Yüce divan nedir? Yüce divana nasıl gidilir? Yüce divanda yargılama nasıl olur?

Yüce Divan, Türkiye'de Anayasa Mahkemesinin; Cumhurbaşkanını, TBMM Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, yüksek yargı mensuplarını, Genelkurmay Başkanını ve kuvvet komutanlarını görevleriyle ilgili suçlarından ötürü yargılarken kullandığı sıfattır. Mahkemenin bu yetkisi Anayasa'nın 148. maddesinin 6. fıkrasına dayanır.

Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılır. Divanın savcılık görevini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ya da vekili yürütür. 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğine göre Yüce Divan kararlarına yeniden inceleme yolu açılmıştır. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucu aldığı kararlar kesindir.

Yüce divan ne zaman kuruldu?

1876 tarihli Osmanlı anayasası Kanun-ı Esasi, padişah ve devlet aleyhinde suç işleyen bakanlar ile Mahkeme-i Temyiz (Yargıtay) Reis ve Âzalarının yargılanması için dokuz üyeli Daire-i İthamiye (Savcılık) ve 21 üyeli Divan-ı Hüküm adlı iki kısımdan kurulu, Divânı-ı Âli adlı müstakil bir mahkeme öngörmüştür. Bu mahkeme Yüce Divanın Türk hukuk sistemindeki ilk örneğidir.

1924 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; görevleri dolayısıyla işledikleri suçlardan ötürü, icra vekillerini (bakanları), Şura-yı Devlet (Danıştay) ile Temyiz Mahkemesi (Yargıtay) Reis ve Azalarını ve Cumhuriyet Başmüddeiumumisini (Cumhuriyet Başsavcısını) yargılaması için Divan-ı Âliyi yeniden düzenlemiştir. Savcılık görevi Cumhuriyet Başmüddeiumumisine verilerek Daire-i İthamiye kaldırılmış ve 21 üyeli tek bir divan kurulmuştur.

Yüce divam görevini kim yürütür?

1961 ve 1982 Anayasaları, Yüce Divanı müstakil bir mahkeme olarak kurmamış; Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmasını öngörmüşlerdir. Savcılık görevinin Cumhuriyet Başsavcısına verilmesine yönelik hüküm de korunmuştur.

Yüce Divanda yargılanabilen devlet görevlileri

Yasama

TBMM Başkanı

Yürütme

Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanı Yardımcıları

Bakanlar

Yargı

Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyeleri

Yargıtay Birinci Başkanı ve üyeleri

Danıştay Başkanı ve üyeleri

Sayıştay Başkanı ve üyeleri

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili

Danıştay Başsavcısı

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanvekili ve üyeleri

Komuta Kademesi

Genelkurmay Başkanı

Kara Kuvvetleri Komutanı

Deniz Kuvvetleri Komutanı

Hava Kuvvetleri Komutanı

Yüce divan üyeleri kimlerdir?