Türkiye'nin Ay'a göndereceği uzay aracı hazır, görevin 2027 başında yapılması umuluyor

IAC 2026 IPC Başkanı Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu, Türkiye'nin Ay'a göndereceği uzay aracının hazır olduğunu ve görevin 2027 başında gerçekleştirilmesini umduklarını açıkladı. Karabeyoğlu bu açıklamayı, Antalya'nın Belek turizm merkezindeki 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında düzenlenen Türkiye-İtalya Uzay Ortaklığı panelinde yaptı.

Aynı panelde söz alan İtalya Uzay Ajansı Özel Komiseri Mario Cospito, iki ülkenin ortak uydu görevi için görüşmeler yürüttüğünü söyledi.

Panele Cospito ve Karabeyoğlu'nun yanı sıra İtalya'nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo, ilk Türk astronot ve Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Yönetim Kurulu Üyesi Alper Gezeravcı ile İtalyan astronot Walter Villadei katıldı. Moderatörlüğü İtalya Büyükelçiliği Ekonomi ve Ticaret Dairesi Başkanı Andrea Della Nebbia üstlendi.

Açılış konuşmasını yapan Büyükelçi Manzo, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin Temmuz ayındaki NATO Zirvesi sırasında uzay işbirliğini de görüştüğünü aktardı. Uzay teknolojilerinin sağlık, doğal afetlerin takibi ve güvenlik gibi alanlarda kullanıldığını anlatan Manzo, "İtalya-Türkiye işbirliğinde güçlendirilecek ve genişletilecek bir alan varsa, bu kesinlikle uzay sektörüdür" dedi.

Cospito: ASI ve TUA küp uydu görevini müzakere ediyor

Mario Cospito, İtalya Uzay Ajansı (ASI) ile TUA'nın 2025'te imzaladığı mutabakat muhtırasıyla 10 yıllık bir işbirliği çerçevesi oluşturduklarını dile getirdi. Cospito'nun aktardığına göre anlaşma yer gözlemi, uydu navigasyonu, yer altyapısı, uzay havası, fırlatma sistemleri ve eğitimi kapsıyor.

İki ajansın geldiği aşamayı Cospito şöyle anlattı: "Artık diyalogdan, yapılandırılmış bir işbirliğine geçtik. ASI ve TUA şu anda bir veya daha fazla 12U Küp Uyduya dayalı bir Yer Gözlem ve Yörünge İçi Teknoloji Gösterim Görevi için bir uygulama düzenlemesini müzakere ediyorlar. Ortak bir görev; teknolojik hedefleri, sorumlulukları, kabiliyetleri paylaşmak ve tüm görev döngüsünü tamamlamak için birlikte çalışmak anlamına geliyor."

Karabeyoğlu: "Uzay aracımız hazır"

Türkiye'nin Milli Uzay Programı'ndaki hedeflerini anlatan Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu, Türk vatandaşının uzaya gönderilmesinin ardından Ay görevi için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Karabeyoğlu, "Umuyoruz ki önümüzdeki yılın başlarında bu gerçekleşecek. Uzay aracımız hazır ve bu araçta hibrit roket itki sistemi de dahil olmak üzere Türkiye içinde yerli ve milli olarak geliştirip ürettiğimiz pek çok sistemimiz bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin kendi fırlatma kabiliyetini geliştirmeyi hedeflediğini söyleyen Karabeyoğlu, Somali'de kurulacak uzay limanından söz etti; Türk-İtalyan işbirliğinde Baykar ile Leonardo arasındaki ilişkiye de değindi. Karabeyoğlu şöyle devam etti: "Türkiye'nin bir uzay limanına ihtiyacı var. İtalya'nın Kenya sahillerine çok yakın bir uzay limanı olduğunu biliyorum. Biz de ona çok yakın, komşu bir ülkede bir uzay limanına sahip olacağız. Türk şirketleri bünyesinde kendi uzay fırlatma kabiliyetlerimize sahip olmak istiyoruz, bu bağımsızlığımız için önemli."

Astronotlar birbirlerinin deneylerine katıldı

Alper Gezeravcı, ilk insanlı uzay görevinin yalnızca kişisel hayalini değil, bir milletin hayalini de gerçekleştirdiğini dile getirdi. Görevde insan metabolizması, tıp, malzeme bilimi ve mikrobiyoloji gibi alanlarda 13 deney yaptıklarını anlatan Gezeravcı, "Uzay bir rekabet alanı değil, bir işbirliği alanıdır" dedi. İlk Türk astronot, elde edilen sonuçların Milli Uzay Programı'na uygun olarak gelecekte planlanan insanlı görevlere yansıtılması amacıyla geri döndüklerini söyledi.

Walter Villadei ise Gezeravcı ile uzayda kurdukları ilişkinin bilimsel çalışmalara da yansıdığını, uzay görevlerinin kurumlar, bilim insanları ve sanayinin katkısıyla gerçekleşen kolektif bir çaba olduğunu anlattı. İtalyan astronot sözlerini şöyle sürdürdü: "Alper bizim bazı ulusal deneylerimize katkıda bulunduğu gibi, ben de Türk deneylerinden bazılarına katılmaktan büyük mutluluk duydum. Yani dostluk, iş birliği anlamına geliyor. Uzay İstasyonu, uluslararası ortakların barışçıl bir şekilde birlikte iş birliği yaptığı az sayıdaki yerden biri olmaya devam ediyor. Bunu Alper ile Türkiye ile yapmak, birlikte iş birliği yapabileceğimizin gerçek bir kanıtıydı."