Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Riyaset Heyetinde Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılına ithaf olunan “Birinci Türkoloji Kurultayı’nın Kurucuları ve Dersleri: Tarih ve Çağdaşlık” konulu uluslararası ilmî konferans çalışmalarına başladı.
Konferans katılımcıları önce Fahri Hıyaban’da modern bağımsız Azerbaycan devletinin mimarı ve kurucusu Ulu Önder Haydar Aliyev’in aziz hatırasını anarak anıtı önüne çiçekler bıraktılar. Ulu Önder’in hayat arkadaşı, seçkin göz hekimi ve bilim insanı Akademisyen Zerife Aliyeva’nın kabri üzerine de çiçekler koydular. Etkinlik katılımcıları ayrıca Şehitler Hıyabanı’nda Azerbaycan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğü uğruna canlarını feda eden kahraman vatan evlatlarını anmış, mezarlarına çiçekler bıraktılar. Bununla birlikte “Türk Şehitliği” anıtı ziyaret edilerek burada yatan kahraman ve fedakâr Türk kardeşlerin aziz hatırası yâd edildi.
“KURULTAYIN EN BÜYÜK TARİHİ BAŞARISI ORTAK TÜRK ALFABESİ”
Konferansı açılış konuşmasını yapan Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Başkanı, akademisyen İsa Habibbeyli 1926 yılında Akademi’de, tam da bu tarihî salonda düzenlenen Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 20. yüzyılda Türk halklarının, özellikle de Azerbaycan halkının kültürel yaşamında önemli bir hadise olduğunu belirtti. “Kurultayın en büyük tarihî başarılarından biri, karmaşık siyasi şartlara rağmen Latin harfli ortak Türk alfabesinin kabul edilmesi olmuştur” diyen Akademi Başkanı, bu önemli etkinliğin Türkoloji ilminin temel yönelimlerini belirlediğini vurguladı ve Kurultayın ilmî mirasının bugün de güncelliğini koruduğunu ifade etti.
“1. TÜRKOLOJİ KURULTAYINDA İLERİ SÜRÜLEN FİKİRLER HAYATA GEÇİRİLDİ”
Ardından konuşan Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Profesör Abdurrahman Aliy, Birinci Türkoloji Kurultayı’nı ortak zengin geçmişe ve kadim mirasa sahip Türk halklarının kültürel entegrasyonunda dönüm noktası oluşturan önemli bir hadise olarak değerlendirdi. Kurultayda zamanında ileri sürülen birçok fikrin günümüzde başarıyla hayata geçirildiğini dile getirdi.
“BİRİNCİ KURULTAY KÜLTÜREL MİRASI GÜNDEME TAŞIDI”
Etkinlikte Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakan Yardımcısı Ferid Caferov konuşarak 20. yüzyılın başlarının Türk halkları için karmaşık ve kader belirleyici bir dönem olduğunu hatırlatarak, Birinci Türkoloji Kurultayı’nın büyük bir entelektüel platform olarak dil, alfabe, maarifçilik ve kültürel miras meselelerini sistemli biçimde gündeme taşıdığını ifade etti.
Daha sonra Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Serdar Çam, Türkiye Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Doç. Celile Ören Ökten, Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığına bağlı Bilim ve Yükseköğretim Devlet Ajansı Direktörü Ülker Sattarova, Türkiye’nin Azerbaycan’daki Büyükelçisi Prof. Birol Akgün, Azerbaycan Yazarlar Birliği Başkanı, Halk Yazarı Anar, Türkiye Milletvekili ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Kürşat Zorlu, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Derya Örs, Uluslararası Türk Akademisi Başkanı akademisyen Şahin Mustafayev, Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Osman Mert ve Halk Şairi Sabir Rüstemhanlı da birer konuşma yaptılar.
Etkinlikte ayrıca Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Ahmet Bican Ercilasun “Türkolojinin Stratejik Temelleri Kurultay Ölçeğinde”, Azerbaycan Atatürk Merkezi Başkanı akademisyen Nizami Caferov “Birinci Türkoloji Kurultayı’nda Azerbaycan” ve Azerbaycan Diller Üniversitesi Profesörü Adil Babayev “Birinci Türkoloji Kurultayı Katılımcılarının Akıbeti ve Onuru” başlıklı bildiriler sundular. Konuşmalarda Birinci Türkoloji Kurultayı’nın tarihî öneminin, fikir temellerinin ve düzenleyicilerinin ilmî mirasının çağdaş ilmî yaklaşımlar bağlamında incelenmesi açısından etkinliğin önemi vurgulandı. Bu etkinliğin Türk dünyasının entelektüel birliğini güçlendiren, ilmî diyaloğu derinleştiren ve yeni araştırmalara kapı aralayan önemli bir platform olduğu belirtildi.
