısının korunması,
Acil sağlık hizmetlerine haber verilmesi,
Ambulans gelene kadar solunumu engelleyebilecek ağız ve burundaki kusmuk, balgam gibi maddelerin temizlenmesi,
SOBADAN GAZ SIZMASI
Havalandırması olmayan yerlerde açıkta ateş yakılmaması, soba kullanılırken boru ve baca temizliğine dikkat edilmesi gerekiyor.
En önemli tedbir gece yatarken sobayı açık bırakmamak..
Sobayı üsten yakmak, sobanın hava-duman kapaklarını kapamamak, baca temizliği, gece yanan soba üzerine kömür atmamak, lodoslu havalarda soba yakmamak alınacak önlemler arasında..
Soba satın alınırken TSE belgeli ve yanma verimi yüksek sobalar tercih edilmelidir. Standart dışı sobalarda kalitesiz yakıt kullanılmamalıdır. Soba odanın içinde en uygun yerine yerleştirilmeli, altına tercihen mermer altlık konmalıdır.
