Vücut tarafından kullanılmış, oksijeni az ve metabolizma atıklarını barındıran kirli kanı kalbe taşıyan toplardamarlar (venler) genişlediğinde, normalden fazla uzadığında ve kanın geçişini zorlaştıracak kadar kıvrıldığında “varis” ortaya çıkıyor.
Genellikle bacaklarda ve kalça bölgesinde cilt yüzeyine yakın damarlarda oluşan varisin sebebi damar içerisinde bulunan ve kanın kalbe doğru akmasını sağlayan tek yönlü kapakçıkların zayıflaması ve görevini tam olarak yerine getirememesidir.
Kanın yönünü belirleyen kapakçık çalışmadığında bacaklardan kalbe doğru akması gereken kan sorunlu damar içinde birikmeye başlıyor. Bu durum damarın genişlemesine yol açıyor ve bir süre sonra dışarından görülecek kadar belirgin hale gelir.
Neden bazı insanlarda görüldüğü ve diğerlerinde görülmediği konusunda net bir bilgi olmamakla birlikte
sürekli ayakta durmayı gerektiren bir iş yüzünden bacak damarlarının zamanla maruz kaldığı basınçla tahrip olması,
damarları etkileyen bir travma,
yaşlanma,
hareketsiz bir hayat tarzı,
aşırı kilo
ve gebeliğin varis riskini artırdığı bilinmektedir.
Bunlara ek olarak varis ırsî olarak geçebilir. Yani yakın aile bireylerinizde varis sorunu varsa sizde de görülme ihtimali yüksektir.
Varis Belirtileri Nelerdir?
Kıvrılmış, şiş, mavi/mor damarlar gözle görülür hale gelene kadar herhangi bir belirti görülmeyebilir.
Her zaman olmamakla birlikte şu belirtiler olabilir
Mesela sıcak havalarda veya uzun süre ayakta durulduğunda şiddetlenir. Hareketle, bacağın bir süre yukarıda tutulmasıyla ve dinlenmeyle belirtilerin şiddeti hafifler.
Varisli damarın bulunduğu bölgede sürekli ve donuk bir ağrı oluşabilir.
Ağrıya ek olarak yanma hissi yaşanabilir. Ağrı ve yanma hissi gün sonuna doğru artabilir. Gece saatlerinde varisin bulunduğu bacakta kramplar görülebilir.
Bu belirtiler bacakların uzun süre hareketsiz kaldığı zamanlarda daha belirgin hale gelebilir.
Ayak ve ayak bileğinde hafif şişlikler görülebilir. Varis ileri bir durumdaysa bacakta ödem oluşabilir ve bacağın tamamı şişebilir.
Varisli damarın bulunduğu bölgede kaşıntı oluşabilir. Yine bu bölgedeki cilt pullanabilir, aşırı kuru olabilir ve cildin rengi değişebilir.
Tedavisi Nasıl Yapılır?
Ağrı ve şişlik şikayetleri varsa veya komplikasyon şüphesi varsa çeşitli tedavi yöntemleri kullanılabilir.
Skleroterapi: Genellikle küçük damarları kapatarak damarın daha da genişlemesini engellemek amacıyla uygulanan “skleroterapi” yönteminde damara bir kimyasal madde (sklerozan) enjekte edilir. Bu yöntem özellikle küçük damarlardaki genişlemenin durdurulmasında yüksek oranda başarılı bir tedavi yöntemidir.
Lazer Tedavisi: Lazerle varis tedavisi cilt yüzeyine yakın, “örümcek damarlar” olarak adlandırılan küçük damarlar için kullanılan bir tedavi yöntemidir.
Radyofrekans Tedavisi: Lazerle tedaviye benzeyen ancak lazer yerine radyo dalgaları kullanılan bu tedavi yöntemi nispeten büyük damarlardaki varisler için tercih edilmektedir.
Flebektomi: Varisin bulunduğu bölgede açılan küçük kesiklerle varisli damarın çıkarılması operasyonudur.
Bağlama Yöntemi: Sorunlu damar bağlanır ve çıkarılır. Bu tedavi yöntemi cerrahi müdahale ile gerçekleştirilir.
Varis tedavisinde kullanılacak yöntem varisli damarın büyüklüğüne göre değişebilir.
Ne zaman doktora gitmeli?
Cilt yüzeyinde renk kaybı, iltihap, ülser benzeri yaralar çoğunlukla daha derin bir damarda problem olduğunun işaretidir. Bu durum damarın kan pıhtısı sebebiyle tıkanmasına bağlı olarak oluşabilir ve varisten daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğinden mutlaka doktor tarafından muayene edilmesi gerekir.
Varis ayak bileğinde ve ayakta hafif şişlikler görülmesine sebep olabilir. Bacağınızı bir bölümü veya tamamı şişse doktora gitmelisiniz.
Varisiniz varsa ve nefes darlığı, göğüs ağrısı yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna gitmelisiniz. Bu tip belirtiler kalbe veya ciğerlere yakın bir damarda sorun olduğunun işareti olabilir.
Varisli damarlar cilt yüzeyine çok yakınsa bazen çok hafif bir darbeyle, hatta bu bölge tıraş edilirken bile kanamaya başlayabilir.
Böyle bir durumda kanayan bölgenin üzerine pamuk/gazlı bez koyup ayağın yukarıda olduğu bir pozisyonda (altına yastık koyabilirsiniz) uzanmak kanamanın durmasına yardımcı olacaktır. Eğer kanama 10-15 dakika içinde durmadıysa bir sağlık kuruluşuna gitmek gerekebilir.
